Welcome to Scribd. Sign in or start your free trial to enjoy unlimited e-books, audiobooks & documents.Find out more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
5Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Postmodern Darbeye Direnen Roman - Bin Hüzünlü Haz'da Belirsizliğin Bilgeliği

Postmodern Darbeye Direnen Roman - Bin Hüzünlü Haz'da Belirsizliğin Bilgeliği

Ratings: (0)|Views: 201|Likes:
Published by yomadafaka
Hasan Ali Toptaş'ın Bin Hüzünlü Haz romanına ait bir metin okuması
Hasan Ali Toptaş'ın Bin Hüzünlü Haz romanına ait bir metin okuması

More info:

Published by: yomadafaka on Oct 19, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/11/2013

pdf

text

original

 
Postmodern Darbeye Direnen Roman:
Bin H ¨ uz¨ unl¨ u Haz
daBelirsizli˜gin Bilgeli˜gi
C¸imen G¨unay
C¸in
G¨ unes¸ten sonraki ¨ uc¸¨ unc¨ u d¨ unyada yas¸ıyoruz. ¨ Uc¸ Numarada. Kimse bize ne yapaca˜ gımızı s¨ oylemi- yor. / Bize saymayı ¨ o˜ greten insanlar c¸ok nazik davrandılar. / Her zaman gitme zamanıdır. Ya˜ gmur ya˜ garsa, s¸emsiyen ya vardır ya da yok. / R¨ uzgar s¸apkanı uc¸uruyor. / G¨ unes¸ de do˜ gar. Kes¸ke yıldızlar bizi birbirlerine tarif etmeseler; kes¸ke bunu kendimiz yapsak. / G¨ olgenin¨ on¨ undenkos¸. / Hic¸ olmazsa on yılda bir g¨ o˜ g¨ u g¨ osteren kızkardes¸ iyi bir kızkardes¸tir. / Manzara motor- ize. / Tren gitti˜ gi yere g¨ ot¨ ur¨ ur seni. / Sular arasında k¨ opr¨ uler. / Genis¸ beton d¨ uzl¨ uklerde uc¸a˜ ga do˜ gru bas¸ıbozuk y¨ ur¨ uyen ahali. / Sen ortadan kayboldu˜ gunda s¸apkanla ayakkabılarının neye ben-  zeyece˜ gini unutma. / Havada y¨ uzen s¨ ozc¨ ukler bile mavi g¨ olge yapar. / Tadı g¨ uzelse yeriz. / Yaprak-lar d ¨ us¸¨ uyor. Meseleleri izah et. / L¨ uzumlu s¸eyleri topla. / Hey Biliyor Musun? Neyi? Konus¸mayı¨ O˜ grendim. Harika. / Kafası tamamlanmamıs¸ kis¸i g¨ ozyas¸larına bo˜ guldu. / D¨ us¸erken bebek ne  yapabilirdi? Hic¸bir s¸ey./ Yat uyu. / S¸ortla harika g¨ or¨ un¨ uyorsun. Bayrak da harika g¨ or¨ un¨ uyor.  Herkes patlamalara bayıldı. / Uyanma vakti. / Ama r ¨ uyalara alıs¸san daha iyi.
Bob Perelman.
Primer 
Bu ba˜glantısız c¨umleler arasından, C¸in’in Amerika ve Rusya’dan sonra¨uc¸¨unc¨u g¨uc¸ olarak ortaya c¸ıktı˜zamanın¨uretti˜gi yeni ve diri d¨unya tasarısının heyecanını yakalamak ¨ozlemini, Bob Perelman’ın “C¸in ma-hallesindegezinirkenkars¸ılas¸tı˜veidyogramatikbas¸lıklarınıanlas¸ılmazbuldu˜gubirfoto˜grafkitabınıan[lattı˜gı] gerc¸e˜gi g¨olgeliyor” (Jameson 89). Bug¨un artık, modern d¨unya tasarısının sundu˜gu gerc¸ek kavramı elimizden kayıp gitti; Jameson, bu kopmayı salt k ¨ult¨urel bir mesele olarak ele almanın eksikli˜gini s¸u s¨ozlerle dile ge- tirmektedir:Gerc¸ektende-isterm¨ujdehavasında, isterseahlakii˜grenmevereddilindesunulsun-postmoderne ilis¸kin teoriler, en¨unl¨u ismi ‘post-end¨ustriyel toplum’(Daniel Bell) olan, ama sık sık t¨uketici
Bu makale 8-10 Mayıs 2000 tarihinde Bilkent¨Universitesi’nde d¨uzenlenen Genc¸ Eles¸tirmenler Sempozyumu’nda sunulan
 Bin H¨ uz¨ unl¨ u Haz
’da Belirsizligin Bilgeligi” bas¸lıklı bildirinin ozden gec¸irilmis¸ s¸eklidir.
Defter 
dergisinin 2002 Kıs¸ sayısındayayımlanmıs¸tır.
E-posta: cimen@tr.net
 Turkology Update Leiden Project Working Papers ArchiveUniversiteit Leiden, Department of Turkish Studies
 
