Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
25_Ekim 2004

25_Ekim 2004

Ratings: (0)|Views: 16|Likes:
Published by sonmez

More info:

Published by: sonmez on Oct 23, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/22/2009

pdf

text

original

 
Web Programc›l›¤›
140
CHIP
Workshop
>>
S
unucu-tarafl› uygulamalarda ziyaretçinin durum bilgisini ko-rumak önemlidir. Bu sayede bir ziyaretçiyi di¤erinden ay›ra-bilmek, daha önce ziyarette bulunup bulunmad›¤›n› denetle-mek, flifre ile girdi¤i bir sayfadan sonra ayn› oturumda di¤erlerinede sorunsuzca girebilmesini sa¤lamak ya da flifresini hat›rlamakmümkün oluyor. Tüm sunucu-tarafl› teknolojilerde oldu¤u gibiJSP’de de bu ifllevi yerine getirmek için cookie (çerez) ve session’lar-dan (oturum) faydalan›l›r.Web’de en s›k kullan›lan protokol olan HTTP’nin, ziyaretçilerinsayfalararas› seyahatinde durum bilgisinin kayd›n› tutan bir ifllevibulunmamaktad›r. Ziyaretçi sunucudan bir istekte bulunur, sunucuistenen sayfay› gönderir ve ba¤lant› kapan›r. Bir baflka ziyaretçi birbaflka istekte bulunur, sunucu ona da istedi¤i sayfay› gönderir, buifllem böylece devam eder. Sunucu aç›s›ndan bir ziyaretçinin bir di-¤erinden fark› yoktur. Bu durumda önceden sayfam›z› ziyaret etmiflbir müflterinin ziyaretini tekrarlamas› an›nda bunun tan›nmas›n› vealg›lanmas›n› sa¤layacak durum bilgileri için baz› ek mekanizmalar›uygulamalar›m›zda oluflturmam›z gerekir. Butür mekanizmalar›n oluflturulmas›nda kulla-n›lan en temel unsurlar cookie’ler, session’lar-d›r.
Cookie’ler (Çerezler)
Web uygulamalar›n›n ziyaretçi bilgisayarlar›üzerinde hiçbir tasarruflar› yoktur. Yani webüzerinde çal›flan hiçbir uygulama (buna app-let’ler de dahil) bilgisayar›n›z›n içindeki bilgi-leri ve dosyalar› okuyamaz, silemez ya da ye-nilerini kaydedemez. Bu web ile ilgili protokol-lerde oluflturulmufl bir güvenlik önlemidir. Buduruma bir tek cookie’ler istisna teflkil ederler.Cookie’ler web uygulamalar› taraf›ndan ziya-retçi bilgisayar›nda oluflturulan küçük metindosyalar›d›rlar. Cookie’lerin oluflturulma ifl-lemleri ziyaretçi aç›s›ndan perde arkas›ndagerçekleflen bir olayd›r ve bundan genelliklekullan›c›lar haberdar olmazlar. Cookie’lerin zi- yaretçinin güvenli¤ini tehdit etmemeleri aç›-s›ndan büyüklükleri bir kaç byte’la s›n›rland›-r›lm›flt›r. “Peki bu kadar küçük metin dosyala-r›na s›¤d›r›labilecek içerik ne olabilir?” derseniz: Web uygulamalar›-n›z›n ziyaretçileri tan›yabilmelerini sa¤layabilecek birkaç ufak amaönemli bilgi; ziyaretçinin ad›, flifresi, web sitenizi kaç›nc› defa ziya-ret etti¤inin bilgisi ya da daha önceden sitenizle ilgili tercihleri gibi.Böylece web uygulamalar› daha önce kendisini ziyaret etmifl olanbir müflteri ya da ziyaretçiyi tan›y›p, onunla ilgili bilgileri ve tercihle-ri kullan›c›n›n bilgisayar›ndaki cookie sayesinde hat›rlayabilmekte-dir.
Cookie:
Web’de durum bilgisini koruyabilmek amac›yla web uygu-lamalar› taraf›ndan ziyaretçi bilgisayar›nda oluflturulan küçük me-tin dosyalar›d›r.Cookie’lerden faydalan›rken izlenen prosedür flu flekildedir. Birziyaretçi bir web sitesine ilk olarak geldi¤inde web uygulamas› ziya-retçinin bilgisayar›na kendisi taraf›ndan oluflturulmufl bir cookieolup olmad›¤›na bakar. E¤er yoksa ziyaretçiden elde edece¤i bilgiler›fl›¤›nda yeni bir cookie oluflturur. Ziyaretçi siteden ayr›ld›¤›nda bileoluflturulan bu cookie bilgisayar›nda sakl› tutulur. Ziyaretçinin ayn›
<<<<
 JSP uygulamalar›n›zda ziyaretçinizin durum bilgisini korumakiçin çerez ve oturumlardan faydalanabilirsiniz.
 JSP ile çerez veoturumuygulamalar›
Bilgisayardaki Cookie dosyalar›
    ✂
 
