Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
9Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Orhan Pamuk - Beyaz Kale

Orhan Pamuk - Beyaz Kale

Ratings: (0)|Views: 3,065|Likes:
Published by barış

More info:

Published by: barış on Nov 01, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See More
See less

06/19/2013

pdf

text

original

 
BEYAZ KALE
Orhan PAMUK
G

Bu elyazmas
n
, 1982 y
l
nda, içinde her yaz bir hafta e

k edindi
im GebzeKaymakaml

na ba
l
o döküntü "

"de, fermanlar, tapu kay
tlar
, mahkeme sicilleri ve resmidefterlerle t
k

k

zlu bir sand

n dibinde buldum. Rüyalar
hat
rlatan maviebrulu zarif bir ciltle ciltlendi
i, okunakl
bir yaz
yla yaz
ld

ve soluk devlet belgelerininaras
nda p
r
lp
r
l parlad

için hemen dikkatimi çekti. San
r
m, yabanc
bir el, kitab
n birincisayfas
na, sanki beni daha da merakland
rmak için, bir ba

k yazm

. "Yorganc
n
n ÜveyEvlâd
"

k yoktu. Kenarlar

na bir çocuk elinin bol dü
melielbiseler giyen küçük kafal
insanlar çizdi
i kitab
hemen, büyük bir keyifle okudum. Çokho

m, ama bir deftere dekopye etmeye ü

im için, elyazmas
n
, genç kaymakam
nbile "

" diyemedi
i o mezbeleden, beni gözalt
nda tutmayacak kadar sayg
l
hademeningüvenini kötüye kullanarak, ka
la göz aras
nda çantama t
k
p çald
m.
lk zamanlarda kitab

m
bilmiyordum pek.

kum hâlâ sürdü
ü için, elyazmas
n
n bilimsel, kültürel, antropolojik,ya da,"tarihsel" de
erinden çok, anlatt

hikâyenin kendisiyle ilgilenmek, istedim. Bu da beni, hikâyeyazar
n
n kendisine götürüyordu. Arkada

mla birlikte üniversiteden ayr
lmak zorundakald

m
z için, dede mesle
i olan ansiklopedicili
e dönmü
tüm: Tarih k
sm
ndansorumluoldu
um bir "
 
" ansiklopedisine kitab
n yazar
üzerine bir madde koyma dü
üncesi bus
rada akl
ma geldi.Böylece, ansiklopediden ve içkiden artan vakitlerimi bu i
e verdim. Dönemin temel kaynaklar
na
 
vurunca hikâyede anlat
lan kimi olaylar
n pek de gerçe
i yans
tmad

n
hemen gördüm.-Sözgelimi, Köprülünün be

ll

i s
ras
nda
stanbul' da büyük bir yang
n ç
km

,ama kayda de
er bir hastal

n
n
n hiçbir kan
t
yoktu.Dönemin baz
vezirlerinin ad
yanl

lm

, baz
lar
birbiriyle kar

r
lm

lar
dade

ti!Müneccimba

lar
n adlar
ise saray kay
tlar
nda gösterilenleri tutmuyordu, ama bunoktan
n kitapta özel bir yeri oldu
unu dü
ündü
üm için üzerinde durmad
m. Öte yandankitaptaki olaylar
tarihsel "bilgilerimiz" genellikle do
ruluyordu. Küçük ayr
nt
larda bile,bazanbu "do
rulu
u" gördüm.-Müneccimba

Hüseyin Efendinin katlini, IV. Mehmet'inMirahor
kü'ndeki tav

n
,Naima'n
n da benzeri biçimde anlatmas
gibi. Okumaktan ve

lan yazar
n hikâyesi için bu tür kaynaklar

n kitab
 
elden geçirmi

i de akl
ma geldi. Tan
d

n
söyledi
i EvliyaÇelebi'nin belki yaln
zca kitaplar
n

ka örneklerde de görülebilece
i gibi bununtersi de do
ru olabilir diye dü
ünüyor, hikâyemin yazar
n
n izini bulmaktan umudu kesmemeyeçal

yordum, ama
stanbul Kütüphanelerinde yapt

rmalar umutlar
m
n ço
unu suya
ürdü. 1652 ile 1680 aras
nda IV. Mehmet'e sunulan bütün o risalelerin, kitaplar
n hiçbirinineTopkap
Saray
Kütüphanesinde, ne de oradan da

lm

ini dü
ündü
üm ba

kütüphanelerde bulabildim. Bir tek ipucuna rastlad
m: Hikâyede sözü geçen "solak hattat"
nbukütüphanelerde ba

