________________________________________________________
Ch
ươ
ng 4
M
ạ
ch t
ổ
h
ợ
p
IV - 1
___________________________________________________________________________ ____________________
________________________________________
Nguy
ễ
n Trung L
ậ
p
CH
ƯƠ
NG 4: M
Ạ
CH T
Ổ
H
Ợ
P
M
Ạ
CH MÃ HÓA
M
ạ
ch mã hóa 2
n
đườ
ng sang n
đườ
ng
M
ạ
ch t
ạ
o mã BCD cho s
ố
th
ậ
p phân
M
Ạ
CH GI
Ả
I MÃ
M
ạ
ch gi
ả
i mã n
đườ
ng sang 2
n
đườ
ng
M
ạ
ch gi
ả
i mã BCD sang 7
đ
o
ạ
n
M
Ạ
CH
Đ
A H
Ợ
P VÀ GI
Ả
I
Đ
A H
Ợ
P
Khái ni
ệ
m
M
ạ
ch
đ
a h
ợ
p
Ứ
ng d
ụ
ng c
ủ
a m
ạ
ch
đ
a h
ợ
p
M
ạ
ch gi
ả
i
đ
a h
ợ
p
M
Ạ
CH SO SÁNH
M
ạ
ch so sánh hai s
ố
m
ộ
t bit
M
ạ
ch so sánh hai s
ố
nhi
ề
u bit
M
Ạ
CH KIÊM / PHÁT CH
Ẵ
N L
Ẻ
M
ạ
ch phát ch
ẵ
n l
ẻ
M
ạ
ch ki
ể
m ch
ẵ
n l
ẻ
___________________________________________________________________________ ____ Các m
ạ
ch s
ố
đượ
c chia ra làm hai lo
ạ
i: M
ạ
ch t
ổ
h
ợ
p và M
ạ
ch tu
ầ
n t
ự
.- M
ạ
ch t
ổ
h
ợ
p: Tr
ạ
ng thái ngã ra ch
ỉ
ph
ụ
thu
ộ
c vào t
ổ
h
ợ
p các ngã vào khi t
ổ
h
ợ
p này
đ
ã
ổ
n
đị
nh. Ngã ra Q c
ủ
a m
ạ
ch t
ổ
h
ợ
p là hàm logic c
ủ
a các bi
ế
n ngã vào A, B, C . . ..Q = f(A,B,C . . .)- M
ạ
ch tu
ầ
n t
ự
: Tr
ạ
ng thái ngã ra không nh
ữ
ng ph
ụ
thu
ộ
c vào t
ổ
h
ợ
p các ngã vào màcòn ph
ụ
thu
ộ
c tr
ạ
ng thái ngã ra tr
ướ
c
đ
ó. Ta nói m
ạ
ch tu
ầ
n t
ự
có tính nh
ớ
. Ngã ra Q
+
c
ủ
am
ạ
ch tu
ầ
n t
ự
là hàm logic c
ủ
a các bi
ế
n ngã vào A, B, C . . . . và ngã ra Q tr
ướ
c
đ
ó.Q
+
= f(Q,A,B,C . . .)Ch
ươ
ng này nghiên c
ứ
u m
ộ
t s
ố
m
ạ
ch t
ổ
h
ợ
p thông d
ụ
ng thông qua vi
ệ
c thi
ế
t k
ế
m
ộ
ts
ố
m
ạ
ch
đơ
n gi
ả
n và kh
ả
o sát m
ộ
t s
ố
IC trên th
ự
c t
ế
.
4.1. M
Ạ
CH MÃ HÓA
Mã hóa là gán các ký hi
ệ
u cho các
đố
i t
ượ
ng trong m
ộ
t t
ậ
p h
ợ
p
để
thu
ậ
n ti
ệ
n cho vi
ệ
cth
ự
c hi
ệ
n m
ộ
t yêu c
ầ
u c
ụ
th
ể
nào
đ
ó. Thí d
ụ
mã BCD gán s
ố
nh
ị
phân 4 bit cho t
ừ
ng s
ố
mãc
ủ
a s
ố
th
ậ
p phân (t
ừ
0
đế
n 9)
để
thu
ậ
n ti
ệ
n cho máy
đọ
c m
ộ
t s
ố
có nhi
ề
u s
ố
mã; mã Graydùng ti
ệ
n l
ợ
i trong vi
ệ
c t
ố
i gi
ả
n các hàm logic . . .. M
ạ
ch chuy
ể
n t
ừ
mã này sang mã khác g
ọ
ilà m
ạ
ch chuy
ể
n mã, c
ũ
ng
đượ
c x
ế
p vào lo
ạ
i m
ạ
ch mã hóa. Thí d
ụ
m
ạ
ch chuy
ể
n s
ố
nh
ị
phân 4 bit sang s
ố
Gray là m
ộ
t m
ạ
ch chuy
ể
n mã.
