• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
 Η επιρροή του «μύθου» των ιστορικών ηγετών στο χώρο του σχολείου
Ένα από τα σπουδαιότερα γνωστικά αντικείμενατου αναλυτικού προγράμματος σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, τουλάχιστον σε επίπεδο διακηρύξεων καιγενικότερων σκοπών, είναι το μάθημα της Ιστορίας 
1
 . Η σχολική Ιστορία αναφέρεται στο παρελθόν, δεν παύειωστόσο να έχει ως σημεία αναφοράς το παρόν και το μέλλον, καθώς δοκιμάζει τόσο την κριτική σκέψη, όσοκαι την πολιτική συνείδηση των μαθητών και τους καλεί να συγκρίνουν τα γεγονότα του παρελθόντος μεσύγχρονες καταστάσεις . Στο πλαίσιο της διδασκαλίας του μαθήματος οεκπαιδευτικός καλείται να διερευνήσει τα αίτια, τις συνθήκες αλλά και τους πρωταγωνιστές των ιστορικώνγεγονότων. Δεν είναι ωστόσο, λίγες οι φορές που αρκεί το «χάρισμα» του ηγέτη, για να δώσει μια «εύκολη»διέξοδο στις απορίες των μαθητών. Η τάση να υιοθετούνται απλουστευτικά σχήματασχετικά με τον ιστορικό ρόλο μιας σημαντικής ηγετικής προσωπικότητας μπορεί να εξηγηθεί μέσα από τηνπροσέγγιση του ηγέτη ως «μύθου»
2
 . Η τελική επίδραση του ηγέτη στην κοινωνία εξαρτάταιαπό τον ιδιαίτερο «μύθο», το δράμα της προσωπικής του ζωής ή καριέρας, το οποίο διηγείται ή ενσαρκώνει.Ο μύθος κάθε ηγετικής προσωπικότητας ανταγωνίζεται
1
«
Ο σκοπός της ιστορικής σκέψης και συνείδησης συνδέεται με το γενικότερο σκοπότης εκπαίδευσης που αναφέρεται στην προετοιμασία συνειδητών πολιτών». Γενικόςσκοπός του μαθήματος της Ιστορίας, Οδηγίες για τη διδασκαλία των φιλολογικώνμαθημάτων στο Γυμνάσιο, Σχολικό έτος 2005-2006.
2
Ο «μύθος του ηγέτη» κατά τον ψυχολόγο Howard Gardner, είναι η αφήγηση τηςπροσωπικής του ιστορίας, είναι το χρονικό της εξέλιξης και των έργων της ηγετικήςπροσωπικότητας. (Β.λ. Howard Gardner,
 Ηγετικές Προσωπικότητες, Μια ανατομία της ηγεσίας,
μετάφρ. Σπύρος Μπράνης, Αφροδίτη Τζαμουράνη, εκδ. Singular, Αθήνα 1997.)
 
νέους ή παλαιούς μύθους άλλων προσώπων, τους οποίους θα πρέπει να συμπληρώσει ή να παραμερίσει. Αποτελεί μια εν εξελίξει διήγηση, η οποία ξετυλίγεταιστο χρόνο και όπου οι ηγέτες-ήρωες ή και οι οπαδοί τους είναι τα κύρια πρόσωπα
3
 . Ο Howard Gardner 
4
αποδίδειτην αποδοχή του ηγέτη μέσω του μύθου του στις γνωστικές δομές που αποκτά ο άνθρωπος έως το πέμπτοέτος της ηλικίας του. Πιστεύει ότι οι πρωταρχικές αντιλήψεις του ανθρώπου για εξειδικευμένες ήευρύτερες πλευρές της καθημερινής του ζωής είναιαξιοσημείωτα ανθεκτικές. Ακόμα και χωρίς οργανωμένηδιδασκαλία αναπτύσσει ισχυρές αντιλήψεις, «θεωρίες»για τη θρησκεία, την επιστήμη, την εργασία και τηνπολιτική. Το άτομο το οποίο δε δέχεται άμεσες πιέσεις,για να αλλάξει αυτές τις θεωρήσεις, τις αποδέχεται ως παγιωμένες. Ο ηγέτης θα πρέπει να υποθέσει ότι το κοινόδιαθέτει τον απαίδευτο νου, να εκμεταλλευτεί τη«δυσκαμψία» της σκέψης του και να επιβάλει τη δικήτου θεωρία, τον προσωπικό του μύθο. Κάθε άνθρωπος βέβαια, δεν δέχεται μηχανικά το«μύθο» του ηγέτη, αλλά τον συγκρίνει με άλλους μύθους,τους οποίους έχει ακούσει στο σπίτι και στο κοινωνικόπεριβάλλον του. Ο μύθος που θα μετατοπίσει στερεότυπακαι θα παραμερίσει άλλους σύγχρονους ήπρογενέστερους θα ασκήσει και τη μεγαλύτερη επίδρασηστο ακροατήριο του
5
 .
