Mga teoryang Pampanitikan
Ang
teoryang pampanitikan
ay ang sistematikong pagaaral ng panitikanat ang mga paraansa pagaaral ng panitikanin. Mayroong iba't ibang teorya para sa pag-aaral na ito.Narito ang mgahalimbawa ng teoryag pampanitikan.Kung paanong napahuhusay ang pagtalakay sa isang sinusunng akda ay,masasabiring"kapabayaan" ng teoryal1g pampanitikan. Isang uri ng kapabayaang ang hated ay kaaJ,sman atkasiyahan, na siyang tanging layunin ng panitikan. Bagamat teoryang dayuhan ang nakararami, hindinangangahulugang kakapit na lamang tayo sa mga ito at walang tutol nating;tacinggapin tl:a ang mgaito lamang ang mananatilingmga teorya sa habang panaho~: Lagi nating iisiping ibang kultur~ angnakapaieob sa mga teoryang ito. Bagamat tinatanggap natin· ang mga kulturangdayuhan, huwag tayongmagpakalunod sapagkat kailangan din nating isiping tayo'y may sarilingkulturang dapat pahalagahanat payamanin upang pumaimbulog aug' ating suriin, pagkakakilanlan.Katunayan, may mangilan-ngilan nang swpusulpot nil tcoryang ating-atin ngunit hindi pa gaanongnabibigyan ng mas~g pag-aaral at pagpapahaIaga. Para itong sisiw' na dahil sa kaliitan ay namamahin pa sa kanyang ptaagtataguanupang isang a raw ay gulatin n,a lamang tayo sa kanyang biglang malaking tulong ang n~wa ng pag~aJarn sa kahul~, katangian, simulain atsaysayang nakapaloob sa iba't ibang teoryang pampattitikan. Tunay na napagagaan nito ang pagt~lakay sa mga akdang nais oating suriitt lalo'tmarunong tayong alaga sa .fuga akdang ating binabasa. Kung paano pinaghahandaan natin ang pagtalakay ng binasang akda, mula sa pagpili ng akdang babasahin, pagbuo ng mgaran.ong sa jlilalaman ng akda, pagpili ng teoryang aangkop sa pagtalakay sa akda, ' paggamit ngestratehiyang babagay sa p.agtatanong, pagpapaliwanag, pagpapalitangkuro, pagbuo ng kaisipangtaglay ng akda, atbp., tahasaag masasabing handa n.a nating harapin anumanghamon ng panitikan.
Paglalahad
Kung sa
unang
kabanata ay nabigyan tayo ng malawak na impormasyon ukol sa'
"
ktHkasanhg panitikan - kahulugan,
uri,.
anyo, kahalagahan, ·atb., makabubuti
din
natin talakayin ang teoryang pampanitikan ay maging malinaw sa atitt aug,bhulugan ng teorya at teoryang pampanitikan. 'Ano ba ang teorya? Ang teorya ay pormulasyon ng palilinawing mga simulanin ng mga tiyak na kaisipan upang makalikha ng malinaw at sistematikong paraan ng paglalarawan o pagpapaliwanagukol dito.Ano naman ang teoyang pampanitikan? Ang teoyang Pampanitikan ay isang sistema ng mgakaisipan a kahalagahan ng pag-aaral na naglalarawan sa tungkulin ng panitikan, kabilang ang layuninng may akda sa pagsulat at layunin mg tekstong panitikan na ating binabasa.
Teoryang Klasismo/Klasisismo
v Ang layunin ng panitikan ay maglahad ng mga pangyayaring payak, ukol sa pagkakaiba
ng estado sa buhay ng dalawang nag-iibigan, karaniwan ang daloy ng mga pangyayari,matipid at piling-pili sa paggamit ng mga salita at laging nagtatapos nang may kaayusan.
Ang teoryang klasisismo ay tumutukoy sa mga klasik at makalumang mga bagay.Angklasisismo o klasismo ay isa sa teoryang pampanitikan ay nagmula sa Gresya, sinasabi ritona kaisipan muna kaysa sa damdamin. Mas higit na pinapahalagahan ang kaisipian kays sadamdamin. Ito ay kasalungat ng teoryang romantisismo. Ipinahahayag ng klasismo na angisang akda ay hindi naluluma o nalalaos, sa kabilang dako ay nangyayari o nagaganap parinsa kasalukuyan. Nakasaad rin dito na nakatuon ang panitikan sa pinakamataas patungo sapinakamabababang uri. Ibig sabihin, sa itaas matatagpuan ang kapangyarihan atkagandahan. Aristrokratiko ang pananaw na umiiral dito.
