Welcome to Scribd. Sign in or start your free trial to enjoy unlimited e-books, audiobooks & documents.Find out more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Pastor a At

Pastor a At

Ratings: (0)|Views: 16|Likes:
Published by enschedewest

More info:

Published by: enschedewest on Oct 10, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/10/2009

pdf

text

original

 
Genade en vergeving in het pastoraat
 
ds. J. van der Wal, Enschede
(uitwerking van een inleiding, gehouden op woensdag 24 maart 2004 in de CGK te Almelo voor de regiovergadering mannenvereningen CGK Aalten, Almelo, Hengelo, Enschede)
OVERZICHTPagina
Gods Woord over de genade1Leren van de doctor gratiaeMoeite om genade te ervaren3Gods genade in ons leven ontdekken3Spreken over zonde en genade4Wat Gods genade vermagVergeving schenkenEchte vergeving
Het onderwerp
Het onderwerp heeft zo op het oog niets spannends: de woorden ‘genade’ en‘vergeving’ zijn ons in de kerk zo vertrouwd dat we niet meer iets nieuws hierover zullen verwachten. Toch betreft het de kern van het evangelie. Hoe belangrijk zijndeze woorden nog in ons leven?
Gods Woord over de genade
Met het woord ‘genade’ geeft Gods Woord alles aan wat we in Gods Zoon JezusChristus ontvangen.
Deze is volgens Paulus in zijn brief aan Titus, 2: 11-14verschenen, heilbrengend voor alle mensen” (SV: de zaligmakende genade)
.
Degenade in Christus is ons behoud (Ef.2:5,8). In apostolische brieven wordt debetekenis ervan in alle rijkdom uitgewerkt:a.
Gods genade brengt ons in een nieuwe verhouding met God 
Wannneer we in de brief aan de Romeinen lezen over de rechtvaardiging, wordtGods genade aangewezen als de bron. Welke redenen heeft God om de verhoudingvan de mens tot Hem te herstellen? Geen enkele dan die Hij neemt uit zichzelf, endat is zijn genade: “
We worden om niet gerechtvaardigd door zijn genade” 
(Rom.3:24).
b. Gods genade bepaalt het nieuwe leven
Gods genade is niet alleen het begin van het nieuwe leven, maar blijft in allesbepalend. Het bewaart Paulus ervoor, zichzelf te verheffen. “
Door de genade Godsben ik wat ik ben
, en zijn genade is aan mij niet tevergeefs geweest, want ik hebmeer gearbeid dan zij allen, doch
niet ik, maar de genade Gods, die met mij is
” (1Kor. 15:20). Zo is er ook bevrijding van innerlijke strijd. Paulus bidt om van de doornin zijn vlees verlost te worden, om zelf sterker te zijn. Het bekende antwoord van Godis:
Mijn genade is u genoeg 
(2 Kor.12:9,10). Van Gods kracht moet hij het blijvenverwachten.c.
Er is groei in de genade
.Genade is geen statisch begrip. Gods genade geeft vernieuwing en groei in onsleven. Het heilswerk in alle volheid heeft de apostel Petrus op het oog, als hij zijneerste brief begint met: “Genade en vrede worde u vermenigvuldigd door de kennisvan God en van Jezus, onze Here” (2 Petr.1:2). Al eerder schreef hij in 1 Petr. 4:10:“Dient elkaar, een ieder naar de genadegave die hij ontvangen heeft, alsrentmeesters over 
de velerlei genade Gods
.” 
De Statenvertaling spreekt over 
menigerlei genade
. Deze woorden maken duidelijk dat de volle rijkdom van degenade zichtbaar wordt waar we elkaar dienen met de gaven die ons geschonkenzijn. Daartegenover staat de waarschuwing uit Hebreeën12:15:
Ziet toe dat niemand 
1
 
