Read without ads and support Scribd by becoming a Scribd Premium Reader.
See Premium Plans
 
PAGHIHIRAM NG MGA SALITA
 Walang salitang buhay na gaya ng Filipino ang puro.dahil sapagkakaiba-iba sa kultura ng mga bansa,may mga salitang banyaga nana hindi matatagpuan sqa salitang Filipino kapag isinasalin.sapangyayaring ito,ang tanging magagawa ay manghiram o dili kaya aylumikha ng bagong salita.Walang masama sa panghihiram ng salita.hindi namankailangan pang humingi ng pahintulot sa bansang hihiraman na mgasalita;hindi rin kailangan pang isauli ang salita pagktapos na hiraminhindi rin ito nakakahiyaAyon sa pag-aaral:Limang libong salitang kastila na hiniram sa Filipino. Tatlong libong salitang malay.Isang libo sa ingles at daan-daang mga salita rin ang hiniram natin saInstik,Arabe,Sanskrito,Latin,Niponggo,Aleman,Pranses at iba pa.Salitang teknikal at pang- agham ang una nating hinihiram.Sa halip na lumikha tayo ng salita,hinihiram na lamang natin ang ngasalitang ito.May mga salitang panteknikal at pang-agham ang MaugnayangPilipino na ginagamit sa pinatatanyag ng araneta university,subalit angmga ito ay hindi itinatagubilin ng Komisyon ng Wikang Filipino kayahindi palasak na ginagamit sa mga paaralan. 
HALIMBAWA NG MAUGNAYANG PILIPINO
Daktinig (mikropono)Agsikap (inhinyero)Miksipat (mikroskopyo)Batidwad (telegrama)Sipnayan (matematika)Liknayan (pisika)Dr. Alfonso Santiago ang nagtakda ng mga tuntunin o paran ngpanghihiram sa Ingles sa aklat niyang “Sining ng Pananaliksik”.
1.)
Paraan I.
Pagkuha ng katumbas sa Kasti8la ng hihiramingsalitang Ingles at pagbaybay ditto ayon sap alabaybayamg Filipino.Halimbawa:Liquid=liquido=likidoCemetery=cementerio=sementeryo
 
2.)
Paraan II.
Kung hindi maaari ang paraan I (walang katumbas saKastila),hiramin ang salitang Ingles at baybayin sa paalbaybayangFilipino.Halimbawa: Tricycle=trisikel Truck=trak Trai=tren
3.)Paraan III.
Kapag hindi maaari ang Paraan I at Paraan II, hiraminang salitang Ingles at walang pagbabagong gawin sa pagbaybay.Halimbawa:Manila Zoo = Manila ZooVisa = VisaXylem = XylemZygote = ZygoteXerox = XeroxSandwich = SandwichZamboanga = ZamboangaFrancisco = FranciscoRoxas = RoxasVilliviza = nilliviza 
Revyu, Valyus, Familya...Tama ba ang Filipino Ispeling?
Nagdulot ng malaking suliranin ang nadagdag na walong (8) letra saalpabetong Filipino. Iba-iba ang interpretasyon sa ano ba ang tamang baybayng mga salitang dayuhan. Ang panuntunan dati ay kung ano ang bigkas aysiyang sulat. Dahil din sa intelektwalisasyon ng wikang Filipino ay nagkaroonng varayti sa ispeling ng mga salita. May mga aklat sa elementarya na ginamitang ispeling na
 familya 
,
valyus, glovalisasyon 
at iba pa na nakatanggap ngfeedback ang ilang publishing company sa mga magulang na nagreklamo.Naging malaya sa paraan ng pagbaybay o ispeling ng mga salita dahil sa walang estandardisasyon ng wikang Filipino. Dahil dito, nagkaroon ng tatlongserye ng forum noong Agosto 13, 2005, Marso 2, 2006 at Abril 21, 2006 angNCAA upang talakayin ang mga suliraning dulot ng mga bagong titik saalpabetong Filipino at ng modernisasyon sa buhay at wika ng mga Filipino.
 
Napagpasyahan at napagkasunduan ang tuntunin sa pagbaybay. Nasa ibabaang mga napagkasunduan na wastong baybay na gagamitin.1.
 
Hinggil sa mga Bagong Hiram na Salita2.
 
Hinggil sa mga Bagong Titik3.
 
Hinggil sa Pagpapalit ng U sa O at I sa E4.
 
Hinggil sa mga Katinig na Inuulit5.
 
Hinggil sa mga Digrapong CH, SH, CT 6.
 
Hinggil sa mga kambal-patinig sa mga hiram na salita mulangEspanyol7.
 
Hinggil sa wastong paghihiram sa Espanyol at sa Ingles8.
 
Hinggil sa paggamit ng- NG kapalit ng –N sa loob ng mga salitanghiram na sinusundan ng K9.
 
Hinggil sa paggamit ng ala / alas para magpahayag ng oras10.
 
Hinggil sa wastong baybay ng pangalan ng ating bansaAng inilathala sa blog na ito ay galing sa papel na tinalakay ni Dr.Galileo Zafra , Direktor ng Sentro ng Wikang Filipino ng UP Diriman na maypamagat na
 Ang Mga Proyekto sa Estandardisasyon ng Wikang Filipino: Tuon sa Ispeling.
 Medyo mahaba-haba ang pagtalakay sa nasabing forum sa ispeling kayaunahin ko munang ilathala ang hinggil sa mga bagong hiram na salita.1.
 
Hinggil sa mga Bagong Hiram na Salita1.1 Baybayin alinsunod sa paraan ng wikang Filipino ang mga bagongHiram na salita, maliban sa sumusunod na kaso:
1.1.1
 
Pangngalang pantangi. Halimbawa,
Victoria, Galicia,Washington Circle, Shinjuko, Czech, National BasketballAssociation, Halili Beer, Ma Mon Luk.1.1.2
 
 Teknikal o siyentipikong salita. Halimbawa,
carbondioxide,Chemotherapy, green house effect, pizzicato, sodiumglumate, varicose, x-ray.
1.1.3.
 
Salitang may natatanging kahulugang pangkultura.Halimbawa,
 bolshoi, feng shui, geisha, gourmet, jazz, joie de vivre, kibbutz, mardi gras, pizza.
1.1.4.
 
Malayo na ang anyo sa orihinal kaya mahirap makilala onagiging kakatwa ang anyo kapag binaybay sa Filipino.Halimbawa,
“jeywoking 
” (jaywalking),
“rendevu 
”(rendevous),
“ispid 
” (speed),
“ordev 
” (hors d’euvre),
“feris wil” 
(ferris wheel),
“pastits”
(pastiche),
“montadz” 
(montage),
“tsokoleyt keyk” 
(chocolate cake).
Search
Search History:
Searching...
Result 00 of 00
00 results for result for
  • p.
    • Notes
    Load more