siteye gerçeklefltirece¤i daha sonraki ziyaretlerde ise uygulama da-ha önceden oluflturulmufl olan cookie’den hemen ziyaretçiyi alg›la- yarak ona ait bilgi ve tercihleri uygulamaya yans›t›r.
Cookie terimi nereden geliyor?
Türkçemizde kelime karfl›l›¤› “kurabiye” ya da “çerez” olan “co-okie”ler ilk olarak Netscape firmas› taraf›ndan ortaya at›ld›. Netsca-pe için ilk cookie spesifikasyonunu oluflturan Lou Montulli, cookie te-riminin nereden geldi¤ini flöyle aç›kl›yor: “Cookie terimi Bilgisayar bi-limi çevrelerinde bir arac› unsur taraf›ndan korunan ve kullan›c›yafleffaf olmayan bilgi parçalar›n› tan›mlamakta kullan›l›r. Bu anlamdabu tan›mlama bu küçük dosyalar›n kullan›m amac›na çok uyuyor.”Cookie’ler sayesinde ziyaretçinizin login bilgilerini tekrardan sor-madan hat›rlayabilir, ziyaretçinin sitenize kaç›nc› defa u¤rad›¤›n›nbilgisini kay›tl› tutabilir, web sitenizde (ders gibi) bir dizi bölümleris›ras›yla takip ediyorsa en son hangi bölümde kald›¤›n› hat›rlatabilir ya da sitenizin arka plan rengini daha önce nas›l istediyse ayn› flekil-de sunabilirsiniz.Gelelim cookie’lerle ilgili s›n›rlamalara. Cookie’ler sadece kendi-sini oluflturan web uygulamalar› (daha do¤rusu ayn› alanad› [do-main] alt›nda yer alan uygulamalar) taraf›ndan okunup silinebilir-ler. Dolay›s› ile bir web uygulamas› bir baflka uygulama taraf›ndanoluflturulmufl cookie bilgilerine ulaflamaz. Bunun da bir güvenlikönlemi oldu¤unu belirtmeye gerek yok san›r›m. Ancak bedava deni-len yaz›l›mlarla birlikte bilgisayar›n›za isteyerek ya da istemeyerek yerlefltirdi¤iniz spyware ad› verilen casus yaz›l›mlar›n bilgisayar›n›z-daki cookie’lere ulaflabileceklerini akl›n›zdan ç›karmay›n.Her taray›c› cookie’leri desteklemez ve destekleyen taray›c›lardada bilgisayar›na cookie yaz›lmas›n› istemeyen ya da yaz›lm›fl tümcookie’leri silmek isteyen kullan›c›lara bu imkan› tan›yan seçeneklermevcuttur. Bu aç›dan bak›ld›¤›nda hayati ifllevlerde sadece co-okie’lere bel ba¤layan uygulamalar üretmek pek de ak›ll›ca olmaz.Cookie’leri sadece ek ifllevsellik katan unsurlar olarak ele almak da-ha ak›lc› bir yaklafl›md›r.Cookie’lerin oluflturulmas› s›ras›nda, oluflturulacak her co-okie’nin ömrünün belirtilmesi gerekir. Ömrü dolan cookie kullan›c›sisteminden kendili¤inden silinir. Oluflturulma esnas›nda ömrü be-lirtilmemifl bir cookie ise ziyaretçi taray›c›s› aç›k oldu¤u sürece yaflarve taray›c› kapand›¤› anda yok olur.
Bir cookie oluflturma
Cookie’leri farkl› web teknolojileriyle oluflturmak mümkündür. JSPde bu teknolojilerden bir tanesidir. Daha önceki StudioWeb say›lar›-m›zda JavaScript ile cookie oluflturmay› görmüfltük hat›rlarsan›z.Afla¤›da yer alan örnek cookie’lerin JSP ile nas›l oluflturulabilece¤inigösterecek. Örne¤imizde ziyaretçi bilgisayar›na cookie yoluyla ikide¤er kaydedece¤iz.
cookie_yaz.jsp
<html><head><title>Cookie yaz</title></head><body bgcolor="#ffffff"><h2>Çerez yaz</h2><%Cookie isim = new Cookie("Ad","Hakan");//isim.setMaxAge(6000);response.addCookie(isim);Cookie soyisim = new Cookie("Soyad","Pek");soyisim.setMaxAge(6000);response.addCookie(soyisim);out.println("Cookie oluflturuldu.<br>");out.println("Cookie'nizi okumak için‚<a href='cookie_oku.jsp'>buraya</a> t›klay›n.");%></body></html></html>
‹flleyece¤imiz her bir de¤er için new anahtar kelimesi ile farkl› bircookie nesnesi oluflturduk.
Cookie isim = new Cookie("Ad","Hakan");
Parantezler içinde virgülle ayr›lan iki terimden ilki parametreninismiyken ikincisi ise cookie’de bu parametre alt›nda kaydedilen de-¤eri belirler.Bundan sonra cookie’mizin ömrünü belirleyen sat›rlar› girmemizgerekir. Bunu setMaxAge() metoduyla gerçeklefltiriyoruz. Parantez-ler içindeki de¤er saniye cinsindendir.
Web Programc›l›¤›
>>>>
<<
CHIP
Workshop •141
Sayfam›z›n ç›kt›s› yukar›daki gibi olacakt›r. Cookie’mizi okumakiçin linkle verilen sayfam›z› birazdan oluflturaca¤›z.Oluflturdu¤umuz cookie dosyam›z!

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->