Editorial
Kamram ngaina hnam
Tum khat deuh lai chu Mizonaupang leh thalaite zingahTiranga, Pan Parag, Sachin, etc.ei a lar hle mai a. Khap a niinngaimawh awm tak thil a lo ni a.Mizote hian hetiang ang thil, hnamchenbeh leh hmasawn lo te tihawmtawk lek ang chi thil tih hi kan uar thei riau mai a. Intihhmuh chi lohtak niin ka hria. Chanchinbuthenkhatah Mizoram chu mihring awm zat a zira cancer tamna ber ni tein an ziak a, a dik ngei ang. He natna kan tawrh tam ai mahchuan hnam puitling leh kan ramahnamdang te hian engtiangin ngemin hmuh ang tih hi a ni ka sawiduh. Gutkha lam chi (Goa, Pan Parag, etc) te hi Vai ah pawhrethei leh eitur tha neilo, kutdawh,hmunphiat, chhiahhlawh, etc tenan ei tlangpui. Lo chik chiah mahrawh u. Hetiang a nih avang hianilo ei ve a nih chuan miin anhmuhdan tur che chu, eitur thaneilo, rethei ah an ngai mai dawnche a ni. Hetiang ei hi kanhmeichhiate hian an ching em emleh nghal a. I sim ang u, thil thaloa ni. Hmuhsitawma awm theihnathil a ni.(phek khat ami chhunzawmna)
Mizoramah
natural resource
a awm lo kan ti a nih pawhin Educationlamah hian engtin nge, nangni kan Thalaite hmang hian, kan vel ramte kan
dominate
ve ang aw? kan ti a ni. In tana kan “Goal set” hi MizoramaCollege lecturer mai ni lo, nih vek pawhin JNU vela thawk pha chin ngat,scholar tak tak, Professor tak tak nihna hi a ni. A sang lutuk in ti em? He thuZiaktu tan hi chuan a sang lutuk, mahse nangni tan a sang lo tih hi ka puangduh a ni. Nge, “min va han hmusit ve, hei aia sang fe hi a sin nih kan tum”in lo ti der tawh zawk? Ka hriatnain a tlin chinah ka han cho ve khanglangche u a nih hi. Chutih hunah chuan, Seminar nikhuaah pawh ngaihruatnainthu in sawi tawh lovang a, in zirna atanga in thil hmuh chhuah ang khan thuin sawi tawh zawk ang a, in bulah mite’n thu sawi sual an hlau hle tawh ang.Chumi hunah zet chuan Tangka ni lovin, tharum pawh ni hek lovin, in
Knowledge
(hriatna naran ni lo, thukna tel) ngei khan in
rule
tawh ang.Ropui tak a ni! Hnam inchimralna lo do nan pawh a tha zawk mai thei a ni.A, hei pawh hi lo sawiho leh phawt mai teh u.Tun,
Knowledge Society
-ah hian
knowledge
neih a harsa lo, kan tih tawhkha. Amaherawhchu, in vanduai nge, in vannei? ka hre lo, in chennakhawvel hi a
competition
a sang tawh em mai a,
competitive world
-ah incheng a ni tih hi in hre lo ang tih hi kan hlau a ni. Adam Smith chuan,“
deprivation is the situation of a person not being able to appear in publicwithout shame”
a ti a ni [‘
deprivation’ tih hi ‘inchimralna’ tiin let lehchhin ila a thu nen khian a inrem riau lo maw?
]
.
Kan Mizo-puite zingaEnglish kan rawlh tam tlukin
public
-ah kan ngampa tawk thei lo tlat maitehi maw! Ngaihtuah chian a tul. Min chimraltu eng emaw hi a awm sa rengte hi a ni hial lo maw? English-te hian tawng tam rawh u, a tha, Bangalore-alehkha zir ve si, Saptawnga thu sawi hlei thei lote hian Mizoramah inchhuak ang e. BMCF, BMA leh MSA nih thulh hauh lovin hnamdangte hikawm tam ang u. An zia zir ila, Hindi leh Saptawng
practice
tam bawk ila atangkai khawp ang. Hindi thiam turte hian in college ami Hindi tawnghmang theite hi kawm tam deuh teh u. Mahse, Mizo puipunnaah chuan, inthu sawi tum a fiah zawkna tur a nih lem loh chuan, English-te hi rawlh tamlutuk suh u, keini ang mimawl, zir sang ve ur si in nih si loh chuan. Nagmahni chhanah hian beiseina kan lo nei sang ve teh a sin. Zahna, timnaleh insitna tel map lova, India ram leh Ram dangah pawh, eng
Platform
pawh ni rawh se, in in-
express
ve theih hun kan va nghakhlel tak em! E,ngai teh u, ala thleng dawn chiang a ni. Tlangvalte u, in hmel emaw in taksa pianphung emaw thlir suh u, insit ngai bawk suh u. ‘Engti turin nge Mizo inih?’ tih hi thlir zawk fo ang che u. Nulate u, in pianin vai Nula pian a tluk lo deuh pawh a ni mahna. Tu’n kan hai lo, mahse kan iai mawlh lo che u. Inhma lak leh thil tih tumah tim miah lo ula, insit hek suh u. Development hi pian thiam leh hmel thatah a awm lo. Thinlung lamah zawk a ni e; chutiang bawkin lehkhathiam pawh a ni, rilru lamah. Mizo Puan, zahawm leh mawitak mai i han bih phei hi chuan i va mawi teh lul em! Nula, zakkha nei lo, ini ringawt mai pawh hi, uanpui tham a tling a sin! I Hnarbeh tel lo pawhhian i va mawi em! I ka (mouth) atanga i thaw rimte hi maw, hria em? tuisik rim a nam hiang mai a sin! ‘Bangalore-ah hian eng ti turin nge Mizo Nula inih’
tih hi erawh chu in zawt nawn fo bawk ang che. Zir sanna mai nilovin, thiamnain kan ram leh hnam humhalh i tum ang u.
[He thu fahrahte hi, kan Mizo Nulate M.Sc. (Home Science) zir tur, Dt. 18-10-2009-a kan Ina lo kal, Admission an lo pek theih loh avanga kangaihtuahna vak vel, chauh-thu-barawh tak meuh a nih hi. A rethei zawkin,“In College-ah kan lo kal ve ang e, Pawisa chu in tih ang ang ni rawh se,”kan tih pawha, min han admit thei tlat lo mai hi a tlawm thlak ka ti lo thei loa ni. Jubilee hma khan he thu hi hria ilang chuan, hlim takin Security-ahkhan ka tang hauh lovang le!]
Editor
Mâdawnga Hauhnâr
Joint Editors
Samuel Lalrozâma Hmar Sawmteii Khawlhring
Contributors
Hminga PachuauC. Zairemsiama
Circulation Managers
Isaac BeingachhaB. Lalthakimi
BMA AW lak man:
Thla khat-Rs.20Thla thum-Rs.50Thla ruk-Rs.90Thla sawmpahnih-Rs.180
E-mail:
bmanews@gmail.com
Website:
www.bangaloremizo.info
I mobile-ah khan
JOIN BloreMizo
tihtype la,
567678
ah thawn rawh.Bangalore Mizote tana Hriattirna leh
Vol XV Issue No. 30 Bangalore Mizo Association Pathianni Tin Chhuak Chanchinbu Date: 25
th
October 2009 Phek Hnihna
Leave a Comment