3
Howard Gardner,
 Ηγετικές …ό.π.,
σ.17.
4
Ο Gardner στα έργα του μελετά επιφανείς προσωπικότητες από το χώρο τηςεπιστήμης , της Τέχνης, του στρατού, της πολιτικής και των πανεπιστημίων και προσπαθεί να ερμηνεύσει την απήχηση τους σε μεγάλα ανομοιογενή ακροατήρια. Τηθεωρία του για το «μυαλό του πεντάχρονου», όπως αποκαλεί τον απαίδευτο νου τουοπαδού εκθέτει στα βιβλία, Howard Gardner,
The Unschooled Mind, How ChildrenThink and how schools should teach
, Basic Books, New York , 1985 και Gardner,Ηγετικές... ό.π., Αθήνα 1997 .
5
Gardner, Ηγετικές..., ό.π. ,σ. 17-18.
 
Σε αντίθεση με τoν Piaget 
 , ο οποίος πίστευε ότιτα χαρακτηριστικά κάθε ηλικίας καλύπτονται και τελικάεξαφανίζονται από την ηλικία, νεότερες έρευνες έδειξανότι πολλά από αυτά τα στοιχεία παραμένουν ζωντανά σεαρκετές εκφάνσεις της σύγχρονης κοινωνίας. Οψυχολόγος Erik Erikson
υποστήριξε ότι όλα τα άτομαασχολούνται με πλευρές της ψυχολογικής τους ταυτότητας, όπως ποιοι είναι , από που προέρχονται,αλλά και με θέματα που απασχολούν την ευρύτερηκοινωνική ομάδα. Σύμφωνα με τον ίδιο ερευνητή
8
 , οιηγέτες της ιστορίας καλλιέργησαν ανακούφιση από ταάγχη που γεννιούνται κατά τη νηπιακή περίοδο καισυνοδεύουν τους ανθρώπους σε όλη τους τη ζωή, τοταμπού ενάντια στην πατροκτονία, το φόβο απέναντιστην ταπείνωση, την αναρχία, την αλλαγή, τη νοσηρήαμφιβολία.Κάθε «μύθος» έχει μεγαλύτερη επίδραση στα μέλητου κοινωνικού συνόλου σε δεδομένη χρονική στιγμή καισε συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες. Σε περίοδοπολέμου υπερτερούν συνήθως οι εθνικιστικοί καισοβινιστικοί μύθοι. Τα επιχειρήματα των ηγετώνυπεραπλουστεύονται, έτσι ώστε να γίνουν κατανοητά απόολόκληρη την κοινωνία. Ο μύθος του ηγέτη, για να είναιπιο αποτελεσματικός θα πρέπει να προσφέρει σαφείς πολιτικές ή πολιτιστικές αρχές. Ιδιαίτερα σε περιόδους  ριζικών κοινωνικών αλλαγών τα άτομα προσδοκούν απότους ηγέτες νέες προτάσεις και ένα ευρύτερο ιδεολογικόπλαίσιο αρχών
9
 .Ο μύθος του ηγέτη απευθύνεται στη λογική και τοσυναίσθημα και εκφράζεται μέσα από τα λόγια του
6
Βλ J Piaget,’’Piaget’s Theory’’, στο
 P. Mussen, Handbook of child psychology, Vol 
1,Wiley, New York 1983.
7
Bλ Erickson, Childhood…ό.π.
8
Ό
.π 
, σ. 292.
9
 Ό.π, σ. 17-55.
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...