• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
1
Σο διάζημα ως πεδίο μελέης ηων διεθνών ζχέζεων.Ρεαλιζηική ζχολή ζκέψς
 
Αξζηείδο Μφηαο
 
ελνιφγνο (ΜΑ),
 
ΔΙ΢ΑΓΩΓΗ
 
Με ηνλ φξν ελείο ΢ρέζεο ελλννχκε ην ιέγκα ζρέζεσλ νπ αλαηχζζεηα κεηαμχ ησλ αξαγφλησλδακφξθσζο εμσηεξήο νιηήο, φσο ηα ξάη α ν δελείο νξγαλζκνί. Σν αφ νπ γάνπλ απηέο ν ζρέζεο, ην νν αξάγνληεο δακνξθψλνπλ ηλ εμσηεξή νιηή άε ξάηνπο α ην σοαιιινζρεηίνληα είλα ήηκα εξκλείαο ησλ δαθνξεηψλ εσξήζεσλ ησλ ελψλ ΢ρέζεσλ, διαδή ησλαξαδνρψλ ή ησλ νκάδσλ αμσκάησλ νπ κινχλ εξί δνκήο ηνπ νιηνχ ζλνχ α εξί ζπζηαηψλζηνρείσλ α ζπκεξθνξψλ
 
ησλ νιηψλ δξψλησλ. Ο εσξήζεο απηέο, ξνζαψληαο λα εξκλεχζνπλ ηννιηφ θαλφκελν, ζπρλά αιιινδαςεχδνληα ή αιιινζπκιξψλνληα. Ο ρψξνο κέζα ζηνλ ννίναλαηχζζνληα απηέο ν ζρέζεο νλνκάεηα δελέο ζχζηκα α εμαξηάηα άε θνξά αφ ηνλ αξκφ ησλνιηψλ εείλσλ θνξέσλ νπ ζπκκεηέρνπλ ζην νιηφ αρλίδ α δακνξθψλνπλ ηο εμειίμεο.Ο ελείο ΢ρέζεο ινφλ, δεμάγνληα ηαπηφρξνλα α ζε νιιαιά εδία νιηήο εληφο ηνπδελνχο ζπζηήκαηνο α ηα θαλφκελά ηνπο εξκλεχνληα αφ ηο εσξήζεο. Μέζα ζηα ιαίζα ηοζπγεξκέλο εξγαζίαο, α ερεξεί κία εζαγσγή ξνζέγγζ ζηλ εξκλεία ησλ θαλνκέλσλ νπέιαβαλ α ιακβάλνπλ ρψξα εληφο ηνπ δαζηκνχ πνρψξνπ, νπ εκθαλίζηε κεηά ην ηέινο ηνπ Β’ Π.Π. α αφ ηφηε ανηά ζπλερψο κεγαιχηεξ ζνπδαφηηα. Ο εσξήζεο νπ α ινχλ λα εξκλεχζνπλ ηα πφκειέη θαλφκελα ζηξφκελεο ζηο αξαδνρέο ηνπο
-
ρσξίο φκσο άληα κε αφιπη εηπρία
-
είλα: νιαζφο ξεαιζκφο, ν λενξεαιζκφο α ν ηξνννκέλνο δνκφο ξεαιζκφο α αλήνπλ φιεο ζηΡεαιζηή ΢ρνιή ΢έςο.Βαζφ ραξαηξζηφ ησλ δελψλ εσξήζεσλ είλα  δαθνξννίζή ηνπο σο ξνο ηνλ ζπζρεηζκφησλ εέδσλ ηο αλάιπζο: δαξίλνπκε ηξία δαθνξεηά είεδα: ην ξψην αλαθέξεηα ζη ζπκεξθνξάησλ ζηνρείσλ νπ ααξηίνπλ ηλ εζσηεξή ζχλεζ ησλ αξαγφλησλ δακφξθσζο ηο εμσηεξήονιηήο, διαδή ησλ ξαηψλ α ησλ δελψλ νξγαλζκψλ, ην δεχηεξν ζηνπο ίδνπο ηνπο αξάγνληεο απηνχοα ην ηξίην ζην δελέο ζχζηκα
 
