High Quality
Open the downloaded document, and select print from the file menu (PDF reader required).
Algas de Galicia. Identificación visual. Uso gastronómico, cosmético e terapéutico. Xacobo de Toro. Ortigueira 2007Organizado pola Fundación Ortegalia.
Loubado sexa deus por terme ensinado A decir “rula” e “ bidueira” e “dorna” e “fonte” ... Eu sabendo estas palabras era verdadeiramente donoda rula e da bidueira e da dorna e da fonte.
Álvaro Cunqueiro
1. Estudio físico do litoral.1. A. Costa de Galicia e a morfoloxía costeira.
A silueta litoral de Galicia desenvólvese entre os cursos dos ríos Eo no Cantábrico eMiño no Atlántico, sobre uns 1500 Km de lonxitude, o cal equivale á terceira parte dacosta peninsular española. O seu trazado é moi entrecortado e caprichoso, pois ossectores rectilíneos de costa alternan con outros dun gran festoneamento, do que son boexemplo as Rías Baixas. Ao mesmo tempo, costas acantiladas, rectilíneas ou sinuosassucédense con litorais baixos e praias areosas ou con formacións dunares, lagoas,tómbolos, etc., amosando unha riqueza e variada mostra de formas xeomorfolóxicas ebelas paisaxes. Hai numerosas illas que orlan a costa , como Sisargas, Sálvora, Ons,Cíes, Lubeiras… ou aquelas interiores de ría como Cortegada, A Toxa e Arousa (as tresno interior da Ría de Arousa), Tambo (centrada na Ría de Pontevedra) e San Simón (nofondo da cola da Ría de Vigo).En Galicia dende sempre, dividiuse arbitrariamente a costa en Rías altas e e baixas,principalmente dependendo do tipo de costa e rías que configuran cada un destessectores.
•
As Rías altas.É un espazo moi variado e extenso, formado polas Rías de Ribadeo, Foz , Viveiro,O Barqueiro, Ortigueira, Cedeira, interrompido polas que algúns denominan RíasCentrais (Ferrol, Ares, Betanzos e A Coruña), para seguir tamén coas de Corme eLaxe, Camariñas, Lires e Corcubión. As Rías altas poden, a súa vez subdividirse en:
Formacións xeomorfolóxicas.
•
Os cantís.A beiramar galega está formada na meirande parte do seu percorrido por cantís quevarían desde uns poucos metros nas rías baixas a máis de 100 metros en zonas comoCabo Prioriño, Punta Frouxeira, Malpica. Destacando entre todos Cabo Ortegal, xamencionado anteriormente e que acada as maiores alturas de toda a PenínsulaIbérica e cuxa orixe remóntase aos procesos tectónicos acontecidos en Galiciadurante os últimos millóns de anos.Os cantís amosan unha morfoloxía moi variada e dinámica no tempo. Están suxeitosa unha forte erosión mariña de carácter mecánico e químico polo impacto das ondase os materiais que estas poden transportar en suspensión.O socavamento realizados na base dos cantís dar lugar, ás veces, a grandesderrubamentos como os que aconteceron en San Andrés de Teixido ou CaboCociñadoiro. Noutros casos a erosión é máis localizada e só se escavan furnas comoO Furado do Inferno en Ons ou conxuntos de cavidades como a Praia das Catedraisen Foz de incomparable beleza.Tamén distribúese pola costa galega cantís fósiles ou non activos, orixinados porflutuación do nivel do mar nos últimos 6.000 anos. Os descensos no nivel da augaderon lugar a praias e dunas por diante dos cantís que polo tanto deixaron de seractivos. Exemplos disto témolos en Doniños, Rostro, Catasol, O Grove e Nerga.
•
As rasas.
Algas de Galicia. Identificación visual. Uso gastronómico, cosmético e terapéutico. Xacobo de Toro. Ortigueira 2007Organizado pola Fundación Ortegalia.