verachtere van de genade Gods
. In hetzelfde vers wordt er gesproken over eenbittere wortel en verwarring die gesticht wordt. Die brengen een achteruitgangteweeg in het genadeleven.
d. Door Gods genade is er verwachting en vertrouwen voor de kerk.
Waar mensenwerk de kerk moet bouwen, is er de voortdurende dreiging van deachteruitgang. Daarom zullen we moeten putten uit de bron van nieuw leven, dieGod in zijn genade geeft. Wanneer Paulus afscheid neemt van de oudsten vanEfeze, is zijn laatste woord niet de vermaning en niet de oproep wat zij moeten doen.Hij wijst ze op
het woord van de genade
, dat verwachting geeft en de toekomstopent, Hand.20:32: “En nu, ik draag u op aan de Here en
het woord zijner genade
,aan Hem die bij machte is te bouwen en het erfdeel te geven onder alle geheiligden.”Gods genade gaat niet alleen over zijn verlossingsdaad in Christus in het verleden.Gods genade bepaalt ook het heden en de toekomst van de kerk. In zijn brief aan deEfeziërs horen we de apostel over “
de overweldigende rijkdom van Gods genade
” diegetoond zal worden “in de komende eeuwen, naar zijn goedertierenheid over ons inChristus Jezus” (Ef.2:7). Hier gaat het over de genade in de overtreffende trap. InRom.5:21 lezen we: “...opdat, gelijk de zonde als koning heerste in de dood, zo ook
de genade
 
zou heersen
door rechtvaardigheid ten eeuwigen leven door JezusChristus, onze Here”. De macht van de zonde eindigt in de dood, maar Gods genadeoverwint en zal schitteren in eeuwigheid.
Concluderend: Over Gods genade is heel veel te zeggen. We ontvangen Godsgenade in zijn Zoon Jezus Christus. Zijn genade bepaalt en vervult het leven van dezijnen in het heden en in de toekomst.
De vraag is nu: Heeft Gods genade dezegrote betekenis in ons leven en in dat van mensen van deze tijd?
Leren van de ‘doctor gratiae’ 
Uit de kerkgeschiedenis valt veel te leren over de genade. De kerkvader Augustinuswerd wel de
“doctor gratiae
” genoemd. Zijn meest geliefde bijbeltekst was: Joh.15:5:“Zonder Mij kunt gij niets doen”
.
Volgens Augustinus zijn we van het begin tot heteinde van ons leven totaal van God afhankelijk voor onze verlossing. De mens heeftnatuurlijke vermogens, maar die zijn aan de zonde onderworpen. God
schenkt onsgenade, zodat we genezen,vergeven en hersteld kunnen worden.
De menselijkenatuur moet getransformeerd worden door de vrije genade van God.Tegenover de opvattingen van Augustinus stonden de gedachten van Pelagius.Pelagius zag de genade aanwezig ín de natuurlijke vermogens van de mens. Dezezijn niet bedorven of op enige manier beschadigd. Ze moeten dus gebruikt worden.De mens kan door genade kiezen om zonder zonde te leven. De menselijkevermogens van rede en wil (een goede wil en een gezond verstand, JvdW) stellen demens in staat om de zonde te vermijden. Volgens Pelagius vinden we Gods genade
in
 
de morele hulp
 
in de Tien Geboden, en in het voorbeeld van Christus. Augustinushield staande dat
genade meer is dan morele leiding 
. Het is de werkelijk verlossendetegenwoordigheid van God in Christus in ons innerlijk. In de visie van Pelagius moetde mens horen wat hij moet doen, verder kan hij het zelf. Volgens Augustinus blijft demens daarna afhankelijk van God om het doel te kunnen bereiken.Het moge duidelijk zijn hoeveel invloed dit verschil heeft gehad in kerk en theologie.Je zou kunnen zeggen dat het de kern is van alle grote meningsverschillen in kerk entheologie de eeuwen door. We denken aan de ontwikkeling van de leer van desacramenten: men ging spreken over gratia infusa: genade die we rechtstreeks viade sacramenten zouden ontvangen – waarbij de mens in de persoon van de priester een zeer centrale rol vervult. We denken aan de breuk tussen Rome en Reformatieen de discussies daarna, de Synode van Dordrecht, de Remonstranten enContraremonstranten. Komt Gods genade onze menselijke verantwoordelijkheid te
2
 
