• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
1
 
The Process Layer
The Palimpsest in the Age of Digital Art Production 
Tom van de Wetering|0447854|Get Real!| 6-11-2009| Docent:Ann-SophieLehmann
"Regardless of whether new media objects present themselves as linearnarratives, interactive narratives, databases, or something else, underneath, onthe level of material organization, they are all databases" (Lev Manovich, 2001:228)"Regardless of whether organic paintings present themselves as linear narratives,interactive narratives, databases, or something else, underneath, on the level of material organization, they are all palimpsests"
 Abstracts
Nederlands
Waar het maakproces van schilderijen automatisch wordt opgeslagen in het palimpsest van het schilderij, moeten we ons afvragen of hetzelfde geldt voor het maakproces van een digitaal kunstwerk. De Layers-functionaliteit van het schilderprogramma Photoshop biedt voor kunsthistorici weliswaar enkele voordelen, maar tegelijkertijd heeft de voor digitale media kenmerkende databasestructuur enkele ontologische eigenschappen die het ontstaan van een palimpsest, en daarmee het ontstaan van een onderzoekbare cultuurgeschiedenis, in de weg staan. Ik laat zien hoe we dit probleem met de methodologie van het 'digital materialism' in kaart kunnen brengen. Daarnaast reik ik mogelijke oplossingen aan die inhouden dat de databasestructuur van de artistieke media die we gebruiken en/of onze visie op digitale kunstwerken structureel gewijzigd moeten worden.
English
In paintings, the making process is automatically saved into the material palimpsest of the art work. We have to ask ourselves whether the same holds for the making process of a digitally produced painting. The Layers functionality of a software product like Adobe Photoshop offers an art historian some advantages. However, its database structure, that is inherent to digital media, has some ontological characteristics that prevent the emergence of a palimpsest, and therefore the emergence of a material cultural history that we can study. I show how we can map this problem using the methodology of 'digital materialism'. Next, I offer possible solutions to this problem of the digital age, that includes a change to the database structure of artistic media we use and/or a structural change to our vision on digital art objects.
1. HISTORISCHE LAGEN 
1.1 Opdrachtgever
Met zijn boek 
Rembrandt: thepainterat work 
(1997) biedt kunsthistoricus Ernst van deWeteringeen vernieuwende kijk op de kunstwerken van Rembrandtvan Rijn. Hij vermijdt de2
 
traditionelestilistischeanalyse door op zoek te gaan naar het maakproces dat schuilgaat achterhet schilderij.Een uitkomst voor Van de Wetering is dat het maakproces niet alleen figuurlijk  ‘schuilgaat achter het kunstwerk’, maar ook letterlijk. Wetenschappers kunnen kennis van hetkunstwerk krijgen door in het laboratorium de lagen te ontleden verborgen zitten achter desoms wereldberoemde zichtbarelaag.Zo een kunstwerk dat bestaat uit een reeks lagen wordt in de kunstgeschiedenis een palimpsestgenoemd. In feite gaat het om eenmedium, zoals een stuk papier of linnen, een schilderdoek of een gebouw, dat verschillende keren is hergebruikt zonder dat daarbij eerdere gebruiksporengeheel verloren zijn gegaan. Palimpsesten kunnen we herkennen op straat, bijvoorbeeld op eenviaductmuurdie meerdere keren is bewerkt metgraffitiverf.Gebouwen verworden totpalimpsesten wanneer ze gedeeltelijk gerenoveerd worden of wanneer een gerenoveerdgedeelte afbladdert door de invloed van de tijd en het weer. Schilderijen zijn vaak van naturepalimpsesten, omdat ze meestal uit meerdere lagen bestaan. Daarnaast is een tekort aanmedia, zoals een tekort aan schilderdoeken, vaak een reden geweest een reeds beschilderddoek van een nieuwe schilderlaag te voorzien.De mogelijkheid dat dit laatste zich voordoet maakt het werk van Van de Wetering extrarelevant. De schilderijen van Rembrandt zijn stuk voor stuk miljoenen waard, niet op de laatsteplaats omdat ze juist door Rembrandt zijn gemaakt. Onderzoekers als Van de Wetering hebbende taak deze miljoenen te verifiëren, door aannemelijk te maken dat het maakproces van eenvermeende Rembrandt inderdaad overeenkomt met de werkwijze dievoorRembrandtkenmerkend is.VolgensRembrandt-deskundigenBomford et al.gaat dit verificatieproces nietvanzelf: “in the process of the –often heated – debates about attributions, many works havelost, gained, and lost again, their status as ‘authentic’Rembrandts”(2006: 8).Delagendeconstructieleidt echter ookregelmatig tot de vondst van nieuwe kunstwerken, die somshonderden jaren achter een ander schilderij verborgen hebben gezeten.De palimpseststructuur van het medium schilderij stelt kunsthistorici dus enerzijds in staat omde geschiedenis te achterhalen, terwijl de palimpseststructuuranderzijdsveel beperkingen,kostenenonenigheden met zich meebrengt. Voor toekomstgerichte mediawetenschappers en –techneuten leidtdeze ambivalentie tot twee vragen: kunnen we de voordelen van depalimpseststructuurintegreren inhuidige entoekomstigemedia en kunnen nieuwe techniekendeproblemen die bij schilderijen gepaard gaan met depalimpseststructuuroplossen?Het stellen van die laatste vraag is onvermijdelijkals we een blik werpen op de specifiekemethoden die Van de Wetering en Bomford et al. inzetten om kennis te vergaren over deverschillende lagen in Rembrandts kunstwerken.Zij laten het geesteswetenschappelijkekarakter van de kunstgeschiedenis samensmelten metde exactewetenschappen in een ‘technische’ kunstdiscipline. Sommige lagen in het schilderij kunnen met behulp van chemischetechnologieën getraceerd worden, terwijl vorderingen in de medische wereld van pas komen bijtoepassingen van ‘X-Ray’.Deze techniek komt als concept tot nog toe het bestetot zijn recht inscience fiction, gerepresenteerd door types als Superman die door bepaalde objecten heenkunnen kijken. Realistische toepassingen zien we terug in ziekenhuizen om bepaalde delen vanhet lichaamte visualiserenen dus ook voor het blootleggen van lagen in schilderijen, zonderdat daar een materiële ingreep aan het kunstobject aan te pas hoeft te komen.X-Ray lijkt de heilige graal tezijn voor kunsthistorici, maar levert tevensreeds bekendewetenschappelijke uitdagingen op in een nieuwevorm.De lagen ofmaterialendie wordenblootgelegd“may be part of the original paintor might be present as the result of thesubsequent history of the painting.The problem for the analyst is then how to interpret thesefindings in the light of what, if anything, is known of this later history – including conservationtreatments” (Bomford et al.,2006: 49).Daarnaast wordt het vak van kunsthistoricus op dezemanier verplaatst vanbibliotheken enmuseanaarlaboratoria.3
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...