Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
11Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
açık sistem teorisi ve okul uygulanması

açık sistem teorisi ve okul uygulanması

Ratings: (0)|Views: 8,388|Likes:
Published by egitimyonetimi

More info:

Published by: egitimyonetimi on Oct 20, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/17/2012

pdf

text

original

 
G.Ü. Gazi E 
 ğ 
itim Fakültesi Dergisi Cilt 22, Say
ı
2 (2002) 103-116 
 
ı
k Sistem Teorisi ve Okula Uygulanmas
ı
 
The Open system theory and its applications to school
Mustafa YALÇINKAYA
G.Ü. Gazi E 
 ğ 
itim Fakültesi E 
 ğ 
itim Bilimleri Bölümü, Ankara/TÜRK 
 İ 
YE 
ÖZET
Sistemler kapal 
ı
ya da aç
ı
k olarak görülür. Kapal 
ı
sistemler d 
ı
 ş
çevreleri ile etkile
 ş
imdebulunmayan sistemler olarak vas
ı
 flan
ı
r; halbuki, aç
ı
k sistemler d 
ı
 ş
çevreleriyle sürekliolarak etkile
 ş
irler. Bu ba
 ğ 
lamda, demokratik sistem aç
ı
k sistem olarak tan
ı
mlan
ı
r.Mamafih, okul sistemi ya da okul, d 
ı
 ş
çevresi ile sürekli dinamik ili
 ş
ki içerisindedir. Buçal 
ı
 ş
mada, aç
ı
k sistem kavram
ı
ile aç
ı
k sistem ve okul ya da e
 ğ 
itim yönetimi aras
ı
ndakiili
 ş
kiler tart 
ı
 ş
ı
lm
ı
 ş
ı
r.
Anahtar Kelimeler:
ı
k sistem teorisi, aç
ı
k sistem kavramlar 
ı
, okul ya da e
ğ
itimyönetimi, çevre, okul-çevre ili
ş
kileri.
ABSTRACT
Systems are observed either closed or open. Closed systems are described as thosewhich do not interact their external environment; whereas, open systems constantlyinteract with their external environments. In this connection, democratic system isdefined as an open system. However, the school system or school is in constant dynamicinteraction with its external environment. In this study, open system concept, and relationships between open system and school or education management have beendiscussed.
Key Words:
Open system theory, open system concepts, school or educationmanagement, environment, school-environment relations.
 