Η εξγαζία κειεηά εηά νιηά θαλφκελα νπ ζρεηίνληα κε ην ρψξν ηνπ αζηήκαηνο: ηλ δαξψοακάνπζα γεσνιηή ζκαζία ηνπ ζπγεξκέλνπ ρψξνπ, ηλ είζνδν ζη δαζηκή ενρή, ηλζηξαηννίζή ηνπ αζηήκαηνο, ηλ δελή ζπλεξγαζία ζε απηφ ην εδίν, ην έκα ηνπ ζε ννλ αλήε ηνάζηκα, η ζπλερφκελ αχμζ ησλ ξαηψλ νπ εκιένληα ζε δαζηκά ξνγξάκκαηα α ηοζχγρξνλεο ηξβέο. Σα θαλφκελα απηά αιχηνπλ έλα ρξνλφ θάζκα ελήληα α αξαάλσ εηψλ αφ ηλααξρή ηο δαζηκήο ενρήο, σο α ζήκεξα, έρνληαο εβψζε ηο δξακαηήο αιιαγήο ηνπ δελνχοζπζηήκαηνο νπ ξαγκαηννήε κε ηλ αηάξξεπζ ηο ΢νβεηήο Έλσζο ην 1991.Σα εθάιαα ηο εξγαζίαο είλα ηαμλνκκέλα αλά εψξζ. ΢πλνιά ν ηξεο κνξθέο ηο ξεαιζηήοξνζέγγζο είλα ζε έζ λα καο δψζνπλ εξκλείεο ζηα έμ εκέξνπο θαλφκελα νπ εμεηάνπκε, αθνχ φκσοξψηα γίλε κία γλσξκία κε ηα βαζά αμψκαηα ηο άε εψξζο. Ο ζηξαηγέο ησλ δχν κεγάισλδπλάκεσλ, αιιά α φισλ ησλ αξακέηξσλ δακφξθσζο ησλ ελψλ ΢ρέζεσλ ηνπ αζηήκαηνο γίλνληα 
 
ζαθείο, ρσξίο λα ερεξείηα νπζαζηή εκβάπλζ.
 
2
ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1
Ο
 
ΚΛΑ΢ΙΚΟ΢ ΡΔΑΛΙ΢ΜΟ΢
Ο ιαζφο ξεαιζκφο ανηειεί ηλ ν αιά εψξζ ησλ ελψλ ΢ρέζεσλ. Πξσηνεκθαλίεηα ζηαείκελα ηνπ Θνππδίδ, ελψ ν ν δάζκν ξεαιζηέο ζπγγξαθείο ηο ζηνξίαο είλα ν 
Machiavelli, Hobbes,Hume, Clausewitz, Kissinger
α 
Huntington
. Ο ξεαιζκφο μελά αφ ην θινζνθφ αμίσκα φη ν άλξσνοαφ η θχζ ηνπ είλα αφο α απηφ δελ γίλεηα λα αιιάμε. Καη’ εέηαζ α ν αλξψλεο νλφηηεοιεηνπξγνχλ αφ
 
ηαελά ειαηήξα κε πιζηά ίληξα. Σα ξάη, νπ ανηεινχλ ηνπο κφλνπο αξάγνληεοδακφξθσζο νιηήο ζην δελέο ζχζηκα, ιεηνπξγνχλ νξνινγά α αληαγσλζηά, κε βάζ ηαζπκθέξνληά ηνπο νπ είλα  αφηζ φιν α κεγαιχηεξο ζρχνο (πξίσο ζηξαησηήο), δελνχο χξνποα αζθάιεαο. Η ζρχο ξνζδνξίεηα αφ νζνηά α ννηά ραξαηξζηά.
1
 
΢ηλ ξνζάεα απηή κεζηφρν ηλ αφιπη ζρχ, ηα ξάη κνξαία α ξνζθχγνπλ ζε φιεκν. Σν δελέο δίαν α ν δελείονξγαλζκνί δελ αίνπλ
 
αλέλα ξφιν, αιιά ανηεινχλ ηα εξγαιεία νπ ρξζκνννχλ αηά ην δννχλ ν ζρπξνί γα λα ζηξίμνπλ ηο εινγέο ηνπο.
2
 