hulp, of is onze verlossing helemaal genade van God? Delen van de hedendaagsetheologie kunnen nauwelijks nog theologie genoemd worden, omdat de mens metzijn autonomie en zijn psyche de plaats van God heeft ingenomen. Alles wat vanGod gezegd kan, komt volgens sommigen immers ‘van onderaf’, van de mens zelf.Waar een verwrongen beeld van Gods genade uiteindelijk niet toe leiden kan!
Steeds weer gaat het om de genade van de Here Jezus Christus. Waar de mens de plaats van God inneemt, zal van het Evangelie van Gods genade in de Here JezusChristus uiteindelijk niets overblijven. Dan is de mens voor zijn heil in dit leven endaarna op zichzelf aangewezen en is de kerk nauwelijks nog relevant te noemen.Maar een kerk die trouw blijft aan de boodschap van Gods genade, is van grotebetekenis ook voor de samenleving vandaag! 
Moeite om Gods genade te ervaren
De betekenis van de rechte leer voor ons leven kan gemakkelijk in twijfel wordengetrokken. Is ons leven echt rijker? In dit verband denken we aan wat dr. R.R.Ganzevoort heeft geschreven in: “
Mag ik er zijn? Over genade en veroordeling 
” (Uitg.Kok, Kampen, 1990). Sommigen menen dat gereformeerde mensen meer minderwaardigheidsgevoelens hebben dan anderen. De gereformeerde leer zou totdepressie leiden. Hierover is veel geschreven en gediscussieerd. Ganzevoort wil zichniet bezighouden met de vraag wat de gereformeerde leer nu wel of niet uitwerkt.Wel heeft hij het over de verhouding tussen geloof en ervaring. Christenen geloven ingenade en verzoening, maar 
ervaren daar in hun leven soms weinig van
.Daar zullen we allen wel iets van herkennen. Een oudere vrouw vertelde me eens,hoe ze altijd een trouwe kerkganger was geweest. Toch had ze zich gedurendelange tijd heel minderwaardig gevoeld. Onder een prediking, die ongetwijfeld volgensde rechte leer was, had ze het voortdurend gevoel: ik doe het niet goed, ik hoor er niet bij. Vanwege diepe gevoelens van afwijzing en veroordeling ging ze enkel naar de kerk en gaf zich verder niet in de gemeente.Hoe kan het dat mensen, ondanks dat ze het evangelie van genade en vergevingkennen
, toch afwijzing en veroordeling ervaren.
Goede en heldere troostwoorden zijnkennelijk voldoende. We kunnen in dit verband denken aan de strijd om te komen totgeloofszekerheid en aan de vragen rond het Avondmaal. Met talloze woorden over Gods beloften en de rijkdom van Christus komen we dikwijls niet verder. Soms wordtverzucht: laten we er voorlopig niet meer over praten... Hoe afhankelijk we zijn vanhet werk van de Here in een mensenhart, blijkt hier. Toch mogen we ons daar niet bijneerleggen! Van Ganzevoort kunnen we leren hoe belangrijk het is om af te stekennaar wat echt genade is, en naar de bodem van het levensverhaal. De genade zaltastbaar moeten worden. In het pastoraat zullen we het moeten wagen om niet vanuitvrome woorden naar de menselijke vragen te gaan, maar andersom.
Gods genade in ons leven ontdekken
Wat heb je aan genade? Eigenlijk is de vraag: Mag ik er zijn? Op de achtergrond vanonze vragen staat ons “levensverhaal”. Daarmee bedoelt Ganzevoort meer danalleen wat we zoal in ons leven hebben meegemaakt. Het is vooral het
 patroon vaninterpretaties, waardoor iemand zin, betekenis en waarde probeert te ontdekken inzijn leven
. Het levensverhaal is dus het “interpretatiekader” waarmee elke nieuwegebeurtenis wordt uitgelegd op een bepaalde manier. Dit levensverhaal groeit meemet de persoon met elke nieuwe gebeurtenis, relatie of situatie. Andere termen diehiervoor worden gebruikt, zijn: de levenslijn, betekenisstructuur, wereldmodel.Een eenvoudig voorbeeld maakt duidelijk dat mensen al heel jong beginnen met huninterpretaties. Als een kind huilt en vader of moeder komt om te troosten, dan is diteen teken: het kan de ouders vertrouwen. Wanneer de ouders niet komen, groeit een
3

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->