Dharmy, głoszonej przez 53 mistrzów indyjskich, chińskich i japońskich, których nieprzerwane następstwo sięga aż do Buddy.Mnich
Muso
(1275-1351), autor
Rozmów we śnie (Muchumondo
), zasłynął jako jeden z twórców ogrodów zen i ich głównyteoretyk.
Takuan
(1573-1645) jest szczególnie znany z tego, żeducha zenu zastosował do szermierki na miecze (kendo),natomiast współczesny mu Suzuki Shosan (1579-1655)rozpowszechnił zen między świeckimi twierdząc, że Oświeceniemoże osiągnąć każdy wykonując po prostu swoją profesję. Jednakże osobowością najsilniejszą i najbardziej wpływową był
Hakuin
(1685-1768), pisarz, kaligraf i malarz, który odnowiłszkołę
rinzai
poprzez usystematyzowanie starej chińskiej praktyki
koanów
, zagadkowych wypowiedzi mistrzów podających je jakotematy do medytacji. Ci wielcy mnisi przez ponad pięć stulecipodtrzymywali w Japonii żywotność praktyki zenu, którytymczasem przenikał stopniowo całą kulturę i życie codzienne.Poczynając od XIII w. wielu słynnych samurajów zostawałomnichami, skutkiem czego w praktykę wszedł
bushido
, rycerskikodeks honorowy, który dał początek głównym "sztukom walki".Razem z zenem
Yosai
wprowadził picie herbaty, która zpoczątku miała jedynie zapobiegać senności podczas praktyki.Zrodził się z tego prawdziwy rytuał ceremonia herbaty. Kunsztkomponowania ogrodów zen, a z nim
ikebana
, czyli "drogakwiatów", rozpowszechniły się po całym archipelagu. Wyrażająone głęboką wrażliwość na przyrodę i jej symboliczny sens.Przede wszystkim jednak myśl i estetyka zenu spowodowałyodnowę sztuki w rozmaitych jej dziedzinach architektury,garncarstwa, malarstwa, poezj;
sumiye
, czarnobiałe szkicetuszem, oraz
haiku
krótki wiersz, którego mistrzem największymbył wielki
Basho
(1643-1694), stały się wyrazem spontanicznościducha poddanego medytacyjnemu skupieniu.Zen liczy dziś w Japonii ok. 10 mln adeptów, z czego szkoła
soto
ok. 6-7 mln,
rinzai
zaś 2-3 mln. Zen praktykują też liczniuczniowie w Ameryce i w Europie, gdzie wprowadzili go po IIwojnie światowej mistrzowie japońscy.
Leave a Comment