ελ έρε ακία ζκαζία ννο πβεξλά,  εζσηεξή δνκή ηνπξάηνπο, νχηε η γίλεηα ζην δελέο ζχζηκα.Ππξήλαο ηο ξεαιζηήο εψξζο είλα ην “
Security Dilemma
” («ίικκα αζθαιείαο») νπ έρε εθαξκνγή α ζην εδίν καο. ΢χκθσλα κε απηφ, φηαλ έλα ξάηνο εηχρε κία αχμζ ηο αζθάιεάο ηνπ, απηφα εθέξε άκεζ αχμζ ηο αζθάιεαο ησλ άιισλ (εδά ησλ άκεζα αληαγσλζηψλ) ξαηψλ δφη πάξρε ν θφβνο φη αλ δελ ααληεί άκεζα  αχμζ ηφηε α δκνπξγεί ελφ αζθαιείαο νπ κνξεί λα νδγήζε ζε ήξπμ νιέκνπ αφ ηνλ ζρπξφηεξν α ήηηα.Μεηαζρκαηζκνί ηνπ ιαζνχ ξεαιζκνχ ανηεινχλ δχν ξφζθαηεο ζρεηά εσξήζεο νπ αλήνπλζηλ ίδα ννγέλεα ζέςο, αιιά αξνπζάνπλ κεγαιχηεξ ξνζαξκνζηφηηα α επειμία ζηα ζχγρξνλαδεδνκέλα: ν λενξεαιζκφο ηνπ
Waltz
α ν ηξνννκέλνο δνκφο ξεαιζκφο ηνπ Κ 
eohane
. Ο εσξίεο ηνπξεαιζκνχ νπ ζρεηίνληα άκεζα κε ην άζηκα είλα  εσξία ηο ζνξξνίαο ηο ζρχνο, ηο νχξζαο ησλεμνιζκψλ α ηο πξλήο ανηξνήο, φσο α δαζηψζνπκε ζη ζπλέρεα.
i
 ) Κλαζικόρ πεαλιζμόρ και Διάζημα
 
Η κεγάι αειή νπ ξχβε  έλλνα «άζηκα» γα έλα ξάηνο, αηά ηνπο ξεαιζηέο είλα κνλνσιαή δπλαηφηηα αμννίζήο ηνπ γα ηλ αφηζ φιν α κεγαιχηεξο ζρχνο αφ άννλαληαγσλζηή. ΢ην δνιφ ζχζηκα νπ δακνξθψε κεηά ηνλ Β’ Π.Π.,  αειή γα ηο Η.Π.Α. ήηαλ Δ.΢.΢.. α γα ηλ Δ.΢.΢.., ν Η.Π.Α..
 
Ο ιαζφο ξεαιζκφο ε θχζεσο δελ ζηέεηα ζηο εκέξνπο νιηέο ησλ ξαηψλ. Μιά κε άννδνγκαηζκφ α κακαηή λνκνηέιεα. Αξείηα ζην λα δασεί αφ ηα γεγνλφηα ελ γέλε. Αξρά, ιφγσηο έκθαζο νπ δίλε ζηλ αλαήηζ ζρχνο, ελδαθέξεηα λα δε αλ ν ρψξνο ηνπ αζηήκαηνο α κνξνχζε λα ανηειέζε γή ζρχνο γα ηα ξάη. Κα εθφζνλ  αάληζ ζε απηφ ην εξψηκα είλα εηή, φσο αδνχκε, ν αληαγσλζκφο είλα κνξαίνο. Έηζ, εμαηίαο ηνπ, ν ιαζφο ξεαιζκφο αλακέλε νιηέο νπ αέβιεαλ ην άζηκα σο εζηία ζηξαησηψλ αληαξαέζεσλ, εθαξκνγήο νιψλ ζπζηκάησλ, δενινγνχνινζηαζίνπ α εκκέζσο σο εδίν αξνρήο ννλνκήο δχλακο, πνδελχνληαο κε απηφλ ηνλ ηξφν, ηνβακφ ζνπδαφηηαο νπ έρε γα ηα ζπκθέξνληα ησλ ξαηψλ. Γ’ απηή η εψξζ, ην άζηκα είλα έλαέαηξν νιέκνπ. ΢’ απηφ ην ζκείν ξέε λα ξνβνχκε ζε κία ααξαίηη δεπξίλζ: πάξρνπλ δχν είδφισλ νπ ζρεηίνληα κε ην άζηκα: α) απηά νπ βξίζνληα εγαηεζηκέλα ζη Γ α ρξζκνννχλ ηνάζηκα αηά ηλ
 