Hal.”Florante at Laura” Francisco Balagtas
Teoryang Humanismo
v Ang layunin ng panitikan ay ipakita na ang tao ang sentro ng mundo; ay binibigyangtuonang kalakasan at mabubuting katangian ng tao gaya ng talino, talento atbp.
Ang pokus ng teoryanghumanismo ay ang tao. Naniniwala ang mga humanista na ang tao ang sukatan ng lahat ngbagay kung kaya't mahalagang maipagkaloob sa kanya ang kalayaan sa pagpapahayag ngsaloobin at kalayaan sa pagpapasya. Gaya ng ipinahahayag ni Protagoras, "Ang tao angsentro ng daigdig, ang sukatan ng lahat ng bagay at ang panginoon ng kanyangkapalaran."Ninanais ng tao na sa kanyang pakikiraan sa daigdig na ito ay may bakas siyangmaiiwan upang ang kanyang buhay ay magkaroon ng kabuluhan at malinaw na pagkilala saisang di maikukubling kasaysayan.
Hal.
"Ako si Magiting" by Consolacion P. Conde, Teoryang Humanismo.
Teoryang Imahismo
v Ang layunin ng panitikan ay gumamit ng mga imahen na higit na maghahayag sa mgadamdamin, kaisipan, ideya, saloobin at iba pang nais na ibahagi ng may-adka na higitna madaling maunawaan kaysa gumamit lamang ng karaniwang salita. Sa halip na paglalarawan at tuwirang maglalahad ng mga imahen na layong ilantad ang totoongkaisipan ng pahayag sa loob ng panitikan.
Ang teoryang
imahismo
ay nagpapahayag ngkalinawan sa mga imaheng biswal. Nagbibigay ito ng eksaktong paglalarawan. Angpagbibigay anyo sa mga ideya ay makikita rin
Hal.
Teoryang Realismo
v Ang layunin ng panitikan ay ipakita ang mga karanasan at nasaksisan ng may-akda sakanyang lipunan. Samakatuwid, ang panitikan ay hango sa totoong buhay ngunit hindituwirang totoo sapagkat isinaalang-alang ng may-akda ang kasiningan at pagkaefektibong kanyang sinulat.
Nagpapahayag ito ng pagtanggap sa katotohanan o realidad ngbuhay.Ang teoryang ito ay tumatalakay sa katotohanan sa lipunan. Karaniwan nitongpinapaksa ang kalagayan na nangyayari sa lipunan tulad ng kurapsyon, katiwalian,kahirapan at diskriminasyon. Madalas din itong naka pokus sa lipunan at gobyerno.Mahalaga din sa nagsusuri ng mga akda na sinusuri sa teoryang ito na maiugnay ang mgapangyayari sa akda o teksto sa lipunan.
Hal.
“Mabangis na Lungsod” Ni Efren R. Abueg“Mga ibong Mangdaragit”
Amado V. Hernandez“Iba Pa Rin Ang Aming Bayan”“Maganda Pa Ang Daigdig” Lazaro Francisco“
Pba Pa Rin Ang Aming Bayan”
Teoryang Feminismo
v Ang layunin ng panitikan ay magpakilala ng mga kalakasan at kakayahang pambabae atiangat ang pagtingin ng lipunan sa mga kababaihan. Madaling matukoy kung ang isang panitikan ay feminismo sapagkat babae o sagisag babae ang pangunahing tauhan ayipimayagpag ang mabubuti at magagandang katangian ng tauhan.Hal.
Teoryang Formalismo/Formalistiko
v Ang layunin ng panitikan ay iparating sa mambabasa ang nais niyang ipaabot gamit angkanyang tuwirang panitikan. Samakatuwid, kung ano ang sinasabi ng may-akda sakanyang panitikan ang siyang nais niyang ipaabot sa mambabasa – walang labis atwalang kulang. Walang simbolismo at hindi humihingi ng higit na malalimang pagsusuri’t pang-unawa.Hal.
Teoryang Eksistensyalismo
v Ang layunin ng panitikan ay ipakita na may kalayaan ang tao na pumili o magdesisyon para sa kanyang sarili na siyang pinakasentro ng kanyang pananatili sa mundo (
human existence
).
Sautak at isip nakasentro ang teoryang pampanitikang ito [dahil] utak ang nagpapagana sa tao. Tao angpangunahing nilikha sa mundo; siya lamang ang may kakayahang mag-isip at magdesisyon, hindi gaya
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Recommended
More From This User
Notes
Load more