toplumu, medya toplumu, enformasyon toplumu, elektronik toplum, ileri teknolojik toplum vb.diye adlandırılan yepyeni bir toplum tipinin gelip yerles¸ti˜gini bize duyuran b¨ut¨un o daha iddialı sosyolojik genellemelerle b¨uy¨uk bir ailevi benzerlik g¨osteriyorlar (61). Bu yazının amacı postmoderni konumlandırmak de˜gil; kus¸kusuz bu daha kapsambir c¸alıs¸ma gerektirir.Burada amac¸, bu co˜grafyadaki yerles¸ik gerc¸ek anlayıs¸ından yola c¸ıkarak, Hasan Ali Toptas¸’ın
Bin H ¨ uz¨ unl¨ u Haz
adlı romanı ba˜glamında, Jameson’un s¨oz¨un¨u etti˜gi yepyeni toplumun bir ¨uyesi olan yazarın T¨urk yazınındaki durus¸unu belirlemek. Cevabını bulmaya c¸alıs¸tı˜gımız soru, T¨urk romanı s¨oz konusu oldu˜gunda, dıs¸ d¨unya ile ¨ort¨us¸en bir anlatımın nereye kadar vazgec¸ilesi oldu˜gudur. “Cervantes’in Hor G¨or¨ulen Mirası” bas¸lıklı yazısında, insanın elinde artık tek kesinlik olarak “belirsizli˜ginbilgeli˜gi”nin kaldı˜gını iddia eden Milan Kundera’nın (Kundera 14) bu noktadan hareketle, Franz Kafka’yı“roman tarihindeki yeni y¨onelim” (34) olarak is¸aretledi˜gini biliyoruz. oz¨un¨u etti˜gimiz yazısında Kundera, romanın artık gerc¸ekli˜gi de˜gil “insan olanaklarının alanı” olarak tanımladı˜varolus¸u inceledi˜gini ısrarla vur- gulamaktadır (Kundera 53). Todorov da, do˜gal bir d¨unyanın arka planında algılanan esrarengiz olaylarla iler-leyen eski fantasti˜gin, betimlenen d¨unyanın t¨um¨uyle tuhaf oldu˜gu Kafka anlatıları sayesinde, yeni bir y¨onelimkazandı˜gını belirtmektedir (Todorov 9). Todorov’a g¨ore, “do˜gurdu˜gu ikircikle gerc¸ekle gerc¸ekdıs¸ı arasında- ki azaltılamayan kars¸ıtlı˜gın varlı˜gını” sorgulayan yapıtların yarattı˜belirsiz izlenim, “gerc¸ekle gerc¸ekdıs¸ı arasındaki sınırın sorgulanması oranında m¨ukemmel bir edebiyat¨orne˜gini temsil e[tmektedir]” (9). Artık “met-nin sayısız alegorik yorumu yapılabil[mekte]; ama metin, bunlardan herhangi birini onaylayacak hic¸bir ac¸ık is¸aret ver[memektedir]” (10).G¨ozlerimizi T¨urk yazınına c¸evirdi˜gimizde ise, c¸ok az sayıda yazarın insan olanaklarının alanını kes¸fe c¸ıkmaya cesaret edebildi˜gini g¨or¨uyoruz.
Tutunamayanlar 
’da k ¨uc¸¨uk burjuva/aydın kavramlarını sorgularken delili˜gi de bir olanak olarak sunan O˜guz Atay, eles¸tirmenlerce kendine kapanan bir “kara anlatı” olarak (G¨um¨us¸79) tanımlanan
Buzul C¸a˜ gının Vir ¨ us¨ u
’nde okuru bir anaforun ic¸ine c¸eken V¨us’at O. Bener ve
Gece
’de belirsiz-li˜gin d¨unyasına adım atan Bilge Karasu gibi, buna cesaret edenler de anlas¸ılmaz olmakla suc¸lanmıs¸lardır. Dilinsınırlarında gezinen bir yazar olan Hasan Ali Toptas¸ da T¨urk romanındaki yerles¸ik gerc¸ekc¸ilik anlayıs¸ızor-layan yazarlardandır. Gerc¸ekdıs¸ı olanı sanki ola˜gan¨ust¨u hic¸ bir yanı yokmus¸casına betimleyerek, g¨undelik yas¸amın o ana dek algılanmamıs¸ yanlarını duyumsatan Toptas¸, bu¨ozelli˜giyle Kafka’ya en c¸ok yaklas¸an isim-lerden biridir. Hasan Ali Toptas¸’ın ¨uslbunu belirleyen en ¨onemli ¨ozellik, kurguda ve dilde c¸ok katmanlılıktır; bu nedenle Toptas¸’ın anlatıları da zor anlas¸ılır metinler olarak kabul edilmis¸, az okunmus¸ ve az tartıs¸ılmıs¸tır.1958, C¸al (Denizli) do˜gumlu olan Hasan Ali Toptas¸, 70’lerden beri geceleri yazdı˜gını s¨oyl¨uyor; bug¨un bir devlet dairesinde s¨urd¨urd¨u˜g¨u memuriyetiyle de Kafka’yı hatırlatan yazarın gec¸mis¸inde, dolmus¸ muavinli˜gindenins¸aat is¸c¸ili˜gine c¸es¸itli deneyimler bulunmaktadır. Toptas¸, 1994 yılında Yunus Nadi Roman¨Od¨ul¨u’n¨u kazanan
G¨ olgesizler 
ile birlikte, genis¸ bir okur kitlesi tarafından tanındı. Bu romanın ardından, 1996 yılında, yazarın2
 