ηξνρά ηνπο α β) απηά νπ βξίζνληα εγαηεζηκέλα ζην άζηκα εμ’ νινιήξνπ. ΢ηλξψη αηγνξία αλήνπλ ν εεηνί βαιιζηνί χξαπιν, ν ακπληνί α ηα αληδνξπθνξά φια. ΢ηλδεχηεξ αλήνπλ ν δνξπθφξν α ηα ζπζηήκαηά ηνπο. Όηαλ αλαθεξφκαζηε ζε ζηξαηννίζ ηνπαζηήκαηνο, ελλννχκε ηλ αλάηπμ φισλ ηο δεχηεξο αηγνξίαο, άη νπ σο ηψξα είλα ααγνξεπκέλνκε δελείο ζπλήεο.Καηά ηνπο ιαζνχο ξεαιζηέο,  δαζηκή νιηή είρε διφ ζνφ: Πξψηνλ, λα ιθνχλ φια ηαααξαίηηα κέηξα γα λα εκνδίζνπλ έλα άιιν ξάηνο ή κία νκάδα ξαηψλ λα ρξζκννήζνπλ ην άζηκαα λα αειήζνπλ ηα ζπκθέξνληά ηνπο. Κα ηα κέηξα απηά γα ηλ αχμζ ηο ελήο αζθάιεαο α ηληαπηφρξνλ ανάξξπλζ ησλ αληάισλ αφ ην λα ηνπο εηενχλ ξέε λα είλα ανηειεζκαηά α ζρπξά. Κα δεχηεξνλ, λα ανηειέζε ην εδίν, κέζν ηνπ ννίνπ α ελζρπεί ην ελνχ χξνο α  εφλα ηορψξαο. Σν άζηκα αίζηαηα κέζν γα ηλ είδεμ ζε φιν ηνλ φζκν ηο ηερλνινγήο α εζηκνλήοηνπο αλσηεξφηηαο.
 
1
 
Σα ραξαηξζηά απηά είλα  ζηξαησηή δχλακ, ηα είεδα ηερλνινγίαο, ιπζκνχ, θπζψλ φξσλ, νιηήογεζίαο α γεσγξαθψλ φξσλ, βι.
Dougherty James, Pfaltzgraff Robert Jr.,
 Ανηαγωνιζηικέρ Θεωπίερ Διεθνών Σσέζεων
,
Πααήζο, Αήλα, 1992, ζει.
116
2
 
Κνπζνπβέιο Ηιίαο,
 Ειζαγωγή ζηιρ Διεθνείρ Σσέζειρ 
, Πνφηηα, Αήλα, 2004, ζει. 58
-64
 
3
(1)
 
 Η γευολιηική αξία ηος Διαζηήμαηορ 
 
Αφ ηα κέζα ηνπ 20
νπ
 
αψλα α έεηα,  αλξσφηηα γα ξψη θνξά αληιήθε φη έλα λένεξβάιινλ εηφο ησλ γήλσλ νξίσλ κνξεί λα ανηειέζε έλα ζηξαηγφ αξάγνληα εαλαξνζδνξζκνχ ηοζρχνο. Όσο  άιαζζα ζηα αξραία ρξφλα α ν αέξαο ζηο αξρέο ηνπ 20
νπ
 
αψλα, έηζ ηψξα ην άζηκαξνζέθεξε έλα λέν αραλέο εδίν, νπ ζε ζπλδπαζκφ κε ηλ πςιή ζηξαησηή ηερλνινγία ηο ενρήο αανηεινχζε ζηξαηγφ ρψξν έβαζο νιέκσλ α άξα αγφζκαο
 
πξαξρίαο. ΢χκθσλα κε απηή η εσξία, πάξρνπλ εηά ζηξαηγέο εξνρέο, ψλεο α ζκεία νπ βξίζνληα δαζνξζκέλα άνπ ζε φιν ηνΔμψηαην άζηκα (α ν ζπγεξκέλα ζην Ηιαφ ΢χζηκα).
3
 
