BĐRĐNCĐ BÖLÜMĐşçilerin yaşadığı dış mahallenin dumanı ve yağ kokusu içinde, fabrikanın düdüğüher gün böğürüp titreşirdi. Asık suratlı, kasları hâlâ yorgun insanlar,ürkütülmüş hamamböcekleri gibi Jblâşla dışarı fırlardı kül rengi evlerden.Alacakaranlığın soğuğu içinde, kaldırımsız sokaklardan, vıcık vıcık karapencereleriyle sakin ve kayıtsız bekleyen yüksek taş binaya doru giderlerdi.Adımları şaklardı çirkefte. Uykulu, boğuk haykırışlar karşılardı onları, kötüküfürler savrulurdu. Sonra makinelerin boğuk gürültüsü, istimin homurtusuişitilirdi. Asık suratlı kâra bacalar, mahallenin üstüne kaldırılmış kalınsopalar gibi gökyüzüne doğru yükselirdi.Akşam olup da batan güneşin kızıl ışınları pencere camlarını tutuşturunca,fabrikanın taş karnı kusmuk gibi dışarı atardı öğüttüğü insanları, ve yüzleriisten kararmış işçiler aç insanlara özgü parlak dişlerini göstererek yenidensokaklara dolar, ortalığa makine yağı kokuları yayarlardı ekşi ekşi. Artıksesler canlı ve hatta neşeli çıkardı, çünkü forsalık o gün için son bulmuştu,evde akşam yemeği yiyip dinleneceklerdi.Fabrika bir gün daha yutmuştu. Makineler, insan kaslarındaki bütün gücü kendiihtiyaçları için emmişti. O gün de geçip gitmişti hiç iz bırakmadan. Đnsan biradım daha atmıştı mezarına doğru. Fakat dinlenmek tatlı şeydi, dumanlı meyhanezevkliydi, ve insan seviniyordu işgününün son bulmasına.Bayram günleri, saat ona dek uyunurdu. Sonra, ağırbaşlı ve evli kimseler en iyielbiselerini giyip kilisedeki ayine giderler, dinsel görevlere karşıgösterdikleri ilgisizlik yüzünden gençleri kı-narlardı. Kilise dönüşü, yemekyenir ve akşama kadar yatılırdı.Yıllar boyunca biriken yorgunluk iştah bırakmazdı. Yemek yiyebilmek için,çokları içki içerler, midelerini kavurucu alkolle uyarırlardı.Akşam olunca, sokaklarda tembel tembel dolaşılırdı. Lastik çizmesi olan, kuruhavada bile çizmesini giyerdi; şemsiyesi olan, hava güneşli bile olsa,şemsiyesini alırdı.Birbirleriyle karşılaşınca fabrikadan makinelerden sözeder-ler, ustabaşılaraverip veriştirirlerdi. Sözler, düşünceler, hep çalışmayla ilgili konularıkapsardı. Geçip giden günlerin renksiz tekdüzeliği içerisinde tek tük basit birfikir kıvılcımı parlarsa, o bile çoktu. Erkekler eve dönünce kanlarıyla kavgaederler, çoğu zaman da sille tokar döverlerdi onları. Gençler kahvehanedekalırlar, ya da birbirlerinin evinde toplanır, akordeon çalar, rezil şarkılarsöyler, danseder, edepsizlikler anlatırlar ve içki içerlerdi. Çalışmaktan bitkindüşen erkekler kolayca sarhoş olurlardı. Đçki onları yok yere sinirlendirir vebu hastalığa varan sinirlilik, bir yerden patlak vermek isterdi. O zaman,boşalmak için, yoktan bir bahane icat ederek hayvani bir öfkeyle birbirlerinegirerler, kanlı döğüşler çıkardı. Kimileri sakatlanır, arada sırada ölenlerolurdu.Đlişkilerinde, egemen olan duygu onları hep tetikte bulunmaya iten bir öfkeydi.Bu duygu, kaslarının yorgunluğu kadar kökleşmişti onlarda. Bu ruhsal illet,doğarken babalarından geçmişti, kara bir gölge gibi mezara dek izlerdi onları,gereksiz gaddarlıklar işletirdi.Bayram günleri, gençler eve geç dönerlerdi geceleyin; yırtık pırtık giysileritoz toprak çamur içinde, yüzleri çürüklerle kaplı olurdu. Kötülük dolu bir seslearkadaşlarına indirdikleri darbelerle övünürlerdi. Yada öfkeden kudurmuşdurumda, uğradıkları hakaretler için hırslarından ağlayarak gelirlerdi; fitilgibi sarhoş, mutsuz ve tiksindirici, acınacak durumda olurlardı. Kimi zaman anababalar oğlanlarını bir duvar dibinde ya da meyhanede sızmış olarak bulurlar,kaldırıp eve getirirlerdi. Sızan oğlan epey dayak ve küfür yerdi. Onu az çokdikkatlice yatırırlardı. Ertesi sabah düdüksinirli sinirli böğürmeye başlayıncaonu erkenden kaldırıp işe göndermek gerekecekti çünkü.Oğlanlar çok dayak yer, hakarete uğrarlardı, ama kafayı çekip çekip kavgayatutuşmalarını yaşlılar gençlerin hakkı sayarlardı. Onlar da, gençliklerinde,sarhoş olup dövüşmüşlerdi. Onlar da ana babalarından dayak yemişlerdi. 'Yaşamböyle geçerdi. Bulanık bir su gibi, ağır ağır ve hiç durmadan akar, yıllarbirbiri
Leave a Comment