As rasas mariñas son plataformas de abrasión elevadas polos fenómenos tectónicos.Na maior parte dos casos, foron sepultadas posteriormente por depósitos eólicos oupor coluvios producidos polas abundantes precipitacións. Exemplos témolos nasrasas entre Cabo Prior e Prioriño.No rexión do litoral lucense temos outro bo exemplo, que comeza en Burela eesténdese ate Asturias.As praias antigas ou levantadas teñen escaso desenvolvemento debido á exposiciónao mar aberto, que só localmente permite acumulacións de areas. Nos cantís entreCabo Silleiro e A Guarda, localízanse depósitos litorais desde os 3 aos 7 metrossobre o nivel medio do mar que parecen debidos ao efecto dos temporais fortes nazona.
•
Rampas de coídos.As rampas de coídos ou coieiras son acumulacións de rochas arredondadas polaacción do mar en antigas plataformas de abrasión. O tamaño dos coios e morfoloxíadepende das características da rocha orixinal. Son de gran tamaño deixando entreeles cantidade de ocos baleiros.Estas rampas de coídos son depósitos antigos, vinculados a un período anteriorinterglacial de cando o mar tiña un nivel superior ao actual.Hai moitos exemplos de praias de coídos de seixos ao longo do noso litoral. Algúnspodémolos atopar en Estaca de Bares, Baldaio, Arou, Cabo Tosco, Muxía, Merexo,Quilmas, Portosín, Baroña, Corrubedo, Punta Lanzada, Baiona, Silleiro, A Guarda,etc.
•
Illas, illotes e cons.Son de reducida extensión, pero amosan un alto valor ecolóxico debido a queforman medios propicios para a diferenciación de endemismos en especies animais evexetais.A orixe destas formas no noso litoral é diversa, pero podemos buscar dúas causasprincipais, que son a erosión diferencial dos materiais xeolóxicos orixinais comosucedeu nos Aguillóns de Cabo Ortegal, o Centolo de Fisterra, as illas Serralleiras eEstelas enfronte de Cabo Silleiro ou as Sisargas diante do Cabo San Adrián; ou aelevacións do nivel do mar ou tectónicas, que foi o acontecido nas illas Cíes, Ons,Sálvora e Arousa.
•
As praiasSon formacións costeiras que revisten gran importancia no noso litoral e constitúenuns 600 km de costa, o cal significa o 35% do total. As praias son zonas litorais naque os depósitos sedimentarios quedan retidos, debido ao equilibrio que se estableceentre os sedimentos, o mar e o vento.A orixe xeolóxica que forman as praias poden vir dos ríos, da erosión da costa e dosorganismos que producen partes duras como cunchas ou caparazóns. Esteselementos están mesturados, aínda que soe predominar un ou outro segundo a zonae o tipo de praia na que nos atopemos.Polo xeral confúndense as verdadeiras praias de outras acumulacións sedimentariasde orixe mariña como son as barras, frechas litorais, etc.A principal característica que presentan as praias é a de se atoparen arrimadas aocontinente segundo a súa dimensión maior, ademais de posuír forma de aluada coaconcavidade mirando ao mar.
Algas de Galicia. Identificación visual. Uso gastronómico, cosmético e terapéutico. Xacobo de Toro. Ortigueira 2007Organizado pola Fundación Ortegalia.
Na costa galega aparecen amplamente representados todos os tipos morfolóxicos depraias e segundo os diferentes criterios utilizados na súa clasificación podemosdistinguir:
o
Atendendo a súa extensión lateral:
Praias de peto: acadan ata 250m e están flanqueadas por saíntesrochosos que teñan proximidade entre si. Hai claros exemplosentre Ribadeo e Foz, entre Fisterra e Touriñán, á marxe norte daRía de Muros (Ilustr.1) e entre Cabo Silleiro e A Guarda.
Praias normais: amosan morfoloxía típica de media lúa elonxitude variable. Neste caso pódense citar exemplos das nosasmellores praias como Carnota (Ilustr.2), Baldaio, O Trece, Barra,A Lanzada, Doniños, Corrubedo, etc.
o
Atendendo o seu perfil:
Praias incompletas: fáltanlles algunha parte do seu perfil,normalmente provocado por obras de enxeñería, como paseosmarítimos, construcións ou tamén por extraccións de area.
Ilustración 1. CarnotaIlustración 2. Concello de Testal
Add a Comment
martinyelizabethleft a comment
Xacobo de Toro replied:
xacotcleft a comment