Η ξψη εξνρή αθνξά ηνλ έιεγρν λεπξαιγψλ ζκείσλ ζη ψλ ηο
Terra
, διαδή ηνπ ίδνπ ηνπιαλήη καο. Γα ην άζηκα, ζκαληφηεξν ξφιν αίε  ρξζκννίζ ηννεζψλ ζηνλ Ιζκεξλφ σορψξσλ εγαηαζηάζεσλ ανγείσζο δαζηκψλ ανζηνιψλ α δεπηεξεχνληνο απηψλ νληά ζηνπο Πφινπο.
4
 
εχηεξ εξνρή είλα απηή  ννία εξιακβάλε ην Earth Space (Γήλν άζηκα), διαδή η ψλκέζα ζηλ ννία δξαζηξνννχληα φιν ν ηερληνί δνξπθφξν. Δίλα απηνλφην σο ην ξάηνο νπ αεηχρε ηλ ανζηνιή ησλ ζρπξφηεξσλ ζηξαησηψλ α επξχηεξα ζηξαηγψλ δνξπθφξσλ ζηλ εξνρήαπηή, ανηά ην άλσ ρέξ ζηο είγεεο κάρεο είηε κε ζπκβαηά, είηε κε πξλά φια.Η εφκελ ζηξαηγά σθέικ εξνρή, είλα απηή ηνπ ελνχ νπ πάξρε αλάκεζα ζηο δχν ψλεο
VanAllen
. Ο γεκάηεο αηλνβνιία απηέο ψλεο εληφο
 
ηο καγληφζθαξαο κνξνχλ λα ξναιέζνπλ κέο ζηαδαζηκά ζάθ, φρ φκσο ην ελφ νπ πάξρε αλάκεζα ηνπο, κεηαμχ ησλ 9.000 α ησλ 11.000 ρικ αφ ηΓ. Σν ελφ απηφ ινφλ κνξεί λα ανηειέζε έλα νπζψδεο νκβφ έξαζκα.
5
 
΢ην ηέινο ηο ψλο ηνπ Γήλνπ αζηήκαηνο, ζπλαληάκε ηλ εξνρή ιεηνπξγίαο ησλ γεσζηαηψλδνξπθφξσλ. Πξφεηα γα ηιενλσλανχο πξίσο δνξπθφξνπο κε ραξαηξζηφ γλψξζκα φη λνχληα κε ηλ ίδα ηαρχηηα κε απηή ηο Γο, κε ανηέιεζκα λα βξίζνληα ζπλερψο ζηλ ίδα ζρεηή έζ. Λφγσηο ζνπδαφηηαο νπ ζπλεάγεηα  δπλαηφηηα ενκήο ηιενλσλανχ ζήκαηνο γα φια ηα ξάη,αιιά α ηνπ εξνξζκέλνπ αξκνχ δνξπθφξσλ νπ κνξεί λα πνζηξίμε απηή  ψλ ιφγσ ηοαιιινάιπςο ησλ ζπρλνηήησλ, ην ξάηνο νπ α αηαθέξε λα ηλ ειέγρε αιχηεξα πεξέρε «ηιενλσλαά» αέλαλη ζηα άιια ξάη, πεξέρε διαδή ζε έλα ζκαληφ ννηφ αξάγνληα ζρχνο.
 
Πξνρσξψληαο ν καξά εζεξρφκαζηε ζη ψλ ηνπ
Moon Space
(΢ειλαφ άζηκα), νπεηείλεηα αφ
 
ηλ ηξνρά ησλ γεσζηαηψλ δνξπθφξσλ κέρξ η ζειλαή ηξνρά. Δδψ α ζπλαληήζνπκε δχννιχ ζκαληά ζηξαηγά ζκεία: ξφεηα γα ηα ζκεία
Lagrange
, ηα ζκεία διαδή νπ ν βαξπληέοεδξάζεο ηο Γο ξνο η ΢ειήλ α ην αληίζηξνθν εμζψλνληα α αιιινεμνπδεηεξψλνληα. Απηφζκαίλε φη έλα ζψκα (.ρ. έλαο ζηξαησηφο δνξπθφξνο, κία βάζ ή έλαο δαζηκφο ζηακφο) νπβξίζεηα ζε έλα αφ απηά ηα ζκεία κνξεί λα κείλε ζηαεξφ, ρσξίο λα αηαλαιψλε αφινπ αχζκα
6
.
Απηφο νπ έρε ζηξαηγά φια ζηα ζκεία
Lagrange
ινφλ δαέηε ρσξίο φζηνο έλα ζκαληφζηξαησηφ ιενλέηκα.
 