K
Ỹ
THU
Ậ
T S
Ố
________________________________________________________
Ch
ươ
ng 4
M
ạ
ch t
ổ
h
ợ
p
IV - 2
___________________________________________________________________________ ____________________
________________________________________
Nguy
ễ
n Trung L
ậ
p
4.1.1 M
ạ
ch mã hóa 2
n
đườ
ng sang n
đườ
ng
M
ộ
t s
ố
nh
ị
phân n bit cho 2
n
t
ổ
h
ợ
p s
ố
khác nhau. V
ậ
y ta có th
ể
dùng s
ố
n bit
để
mãcho 2
n
ngã vào khác nhau, khi có m
ộ
t ngã vào
đượ
c ch
ọ
n b
ằ
ng cách
đư
a nó lên m
ứ
c tác
độ
ng,
ở
ngã ra s
ẽ
ch
ỉ
báo s
ố
nh
ị
phân t
ươ
ng
ứ
ng.
Đ
ó là m
ạ
ch mã hóa 2
n
đườ
ng sang n
đườ
ng.(H 4.1) là mô hình m
ộ
t m
ạ
ch mã hóa 2
n
đườ
ng sang n
đườ
ng.- (H 4.1a) là m
ạ
ch có ngã vào và ra tác
độ
ng cao : Khi các ngã vào
đề
u
ở
m
ứ
c th
ấ
p,m
ạ
ch ch
ư
a ho
ạ
t
độ
ng, các ngã ra
đề
u
ở
m
ứ
c th
ấ
p. Khi có m
ộ
t ngã vào
đượ
c tác
độ
ng b
ằ
ngcách
ấ
n khóa K t
ươ
ng
ứ
ng
để
đư
a ngã vào
đ
ó lên m
ứ
c cao, các ngã ra s
ẽ
cho s
ố
nh
ị
phânt
ươ
ng
ứ
ng.- (H 4.1b) là m
ạ
ch có ngã vào và ra tác
độ
ng th
ấ
p. Ho
ạ
t
độ
ng t
ươ
ng t
ự
nh
ư
m
ạ
ch trênnh
ư
ng có m
ứ
c tác
độ
ng ng
ượ
c l
ạ
i. (trong mô hình (H 4.1b) ký hi
ệ
u d
ấ
u o
ở
ngã ra
để
ch
ỉ
m
ứ
ctác
độ
ng th
ấ
p, còn
ở
ngã vào không có d
ấ
u o vì là m
ạ
ch th
ậ
t)Trong tr
ườ
ng h
ợ
p ngã ra có m
ứ
c tác
độ
ng th
ấ
p, mu
ố
n
đọ
c
đ
úng s
ố
nh
ị
phân
ở
ngã ra,ta ph
ả
i
đả
o các bit
để
đọ
c.(a) (b)(H 4.1)D
ĩ
nhiên, ng
ườ
i ta c
ũ
ng có th
ể
thi
ế
t k
ế
theo ki
ể
u ngã vào tác
độ
ng th
ấ
p và ngã ra tác
độ
ng cao hay ng
ượ
c l
ạ
i. Trên th
ự
c t
ế
, ta có th
ể
có b
ấ
t c
ứ
lo
ạ
i ngã vào hay ra tác
độ
ng theo b
ấ
tc
ứ
ki
ể
u nào (m
ứ
c cao hay th
ấ
p). Ngoài ra,
để
tránh tr
ườ
ng h
ợ
p m
ạ
ch cho ra m
ộ
t mã sai khi ng
ườ
i s
ử
d
ụ
ng vô tình (hayc
ố
ý) tác
độ
ng
đồ
ng th
ờ
i vào hai hay nhi
ề
u ngã vào, ng
ườ
i ta thi
ế
t k
ế
các m
ạ
ch mã hóa
ư
utiên: là m
ạ
ch ch
ỉ
cho ra m
ộ
t mã duy nh
ấ
t có tính
ư
u tiên khi có nhi
ề
u ngã vào cùng
đượ
c tác
độ
ng.