G.Ü. Gazi E 
 ğ 
itim Fakültesi Dergisi Cilt 22, Say
ı
2 (2002) 103-116 
 
104
1. G
İ
İŞ
 
Dünyan
ı
n ya da onun belirli bir kesiminin “sistem” olarak görülmesi ve bu sistemini
ş
leyi
ş
yasalar 
ı
n
ı
n ara
ş
t
ı
ı
lmas
ı
, XIX. yüzy
ı
l
ı
n ortalar 
ı
na kadar çok say
ı
da çal
ı
ş
mayakonu olmu
ş
, ama, bu çal
ı
ş
malar genellikle yetersiz ve ba
ş
ar 
ı
s
ı
z kalm
ı
ş
lard
ı
r. Bu ilk çabalar 
ı
n ortak özelli
ğ
i, inceleme konusu sistemin bile
ş
tiricilerine ayr 
ı
larak 
ı
klanmaya çal
ı
ş
ı
lmas
ı
ve bu yüzden de sistemin “sistem olarak” eksik alg
ı
lanmas
ı
yd
ı
.Aralar 
ı
nda etkile
ş
erek bir sistem olu
ş
turan ö
ğ
elerin hem bir sistem olarak, hem de bir sistem içinde incelenmesinin ilk örne
ğ
i do
ğ
a bilimlerinde verilmi
ş
; Avusturyal
ı
biyologL. Von Bertalanffy, do
ğ
adaki bilinen sistemlerin çevreleriyle öz ve enerji al
ı
ş
veri
ş
inegirdiklerini saptam
ı
ş
, bu al
ı
ş
veri
ş
in i
ş
leyi
ş
yasalar 
ı
n
ı
da matematiksel bir modelgeli
ş
tirerek incelemi
ş
tir (Fi
ş
ek, 1979). Bertalanffy’e göre, ya
ş
ayan bir organizma,özellik olarak aç
ı
k bir sistemdir. E
ğ
er bu sisteme madde giri
ş
ve ç
ı
ı
ş
ı
yoksa o sistemkapal
ı
d
ı
r; giri
ş
ve ç
ı
ı
ş
la beraber de
ğ
i
ş
me varsa o sistem aç
ı
k bir sistemdir. Bunun için,ya
ş
ayan sistemler aç
ı
k sistemlerdir (Bertalanffy, 1971).Biyolojik organizma ya da sosyal organizasyonlar 
ı
n ya
ş
ayan sistemler olup olmamas
ı
,kesinlikle onlar 
ı
n d
ı
ş
çevreleri olan “aç
ı
k sistem” biçiminde tasar 
ı
mlanmalar 
ı
na ba
ğ
l
ı
d
ı
(Katz ve Kahn, 1978).Bilimsel yarar ve geçerlili
ğ
i h
ı
zla anla
ş
ı
lan “sistem yakla
ş
ı
m
ı
”, do
ğ
a bilimlerindensonra, toplum bilimleri alan
ı
nda da giderek yayg
ı
nla
ş
an bir uygulama alan
ı
bulmu
ş
tur (Fi
ş
ek, 1979). Bertalanffy’nin biyolojiden ald
ı
ğ
ı
örnekleri toplumbilimciler çözümlemelerinin temeli yapm
ı
ş
lard
ı
r (Tosun, 1981).Bunlardan Alvin Gouldner daha yeni bir yakla
ş
ı
mla aç
ı
k sistemi, örgüt biçimlerindendo
ğ
al sistem olarak görür. Gouldner’e göre, do
ğ
al ya da aç
ı
k sistem modelinde örgüt,do
ğ
al bir bütün ya da sistem olarak görülür. Aç
ı
k sistem kuram
ı
Daniel Katz ve RobertL. Kahn’
ı
n çal
ı
ş
malar 
ı
yla daha da bütünle
ş
tirilerek geli
ş
tirilmi
ş
tir (Hall, 1977).
2. S
İ
STEM VE AÇIK S
İ
STEM KAVRAMLARI
Sistem sözcü
ğ
ü, Petit Larausse’da “yönetme, hükümet etme biçimi, usuller, kurallar, bir doktrin olu
ş
turmaya yarayacak ilkeler bütünü” olarak tan
ı
mlanm
ı
ş
t
ı
r (Tortop, 1983).Ba
ş
ka bir tan
ı
mlamada sistem, kar 
ş
ı
l
ı
kl
ı
olarak birbirine dayal
ı
unsurlar toplulu
ğ
uolarak görülmü
ş
tür (Baykal, 1981).
 