Η εφκελ «γεσνιηά» λεπξαιγή εξνρή είλα ην
Solar Space
(Ηιαφ άζηκα) νπ εηείλεηα αφ η ΢ειήλ α έξα, ζην Δμψηαην διαδή άζηκα. Σν ξάηνο νπ κνξεί λα εκεηαιιεπηεί η ΢ειήλα ηα άιια νπξάλα ζψκαηα, ανηά έλαλ νιχ ζκαληφ αξάγνληα ζρχνο: ξψηεο χιεο. Ο θπζφο καοδνξπθφξνο γα αξάδεγκα κνξεί λα καο δνρεηεχζε άκεζα ή έκκεζα κε λεξφ, ηηάλν, αινπκίλν, ζίδξν,αζβέζην, πξίην,
7
 
αιιά α ζε ελαιιαηέο γέο ελέξγεαο, φσο .ρ. ην
Helium-
3. Σα πιά απηά αξέρνπλη δπλαηφηηα αηαζεπήο α εβίσζο κίαο δαζηκήο βάζο ζη ΢ειήλ, νπ θπζά νιιαιαζάε ηαζηξαηγά νθέι γ’ απηφλ νπ α ηλ έρε αηαζεπάζε.
 
Σέινο γα ην άζηκα, ηεξάζηα ζκαζία αίε  αμννίζ ησλ
 βαπςνηικών γαδιών
.
8
 
Ο βαξπληνί απηνί δάδξνκν νπ δκνπξγνχληα αφ ζψκαηα κεγάισλ καψλ κνξεί λα έιμνπλ έλα ζψκα,αλαγάνληάο ην λα λεί ρσξίο λα αηαλαιψζε αφινπ αχζκα. Όηαλ ινφλ έλα ξάηνο κνξεί λαρξζκννήζε ηνπο δαδξφκνπο απηνχο, κνξεί λα έζε ζε ηξνρά ην αληείκελν ηο εινγήο ηνπ α λα ηνλεί αφ ην έλα ζκείν ζην άιιν, κε ην ειάρζην φζηνο.Σν άζηκα ινφλ δίλε ζκαληά ζηξαηγά ιενλεηήκαηα α ην αιχηεξν «ζηήζκν» α «ιαζάξζκα» ζε απηφ, α κεηαθξάνληαλ ζε πεξνρή ζε εξίησζ ζηξαησηήο ληννίζο. Γ’ απηφ ην
3
Dolman Everett C,
Astropolitik, Classical Geopolitics in Space Age
, Frank Cass, London, 2002,
ζει 
. 68-84
4
΢ηνλ Ιζκεξλφ, έλα φρκα κνξεί λα εηνμεπηεί επνιφηεξα αφ ννπδήνηε αιινχ άλσ ζηνλ ιαλήη καο,εκεηαιιεπφκελν η ζρεηή ηαρχηηα εξζηξνθήο ηο Γο, νπ είλα  κέγζη. ΢πγεξκέλνπ ηχνπ δνξπθφξν, φσον κεηεσξνινγνί α ν αηαζνεπηνί ή απηνί νπ ρξεάνληα ηλ ιαή ελέξγεα γα λα ιεηνπξγήζνπλ ααηείηα  λα ζπγρξνλίνληα κε ηλ θαλφκελ ίλζ ηνπ Ήινπ α λα ηίνληα ζε νιή ηξνρά. Ο δνξπθφξν απηνί έρνπλ σοδαλφηεξν ζκείν εηφμεπζο ηο εξνρέο νληά ζηνπο φινπο.
5
Dolman Everett C,
Astropolitik, Classical Geopolitics in Space Age
, Frank Cass, London, 2002,
ζει 
75-76
6
o
.., ζει 75
 
7
 
ν.., ζει.68
 
8
 
ν.., ζει. 71
-73
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...