¨uc¸¨unc¨u romanı
Kayıp Hayaller Kitabı
’nı da yayınlayan Can Yayınları’nın, Toptas¸’ın son romanı
Bin H ¨ uz¨ unl¨ u Haz
’ıfazlakarmas¸ıkbularakgeric¸evirmesi, bug¨unbuco˜grafyadaromansanatındannelerbeklendi˜ginitartıs¸mak  ic¸in iyi bir c¸ıkıs¸ noktası olabilir. Nitekim, yazarla yapılmıs¸ c¸es¸itli r¨oportajlardan, kendisine Ahmet Altan veyaBuketUzunergibiyazmasının¨o˜g¨utlendi˜gini¨o˜greniyoruz. Hemyazısınıhemdeyas¸amıpop¨ulerli˜ginuza˜gında bir yerlerde tutmaya c¸alıs¸an Toptas¸’ın bu postmodern darbeye direnis¸i, bug¨un bize
Bin H ¨ uz¨ unl¨ u Haz
’ı okumak ve bu soruları sormak fırsatını veriyor. Gelenekselin dıs¸ına c¸ıkmaya c¸alıs¸an her yaklas¸ım post-modern midir?Modern, ne zaman bu kadar dogmatik bir gerc¸eklik haline geldi ve sinsice yas¸amlarımıza yerles¸ti?˙Ilk romanı
Sonsuzlu˜ ga Nokta
’da, okurları bir trafik kazası sonucunda yata˜ga mahkum olan eski bir devrim-cinin bilincine tas¸ıyan Toptas¸, zaman d¨uzleminde yarattı˜gı parc¸alanmıs¸ kurguyla, roman boyunca izledi˜gimizkarakterlerin kimliklerini bas¸arıyla gizlemis¸tir. Zaman kurgusundaki bu c¸ok katmanlılık, yazarın ikinci ro-manı
G¨ olgesizler 
’de de g¨or¨ul¨ur. Kentteki bir berber d¨ukkanından insanların birer birer kayboldu˜gu bir k¨oye gidip gelen
G¨ olgesizler 
’in okuyucusu, gerc¸ekle d¨us¸ arasındaki sınırda dolas¸maktadır; benzer bir s¸ekilde,
Kayıp Hayaller Kitabı
’nda, k ¨uc¸¨uk bir kasabada eski bir as¸kın izini s¨uren okur, kis¸ilerin ve¨oyk ¨ulerinin¨ort¨us¸mesiyle,kendisini bir labirentte bulur. Toptas¸’ın sıradıs¸ı kurgularıyla okuru fantastik d¨unyalara c¸eken romanlarının or-tak ¨ozelli˜gi, bu romanlarda toplumsal sorunların bireyler ba˜glamında ¨ort¨uk olarak is¸lenmesidir.
Sonsuzlu˜ ga Nokta
’da evlilik kurumu, ¨o˜grenci olayları ve is¸sizlik gibi motifler etrafında s¸ekillenen bireysel hesaplas¸ma,
G¨ olgesizler 
ve
Kayıp Hayaller Kitabı