. Bir süre onlar
n p

km

k art
k, mektupya
muruna tuttu
um
talyan üniversitelerinden umut h
nc
cevaplar geliyordu:Gebze,Cennethisar ve Üsküdarmezarl
klannda yazar
n kitab
n kendisinden, ç
kan, ama üzerindeyazmayan ad
na dayanarak yapt

rma

s
z ç
km

.-
z sürmeyi b
rakt
m,ansiklopedi maddesini hikâyenin kendisine dayanarak yazd
m. Korktu
um gibi, basmad
lar bumaddeyi, ama bilimsel kan
t yoklu
undan de
il, anlatt

i yeterince ünlü bulunmad

için.Hikâyeye olan tutkum belki de bu yüzden, daha da artt
. Bir ara istifa etmeyi bile dü
ündüm,ama i

m
seviyordum. Böylece, bir dönem, önüme gelen herkese, hikâyemi,sanki onu bulmu

il de, yazm

m. Onu ilgi çekici k
lmak içinsimgesel de
erinden, asl
nda,bugünki gerçeklerimize de
indi
inden, günümüzü bu hikâye ileanlad

mdan, vb. densözettim . Bu sözlerim üzerine, daha çok politika,

u-Bat
,demokrasi gibi konulara merakl
gençler ilgilendiler, ama onlar da, içki arkada
lar
m gibi, k
sasürede hikâyemi unuttular. Bir profesör arkada

m,
srar
m üzerine kar

rd

elyazmas
n
banageri verirken,
stanbul'un arka sokaklar

ap evlerde, içinde bu tür hikâyelerin kayna

elyazmalar
ndan on binlerce oldu
unu söyledi. E
er ev sakinleri, onlar
Kuran san
p yüksekçe birdolab
n üstüne kald
rm
yorlarsa, sobalar
n
yakmak için sayfasayfa y
rt
yorlarm

Böylece, yeniden, yeniden dönüp okudu
um hikâyeyi, elinden sigara dü
meyen gözlüklü birk
z
n da yüreklendirmesiyle yay
mlamaya karar verdim. Kitab
günümüzTürkçesine çevirirkenhiçbir üslup kayg
s
gütmedi
imi okuyanlar göreceklerdir; Bir masan
n üzerine koydu
umelyazmas
ndan bir iki cümle okuduktan sonra, kâ

tlar
m
n durdu

ka bir odadaki öteki birmasayageçiyor , akl
mda kalan anlam
günümüz kelimeleriyle anlatmaya çal

yordum. Kitab
nad
n
, ben de
il, yay
mlamaya raz
olan yay

görenler, belki, bunun özelbir anlam
olup olmad

n
soracaklard

eyi birbiriyle ilgili görmek, san
r
m günümüzünhastal

d
r. Bu hastal

a ben de kap
ld

m için bu hikâyeyi yay
ml
yorum.FarukDarv
no
lu1Venedik'ten Napoli'ye gidiyorduk, Türk gemileri yolumuzu kesti. Biz toputopu üç gemiydik,onlar
n ise sisin içinden ç
kan kad
rgalar
n
n arkas
gelmiyordu bir türlü. Gemimizde bir andakorku ve telâ

; ço
unlu
u Türk veMa
ripli olan kürekçilerimiz sevinç ç

l
klar
at
yordu;sinirlerimiz bozuldu. Gemimiz burnunu öteki iki gemi gibi, karaya, bat
ya çevirdi, ama ötekigemiler gibi h
zlanamad
k biz. Esir dü

r
lmaktan korkan kaptan
m
z kürekkölelerini

rbaçlatmak için bir türlü emir veremiyordu. Sonralar
, bütün hayat
m
nkaptan
n bu korkakl

yüzünden de

ini çok dü
ündüm.

m
z k
sa süren o korkakl

a kap
lmasayd
hayat
m as
l o zaman de

irdi, diye
ünüyorum. Önceden belirlenmi

n
, bütün hikâyelerin asl
nda birerrastlant
lar zinciri oldu
unu birçoklar
bilir. Ama gene de, bu gerçe
i bilenler bile, hayatlar
n
nbir döneminde, geri dönüp ona bakt
klar
nda, rastlant

klar

oldu
una karar verirler. Benim de öyle bir dönemim oldu.-
imdi, sisin içinde hayalet gibi beliren
 
