De kabinetsdoelstelling om twintig procent energie te besparen in 2020 kan alleen worden
gehaald als ook consumenten alle zeilen bijzetten en forse energiebesparende maatregelen
treffen. Daar staat tegenover dat zij dan jaarlijks bijna 1100 euro zullen besparen op hun
energierekening. Om dit te bereiken, is een grote gedragsverandering nodig. Ook vergt het de
komende tien jaar een investering door consumenten van in totaal 48 miljard euro, blijkt uit
onderzoek van De Nationale DenkTank naar de barri\u00ebres en kansen voor consumenten om
meer energie te besparen en zelf energie op te wekken.

De Nationale DenkTank, bestaande uit 21 talentvolle studenten en aio\u2019s, heeft de afgelopen vijf weken
een brede analyse uitgevoerd van de energieconsument. Deze wordt vandaag gepresenteerd aan
minister van Milieu Jacqueline Cramer en aan een gezelschap van experts en betrokkenen. Samen
met hen gaat de DenkTank de komende maand op zoek naar concrete oplossingen. Deze worden op
12 december aanstaande aangeboden aan Cramer voordat zij vertrekt naar de klimaattop in
Kopenhagen.

De consument speelt een essenti\u00eble rol in het bereiken van de nationale milieudoelstellingen, zo
constateert de DenkTank. Hoewel verantwoordelijk voor 24% van het energieverbruik, vormt de vraag
van de consument de drijvende kracht voor het verder ontwikkelen van de markt voor
energiebesparende producten en diensten. Daarnaast is de consument nodig voor draagvlak voor
veel van de overheidsmaatregelen. Huishoudens kunnen gemiddeld 1058 euro netto per jaar
besparen indien zij alle besparende maatregelen nemen. Daar is een additionele investering van
gemiddeld 6.391 euro per huishouden voor nodig. Dit zijn extra kosten bij bijvoorbeeld het bouwen van
een nieuw huis of bij een verbouwing.

Uit een representatief onderzoek van de DenkTank uitgevoerd door bureau Motivaction blijkt een groot
draagvlak voor energiebesparing. Toch neemt niet iedere consument evenveel maatregelen.
Energiezuinige consumenten zijn vaker vrouw, zijn ouder dan 34 jaar, hebben een inkomen van rond
de \u00e9\u00e9n tot twee keer modaal en hebben een eigen huis en een eigen auto. Jonge, mannelijke
huurders nemen veel minder besparende maatregelen. Stedelingen blijven opvallend achter met
energiebesparing. Het gasverbruik is in de stad toegenomen, terwijl die in landelijke gebieden is
gedaald. De daling in elekriciteitsgebruik is in de landelijke gebieden drie keer groter.
Elektriciteitsbesparing, zo blijkt uit het onderzoek, wordt vooral gedreven door zorgen rond milieu en
klimaat. Dit is een groot verschil met warmtevraag waar financi\u00eble motieven belangrijker zijn.

De Denktank heeft kansen en belemmeringen voor besparing door consumenten in kaart gebracht op vier verschillende gebieden: warmte, elektriciteit, vervoer en het zelf opwekken van energie in en om het huis. Enkele conclusies:

Consumenten geven hun geld liever uit aan meer gemak en comfort dan aan
warmtebesparende maatregelen. Deze zijn vaak onzichtbaar en hebben te lange
terugverdientijd om de consument te overtuigen. Een terugverdientijd van meer van 5 tot 7
jaar is voor de meeste consumenten de maximale psychologische grens van wat acceptabel
is.

Om elektriciteit te besparen zijn heel veel kleine gedragsveranderingen nodig, die samen ook
relatief weinig bijdragen aan de portemonnonee van de consument. Dat maakt
gedragverandering moeilijk. En toch blijven eenvoudige besparingsmaatregelen onbenut,
zoals de \u2018stand-by killer\u2019.

Het is onduidelijk of er financieel voordeel te behalen is door eigen
energieopwekking door bijvoorbeeld zonnecellen of kleine windturbines. De locatie van een
woning, het eigenaarschap van de woning (huur of koop) en het type huishouden maken het
moeilijk te beslissen welke maatregelen passend zijn voor welke situatie. De markt van