’nda da yalnızlık ve korku ic¸indeki bireyin, hepsi birbirine benzeyeninsanların olus¸turdu˜gu bir topluluk kars¸ısındaki kıstırılmıs¸lı˜ile belirginles¸mektedir. Toptas¸’ın romanlarıarasında bic¸imsel benzerlikler de bulunmaktadır; s¨urekli bir c¸ıkıs¸sızlı˜gı, bir kıstırılmıs¸lı˜gı imleyen d¨ong¨uselkurgular, t¨um romanlarda s¸iirse bir dille b¨ut¨unles¸ir. Zaman ve mekˆanın somut bir s¸ekilde tanımlanması, olaylar arasındaki neden-sonuc¸ ilis¸kilerinin kurulması ve karakterlerin kis¸ilik ¨ozelliklerinin betimlenmesi gibi unsurlar,gerc¸ekle d¨us¸ arasındaki sınırın ortadan kalktı˜gı bu romanlarda, eskiden oldu˜gu gibi¨onemli de˜gildir. Hasan AliToptas¸, son roma
Bin H ¨ uz¨ unl¨ u Haz
’da da, okura neyin gerc¸ek oldu˜gu sorusunu tekrar tekrar sordurmaktadır.Yas¸ayazmakla es¸ tutan Toptas¸’ın, varlı˜gın s¨ozc¨uklere indirgendi˜gi s¸iirsel bir dille yazmayı tercih etmesi, aslında yazarın yas¸am ve yazın arasında kurdu˜gu¨ozdes¸li˜gi yapıtlarında somutlas¸tırma arzusunu yansıtıyor. Yazarın 1993’de basılan “Yalnızlıklar” adlı s¸iir kitabı, Toptas¸’ın yas¸amına sinen ve t¨um yapıtlarına egemen olanen b¨uy¨uk deneyim olan yalnızlı˜gın algılanıs¸ı¨uzerine aforizmalardan olus¸maktadır. S¸iir kitabının adı, daha enbas¸tan, sonuna bir c¸o˜gul eki takıp “yalnızlık” kavramını sorgulanır kılan Toptas¸’a dair¨onemli bir ipucu veriyor;“Yalnızlıklar”, Hasan Ali Toptas¸’ın, kelimelerle oynamayı ve insanları s¸as¸ırtmayı sevdi˜ginin en ac¸ık kanıtıdır.Bir di˜ger kanıtı da kars¸ı taraf sunuyor; Toptas¸’ın kırık dizelerin kendisinden habersiz birles¸tirilerek basıldı˜gını s¨oyledi˜gi bu s¸iir kitabı ve
Bin H ¨ uz¨ unl¨ u Haz
’ı “bu kitap yanlıs¸ basılmıs¸; c¨umleler, harfler birbirine karıs¸mıs¸”diyerek kitapc¸ılara geri getiren kimi okurlar da, “modern”in yolunun bir s¸ekilde tıkandı˜gını kanıtlamakta, “mo-dernizm”in giderek dogmatikles¸en y¨on¨un¨u g¨ozler ¨on¨une sermektedir. Hasan Ali Toptas¸’a g¨ore, gerc¸ekli˜gin bir¨ur¨un¨u olarak dayatılan anlam aslında belirsizdir; okuma eylemi 3

Activity (5)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
Kayhan Cun İnan liked this
aysun liked this
niko70 liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->