Galeusca 2009 – Arantzazu“B” lantaldea: EGILETZA2009-10-10Gaia: Egile Eskubideak Ponentea: Elena Laka Dinamizatzailea: Igor EstankonaOndorio-akta

Euskal Idazleen Elkarteko aholkulari juridikoa den Elena Lakak 1/1996dekretu legegilearen mamia azaldu du ponentzian. Dekretu legegilehorrek egile eskubideen inguruko araudi sakabanatua biltzen du(ikuspuntu ekonomiko, moral edo irudiari dagozkionetik), zeina estatuespainiarrean argitaratzen duten idazleei zaien aplikagarri. Dena dela,markoa Bernako hitzarmenak ezartzen duen heinean, oinarrizkoprintzipioak (ñabardurak ñabardura) aplikagarri zaizkie, baita,frantsez estatuan argitaratzen duten euskal edo katalan idazleei, zeinPortugalen argitaratzen duten galiziarrei ere.Ponentiza entzun eta gero, bertaratutakoek, eztabaida ireki dute etasintesi honetara iritsi dira, hiru idazle elkarteetako bazkideen kezkenispilu. Honako lan-ildoak proposatu dira:1-Egile eskubideak beren beregi eskualdatzen zaizkio, beti idatziz,argitaratzaileari. Kontratuaren klausulak aztertu eta gero eginbehar da, espresuki eskuordetzen ez dena ez dagoeskuordetua, eta epemuga jakinarekin egin behar da.2-Idazle elkarteek zaindu behar dute kontratu-akordio horiparekoen artekoa izatekoa, bazkideen artean printzipio hauekzabalduz:a.Kontratuaren klausulek zer dioten jakin behar du idazleak.b.Sortu beharreko akordioaren inguruan aldez aurretikoaholkularitza eskura izan behar du idazleak.c.Zuhurtasun-printzipioa: unean-unean beharrezkoak direneskubideak soilik eskualdatzea (edizioa eta zabalkundea),eta gerorako uztea gainontzekoa (komunikazio publikoaeta aldarazpena).d.Eskubideen eskualdatzeak epemuga izan dezala.e.Tiradaren inguruko informazioa izatea, eta baitaaldarazpenen eta komunikazioaren ingurukoa ere.f.Elkartearen aurrean salatzea edozein abusu. Elkarteak(auzitan edo kanpo) kudeatuko dituelarik, aholkularitza

juridikoaren bitartez.3-Beharrezkotzat jo da informazioa izatea eta elkarteek lan egiteaegile-eskubideen inguruko gaiak jorratzen diren instantzietan(CEDRO, SGAE, editore eta idazleen arteko koordinazio-organoak...)4-Elkarteek industrian gertatzen diren aldaketen ingurukoetengabeko ikerketa egikaritu behar dute (E-book-a, ediziodigitalak...), argi izanez autorea dela prozesu industrialarenoinarria.a.Sorkuntza barik ez dago merkaturik.b.Sektore editorialean eta komunikazioaren sektoreanerabaki-guneetan egon behar du.c.Idazleek ez dute ordaindu behar digitalizazioak dakarrenaldaketa. Aitzitik, editorearen papera da auzitan dagoena,ez sortzailearena.Goian adierazitako printzipioei jarraiki, lan-taldeak honako aholkuakegiten dizkie elkarteei eta bazkideei:1-Elkarbanatu dezatela eta publiko egin egiletzaren ingurukoinformazio interesgarria:a.Catalunyan lortu dituzten “kontratu tipo”en berri eman,akordio justuaren adibide legez. Parekideen artekoakordioaren adibide dira, eta idazleen eskubide etainteresekiko egokiak.b.Elkarteen artean informazioa elkarbana dadila.2-Autoreari laguntza emateko bitartekoak jartzea, honakoereduaren arabera:a.Pertsonalaren aholkularitza arina (beharginenformakuntza eskatzen du)b.Kontsulta aholkularitza juridikora bideratu, beharrezkoadenean.b.1) Auziz kanpoko negozioazioa badago: gaiaren jarraipena eta autoreari babesa, presioa, irizpide-batasuna.b.2) Auzia badago: elkarteak eman dezakeen laguntzaaztertu.3-Elkarteek elkarlanean jardun dezatela etorkizuneko erronkahauei begira:a.Jabetza intelektualaren eta egile eskubideen Espainiako