Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
13Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Betoog Habermas

Betoog Habermas

Ratings:

4.0

(3)
|Views: 3,297|Likes:
Published by kimvandenheuvel
Betoog over Jurgen Habermas (cursus Geschiedenis van het Medialandschap, nu herschreven voor de cursus Communiceren in het Academisch Domein).
Betoog over Jurgen Habermas (cursus Geschiedenis van het Medialandschap, nu herschreven voor de cursus Communiceren in het Academisch Domein).

More info:

Published by: kimvandenheuvel on Feb 27, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/07/2013

pdf

text

original

 
CIW - Communiceren in het Academisch DomeinHerschrijven beschrijvend onderzoek individueel
Geschiedenis van het MedialandschapHabermas
Kim van den Heuvel – 3218635Docent: Wilbert SmuldersDatum: 12 december 2007
 
De publieke sfeer: conjuncturele opleving of structureel verschijnsel?
De
“Strukturwandel der Öffentlichkeit”
(1962) staat in de wetenschap bekend als hetstandaardwerk over de ‘publieke sfeer’. Schrijver van dit werk is de Duitse filosoofJürgen Habermas. De term ‘publieke sfeer’ werd door hem voor het eerst gebruikt en issindsdien, onder andere in de wereld van de sociologie, een veelgebruikte vakterm. Detheorie van de publieke sfeer gaat uit van een centraal thema: de relatie tussen overheiden burgers. Onder invloed van de modernisering van de Westerse samenleving veranderdede relatie tussen deze twee in de loop der tijd. Habermas legt in zijn werk de nadruk ophet ontstaan van de publieke sfeer in de achttiende en negentiende eeuw. Daar kan eenbelangrijke kanttekening bij worden geplaatst: volgens andere onderzoekers is al veeleerder in de geschiedenis sprake geweest van een publieke sfeer op een conjuncturelebasis.Het belangrijkste verschil tussen de opvattingen van deze onderzoekers en detheorie van Habermas is dat hij de ‘ideale’ publieke sfeer als een structureel verschijnselbeschouwt en als gevolg daarvan pas waarneemt na 1700. In dit betoog zal ik eerst kortuiteenzetten wat Habermas zelf verstaat onder de publieke sfeer en een voorbeeld gevenom dit te verduidelijken. Daarna laat ik zien hoe de publieke sfeer zich manifesteerde inde periode voor 1700.In feite is de publieke sfeer, ook wel openbaarheid genoemd, een concept. Het is eenbegrip van een zodanig abstract niveau dat het moeilijk is om hier een allesomvattendedefinitie van te geven. De openbaarheid omvat verschillende betekenissen die opverschillende plaatsen en tijden worden besproken, bediscussieerd, gedeeld en openbaarworden gevormd. Vrij vertaald: de mate waarin burgers vrij zijn om te communiceren,over ieder onderwerp, waar dan ook, met ieder doel en met ieder middel datbeschikbaar is. Op verschillende punten in de geschiedenis is de aanwezigheid van eenpublieke sfeer al duidelijk merkbaar, maar Habermas spreekt pas van de publieke sfeerwanneer deze een permanent en structureel karakter krijgt. Briggs en Burke (2002)zeggen hierover het volgende:“In antwoord op zijn critici stelde hij dat, als het idee van de publieke sfeer opde zestiende en zeventiende eeuw van toepassing wordt geacht, ‘het concept vande publieke sfeer zodanig moet worden veranderd dat het iets anders wordt.’”
 
Met andere woorden: de publieke sfeer zou de publieke sfeer niet zijn als deze geenstructureel karakter heeft.Het rationele en kritische debat van burgers is volgens Habermas het belangrijkstekenmerk van de publieke sfeer. De media en de mensen achter de media spelen een
2
 
stimulerende en faciliterende rol en dragen hierdoor bij aan de ontwikkeling van hetpublieke debat.Een voorbeeld: In de achttiende en negentiende eeuw ontstond in Parijs een drangnaar realiteit onder de bevolking (Schwartz, 1995). Ter illustratie nemen we het ParijseMortuarium. Halverwege de negentiende eeuw konden de mensen hier één voor één naarbinnen om door een kijkgat de lijken te bekijken en te identificeren. Een paar decennialater was er een heuse expositiezaal waar lijken in lange rijen achter een ruit tebewonderen waren. Het publiek stond hier in grote groepen door de ruit te staren alsofhet een kermisattractie was. Deze morbide belangstelling van het publiek is te verklarendoor hun zucht naar realiteit en spektakel. De sensationele verhalen in kranten over dedoden werden pas echt tastbaar in het Mortuarium, waar ze ‘in levend lijve’ tebewonderen waren. Zoals Firmin Maillard, een van de eerste historici van hetMortuarium, het zo mooi verwoordde: “What if, rather than your stories, your mostfrightening paintings, they prefer reality, and what a reality.” Het was het eerste theatervoor iedereen, gratis en voor niets. Er ontstond nog heel wat onrust toen het ‘theaterruim 50 jaar na opening zijn deuren sloot. Het Mortuarium gaf de eerste aanzet voorpermanente visuele exposities voor het publiek. ‘Commerciële’ media zoals musea metwassen beelden en uiteindelijk de bioscoop traden in het voetspoor van het Mortuarium.De publieke sfeer kreeg nu een permanent karakter dankzij deze visuele uitingen vanleven en kunst; een domein voor rationeel en kritisch debat (Schwartz, 1995).Eerder heb ik betoogd dat de publieke sfeer ruim voor de achttiende eeuw al gestaltekreeg. Ter illustratie volgen hier enkele voorbeelden die laten zien hoe de publieke sfeerzich in die periode heeft ontwikkeld.De Vroeg-moderne Tijd, ook wel de Renaissance genoemd, kenmerkt zich als deovergangsperiode van de Middeleeuwen naar de Moderne Tijd. Een belangrijkegebeurtenis in deze periode was de Reformatie (1517). Tijdens de Reformatie werdgebruik gemaakt van de boekdrukkunst. Dit was een van de belangrijkste ontdekkingenvan die tijd. Hierdoor konden boodschappen veelvuldiger en sneller verspreid worden. Deideeën van Luther werden dankzij dit ‘nieuwe medium’ door meer mensen gelezen danooit en dat is waarschijnlijk de voornaamste reden dat zijn ideeën bij zoveel mensenaansloegen. De publieke sfeer ‘groeide’ en het bewustzijn van de bevolking nam toe.Maar niet alleen de boekdrukkunst stimuleerde deze ‘sociale revolutievanaf dezestiende eeuw. Er waren ook veel openbare discussies en veel van de politieke enreligieuze ideeën uit die tijd werden bespreekbaar gemaakt door pamfletten,spotprenten, leesgenootschappen en theateropvoeringen.Bij die theateropvoeringen ging het er vroeger iets anders aan toe dan nu. Dezewaren daardoor een goed platform voor de publieke sfeer. De stukken gingen vaak overpolitieke en religieuze thema’s en in de zaal werden uitgebreide discussies gevoerd overde voorstelling op het podium. Gras (2005) legt uit hoe het Londense theater van vroeger
3

Activity (13)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Niels Jeanty liked this
Niels Jeanty liked this
Niels Jeanty liked this
Floor Rieter liked this
Elvera de Bakker liked this
Elvera de Bakker liked this
mabuijnsters liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->