Türk gemilerinin renklerini dü

n üzerinde kitab
m
yazmaya çal

rken, öylebir dönemin, bir hikâyeye ba

p onu bitirmek için en uygun zaman oldu
unu dü
ünüyorum.Öteki iki geminin Türk gemilerinin aras
ndan s
yr
l
p sisin içinde kayboldu
unu görüncekaptan
m
z umutland
, bizim de zorumuzla esirleri s
k

rmayacesaret edebildi, ama geçkalm

k art
k; üstelik özgürlük tutkusuyla heyecanlanan kölelere k
rbaçlar da sözgeçiremiyordu. Sisin sinir bozucu duvar
n
rengârenk aralayan ondan fazla Türk kad
rgas
biranda üzerimize geldi. Kaptan
m
z, bu sefer, dü

de
il, san
r
m kendi korkakl

n
ve utanc
n
yenmek için sava

mas
zca k
rbaçlat
rken toplar
n haz
rlanmas
n
emretti, ama geç alevlenen sava

sa sürede söndü gitti.

k, hemen teslim olmazsak gemimiz batacakt
, teslim bayra

çekmeye karar verdik.Durgun denizin ortas
nda Türk gemilerini beklerken kamarama indim, bütün hayat
m
de

tirecek dü

m
de
il de, konuklu
a gelen baz
dostlar

maçekidüzen verdim, küçük sand

m
p dalg
ndalg
n kitaplar
m
kar

rd
m. Floransa'dan büyükparalar vererek ald

m bir cildin sayfalar
n
çevirirken gözlerim nemlendi; d

dan gelenba

r

, telâ

ayak seslerini, gürültüleri duyuyordum, az sonra elimdeki kitaptanuzakla

r
laca

m akl
mdayd
, ama bunu de
il, kitab
n sayfalar
nda yaz
lanlar
ünmekistiyordum. Sanki kitaptaki dü
ünceler, cümleler, denklemler aras
nda kaybetmek istemedi
imbütün geçmi

; gözümerastgele tak
l
veren sat
rlar
dua eder gibi m
r
ldanarak okurkenbütün kitab
akl
ma kaz
mak istiyordum ki, onlar gelince, onlar
ve bana çektireceklerini de
il,

n sevgili kelimelerini hat
rlar gibi geçmi

renklerinihat
rl
yay
m .O zamanlar annes

s
n
n ve dostlar
n

ka bir adla ça

rd
klar

m.

imdi öyle sand

iyi arada bir hâlâ rüyalar
mda görüyorumve terle uykudan uyan
yorum. Soluk renkleri, sonralar
y
llarca uydurdu
umuz o olmayanülkelerin, hiç ya

n, inan
lmaz silâhlar
n dü

rlatan bu insanyirmi üç ya

ndayd
, Floransa'da, Venedik'te "bilim ve sanat"

matematikten, fizikten ve resimden anlad

na inan
yordu; tabiî kendini be

in tekiydi,kendinden önce yap

eylerin ço

tu, hepsine de dudak büküyordu; daha iyileriniyapaca

ll
ve yarat
c
oldu
unu biliyordu: K
saca,s
radan bir gençti. Sevgilisiyle tutkular
, tasar
lar
, dünyay

s
n
nkendisine hayran olmas
n
do

layan bu gencin s
ks
k yapt

m gibi, kendime bir geçmi

uydurmam gerekti
i zamanlarda, ben oldu
una inanmak gücüme gidiyor. Ama, bir gün buyazd
klar
m
sab
rla sonuna kadar okuyan birkaç ki

m
anlayacaklard
r,diye kendimi teselli ediyorum. Belki de o sab
rl

imdi dü
ündü
üm gibi,hayat
na sevgili kitaplar
m okurken ara veren o gencin hikâyesine kald

yerden bir gün devametti
ini de dü
üneceklerdir.Rampac
lar gemimize ayak basarlarken kitaplar
m
sand

ma koyup d

ç
kt
m. Gemi ana-baba günüydü.D

lar ç
r
plak soyuyorlard
. Bir ara akl
mdan okar

kl
kta denize atlamak geçti, ama arkamdanoklarlar , yakalay
p hemen öldürürler diye
ündüm, zaten karaya ne kadar yak
n oldu
umuzu da bilmiyordum. Önce bana ili
mediler.Zincirlerinden çözülen Müslüman köleler sevinç ç

l
klar
at
yordu, baz
lar

k
rbaçç
lardan intikam alman

ine dü
tü. Az sonra beni kamaramda buldular, içerigirdiler, e

m
ya
malad
lar. Alt
n arayarak sand
klar
m
kar

rd
lar, kitaplar
m
n baz
lar
n
,

Activity (9)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Ezgi Odabaşı liked this
olur61 liked this
dersimli liked this
vahid0512 liked this
Burak Bilgic liked this
zwangen liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->