G.Ü. Gazi E 
 ğ 
itim Fakültesi Dergisi Cilt 22, Say
ı
2 (2002) 103-116 
 
105Buna benzer bir tan
ı
mlama da Stephan J. Carroll ve Henry L. Tosi taraf 
ı
ndanyap
ı
lm
ı
ş
t
ı
r. Bu yazarlara göre sistem, birbirini düzenli biçimde etkileyen, birbirinedayal
ı
ö
ğ
elerden olu
ş
an bir bütündür. Örgütsel aç
ı
dan sistem ise, çevresindekisistemlerden girdiler alan, onlara ç
ı
kt
ı
lar vererek hizmet eden birbirine ba
ğ
ı
ml
ı
altsistemlerden olu
ş
an, çevre sistemleriyle s
ı
n
ı
rlanm
ı
ş
bulunan bir bütündür (Ba
ş
aran,1982).Tan
ı
m
ı
ndan da anla
ş
ı
laca
ğ
ı
gibi, sistem kavram
ı
n
ı
n örgüte getirdi
ğ
i en önemli de
ğ
i
ş
kençevredir. Bir toplumsal aç
ı
k sistem olarak örgüt, ilgili oldu
ğ
u çevre örgütleriyle(sistemleriyle) sürekli etkile
ş
im içindedir. Bu etkile
ş
im, örgüt için ya
ş
amsal bir önemta
ş
ı
r. Girdiler olmad
ı
ğ
ı
nda, ç
ı
kt
ı
lar 
ı
n
ı
satamad
ı
ğ
ı
nda örgüt ya
ş
am
ı
n
ı
yitirir. Bu yüzdenörgüt, çevre örgütlerinin etkisiyle kararlar 
ı
n
ı
biçimlendirerek kendine özgü verece
ğ
ikararlar ile de çevre örgütlerini etkilemek durumundad
ı
r. Bir örgüt etkiledi
ğ
i,etkilendi
ğ
i di
ğ
er örgütlerle bir “etkile
ş
im tak 
ı
m
ı
” kurar. Örgütün etkile
ş
im tak 
ı
m
ı
,kendinin verece
ğ
i kararlar 
ı
do
ğ
rudan etkiler. Kendisi de tak 
ı
m
ı
ndaki di
ğ
er örgütlerinkararlar 
ı
n
ı
etkiler. Bir örgüt, etkile
ş
im tak 
ı
m
ı
ndaki örgütlerin iste
ğ
i olmadan kolaykolay de
ğ
i
ş
mez, yenile
ş
emez (Ba
ş
aran, 1982). O halde örgüt, çevresini etkileyen veondan etkilenen bir aç
ı
k sistem olarak tasar 
ı
mlanmal
ı
d
ı
r (Argyris, 1964).Esasen sistemler, çevreleriyle etkile
ş
en “aç
ı
k sistemler” ve çevreleriyle etkile
ş
meyenkapal
ı
sistemler olarak ba
ş
l
ı
ca iki s
ı
n
ı
fa ayr 
ı
l
ı
rlar (Owens, 1981). Kapal
ı
sistemler kendini besleyen, kendisiyle yetinen, çevresiyle etkile
ş
imde bulunmayan, dura
ğ
an, s
ı
ı
  bir manast
ı
r toplumu gibi sistemlerdir (Cole, 1993). Bu nedenle, kapal
ı
sistemler çevresel de
ğ
i
ş
ime daha az duyarl
ı
d
ı
r (Owens, 1981). Oysa, aç
ı
k sistemler çevreleriylesürekli olarak etkile
ş
irler. Devaml
ı
olarak çevreden girdiler al
ı
r ve bunlar 
ı
ç
ı
kt
ı
olarak de
ğ
i
ş
ime u
ğ
rat
ı
rlar (Hodgetts, 1975). Aç
ı
k sistemler bu ç
ı
kt
ı
lar 
ı
n
ı
çevrelerine ihraçederler. Aç
ı
k sistemler dura
ğ
an de
ğ
il, de
ğ
i
ş
im, geli
ş
im ve büyümeye aç
ı
k olarak devaml
ı
bir biçimde hayatta kalmak üzere düzenlenmi
ş
lerdir. Kapal
ı
sistemlerin kendiiçinde uyumlu olmas
ı
na kar 
ş
ı
n, aç
ı
k sistemler çevreyle uyumu seçerler. Bunu sa
ğ
lamak için pazarlama ve ara
ş
t
ı
rma-geli
ş
tirme çal
ı
ş
malar 
ı
na özen gösterirler (Cole, 1993).Katz ve Kahn’a göre, bir aç
ı
k sistemde girdi, dönü
ş
üm ve ç
ı
kt
ı
sürekli bir özellik olarak  bulunur. Bu üç ana ö
ğ
enin içerdi
ğ
i kavramlar, alan otoriteleri taraf 
ı
ndan farkl
ı
 kombinasyonlarda kullan
ı
lm
ı
ş
t
ı
r. Buna göre
 girdiler 
:
insan, materyal, makine, enerji, bilgi, finansman, vs.,
i
 ş
leme, de
 ğ 
i
 ş
im ya da dönü
 ş
üm süreci:
 
üretim ve pazarlamaetkinlikleri, planlama, organizasyon, ileti
ş
im ve kontrol mekanizmalar 
ı
, ara
ş
t
ı
rma-

Activity (11)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
egitimyonetimi liked this
Ümran Atılgan liked this
idealisteducator liked this
Efsun Ay liked this
Tuba Tates liked this
Tuba Tates liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->