4.1.1.1 Mã hóa
ư
u tiên 4
đườ
ng sang 2
đườ
ng
Thi
ế
t k
ế
m
ạ
ch mã hóa 4
đườ
ng sang 2
đườ
ng,
ư
u tiên cho mã có tr
ị
cao, ngã vào và ratác
độ
ng caoB
ả
ng s
ự
th
ậ
t và s
ơ
đồ
m
ạ
ch (H 4.2)0 1 2 3 A
1
A
0
1 0 0 0 0 0
K
Ỹ
THU
Ậ
T S
Ố
________________________________________________________
Ch
ươ
ng 4
M
ạ
ch t
ổ
h
ợ
p
IV - 3
___________________________________________________________________________ ____________________
________________________________________
Nguy
ễ
n Trung L
ậ
pxxx1xx01x001011101B
ả
ng 4.1 Nh
ậ
n th
ấ
y bi
ế
n 0 trong b
ả
ng s
ự
th
ậ
t không
ả
nh h
ưở
ng
đế
n k
ế
t qu
ả
nên ta ch
ỉ
v
ẽ
b
ả
ngKarnaugh cho 3 bi
ế
n 1, 2 và 3. L
ư
u ý là do trong b
ả
ng s
ự
th
ậ
t có các tr
ườ
ng h
ợ
p b
ấ
t ch
ấ
p c
ủ
a bi
ế
n nên
ứ
ng v
ớ
i m
ộ
t tr
ị
riêng c
ủ
a hàm ta có th
ể
có
đế
n 2 ho
ặ
c 4 s
ố
1 trong b
ả
ng Karnaugh.Thí d
ụ
v
ớ
i tr
ị
1 c
ủ
a c
ả
2 hàm A
1
và A
0
ở
dòng cu
ố
i cùng
đư
a
đế
n 4 s
ố
1 trong các ô 001, 011,101 và 111 c
ủ
a 3 bi
ế
n 123.T
ừ
b
ả
ng Karnaugh, ta có k
ế
t qu
ả
và m
ạ
ch t
ươ
ng
ứ
ng. Trong m
ạ
ch không có ngã vào0,
đ
i
ề
u này
đượ
c hi
ể
u là m
ạ
ch s
ẽ
ch
ỉ
báo s
ố
0 khi không tác
độ
ng vào ngã vào nào.(H 4.2)
4.1.1.2 Mã hóa 8
đườ
ng sang 3
đườ
ng
Chúng ta s
ẽ
kh
ả
o sát m
ộ
t IC mã hóa 8
đườ
ng sang 3
đườ
ng.Trên th
ự
c t
ế
khi ch
ế
t
ạ
o m
ộ
t IC, ngoài các ngã vào/ra
để
th
ự
c hi
ệ
n ch
ứ
c n
ă
ng chínhc
ủ
a nó, ng
ườ
i ta th
ườ
ng d
ự
trù thêm các ngã vào và ra cho m
ộ
t s
ố
ch
ứ
c n
ă
ng khác nh
ư
cho phép, n
ố
i m
ạ
ch
để
m
ở
r
ộ
ng ho
ạ
t
độ
ng c
ủ
a IC.IC 74148 là IC mã hóa
ư
u tiên 8
đườ
ng sang 3
đườ
ng, vào/ ra tác
độ
ng th
ấ
p, có cácngã n
ố
i m
ạ
ch
để
m
ở
r
ộ
ng mã hóa v
ớ
i s
ố
ngã vào nhi
ề
u h
ơ
n.D
ướ
i
đ
ây là b
ả
ng s
ự
th
ậ
t c
ủ
a IC 74148, trong
đ
ó E
i
ngã vào n
ố
i m
ạ
ch và cho phép, E
o
là ngã ra n
ố
i m
ạ
ch và G
s
dùng
để
m
ở
r
ộ
ng cho s
ố
nh
ị
phân ra.D
ự
a vào b
ả
ng s
ự
th
ậ
t, ta th
ấ
y IC làm vi
ệ
c theo 10 tr
ạ
ng thái:- Các tr
ạ
ng thái t
ừ
0
đế
n 7: IC mã hóa cho ra s
ố
3 bit- Các tr
ạ
ng thái 8 và 9: dùng cho vi
ệ
c m
ở
r
ộ
ng, s
ẽ
gi
ả
i thích rõ h
ơ
n khi n
ố
i 2 IC
để
m
ở
r
ộ
ng mã hóa cho s
ố
4 bitTr
ạ
ngthái E
i
Ngã vào0 1 2 3 4 5 67 Ngã raA
2
A
1
A
0
G
s
E
o
987654100000x x x x x x xx1 1 1 1 1 1 11x x x x x x x01 1 11 1 10 0 00 0 10 1 00 1 11 11 00 10 10 10 1
K
Ỹ
THU
Ậ
T S
Ố
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Recommended
Notes
Load more
