vocabulariotemarelevo

Embed Doc
Copy Link
Readcast
Collections

CommentGo Back

Download

Vocabulario tema 1.

Xeografía Física.

A Xeografía Xeral Física estuda as paisaxes tal ecomo se atoparían sen a intervención dos grupos humanos (paisaxesnaturais), inclúe o estudo dos climas, as augas, as formas de relevo eos seres vivos na súa distribución e significado para as paisaxes.

Escala dun mapa.

A escala é a relación entre as dimensións domapa e as dimensións reais da superficie que se representa. Porexemplo, a escala 1:100.000 indica que un centímetro no maparepresenta un quilómetro real (100.000 veces maior). Canto máisgrande sexa a superficie representada, máis grande será a escala. Omapa topográfico español, por exemplo, presenta unha escala1:50.000.

Paralelo

. Os paralelos son círculos de radio cada vez menorconforme se achegan aos Polos. Entre os paralelos hai que destacar aimportancia de dúas deles, o Trópico de Cancro e o Trópico deCapricornio, situados a 23º 27’ ao N e ao S do Ecuadorrespectivamente. A península Ibérica está entre os paralelos 44º e36º lat. N., o Arquipélago Canario está situado aproximadamenteentre os paralelos dos 29º e 27º de latitude N.

Latitude

. É a distancia angular que existe entre un punto calquerada superficie terrestre e o Ecuador. Queda establecida a través dosparalelos (liñas imaxinarias concéntricas entre si e paralelas aoEcuador). Mídese en graos, de 0° a 90°, a partir do Ecuador tantocara ao Norte como cara ao Sur.

Meridiano

. Os meridianos son os círculos máximos imaxinarios quepasan polos Polos, perpendiculares por tanto ao Ecuador. Todos ospuntos situados sobre o mesmo meridiano teñen a mesma lonxitude,ven ao mesmo tempo ao sol no máis alto do seu curso, é dicir candoson as 12 solares en Londres tamén o son en Orán, Gao, Acra... Comoconsecuencia do movemento de rotación, a hora solar é diferentepara cada meridiano, o meridiano de referencia, 0°, é o deGreenwich.

Lonxitude.

Lonxitude dun lugar é o ángulo que forma o plano domeridiano dese lugar co plano da meridiana orixe ou meridiano deGreenwich. A lonxitude mídese en graos de 0° a 180° a partir domeridiano de Greenwich cara ao E e Ou. A diferenza de hora entre omeridiano dese lugar e o de Greenwich permite establecer alonxitude: si nunha cidade son as 12 mentres que en Greenwich sonas 11, atoparase a 15° de lonxitude oeste; en cambio si fosen as 14horas e en Greenwich as 16 h. estaría situada a 30° de lonxitude este.

Fuso horario.

A Terra está dividida en 24 fusos horarios, cada unmide 15º de lonxitude. O meridiano de Greenwich divide en douspartes iguais o fuso horario que se toma como base. Todo o fusohorario adopta a hora deste punto medio, por iso fálase de tempomedio de Greenwich. Cando se pasa dun fuso horario a outro énecesario adiantar o reloxo unha hora si vaise cara ao Leste, ouatrasalo unha hora si vaise cara ao Oeste.

Altitude

. Altura dun punto sobre o nivel do mar, para a súa1

representación nos mapas utilízanse as curvas de nivel, que son liñaspechadas que unen os puntos da mesma altura. España ten unhaaltitude media elevada (660 m) que se debe en parte ao elevadomacizo interior da Meseta. As terras por baixo dos 200 m de altituderepresentan menos do 11% do total peninsular.

Placa Tectónica:

Son casquetes de esfera, ríxidos , que se desprazaachegándose ou afastándose, chegando a situarse uns debaixo dosoutros. Estes movementos son os responsables da formación dascordilleiras, das fosas tectónicas, etc..

Deriva Continental:

Teoría fundamentada nos estudos de Wegener(c. S. XX) e afirma que as placas continentais, que flotan sobre oSIMA, se desprazan ou desprazaron. Neste desprazamento a partefrontal dos continentes sufriría unha compresión que daría lugar aossistemas montañosos, mentres que na parte posterior se iríandsprendendo anacos que darían lugar a formación de illas. Pódeseconsiderar o precedente da teoría de placas.

Magma:

Masa de rochas afundidas que se atopan no interior da Terra, e que está sometida a unha presión e temperaturas elevadas.Cando se achega á superficie e se arrefría forma as rochas eruptivas.

Litoloxía:

Ciencia que estuda as rochas, as súas propiedades físicas,químicas e a súa estrutura.

Rocha Ígnea:

Rocha formada tras o proceso de solidificación dunmagma. Divídense en rochas plutónicas e volcánicas. Se clasificansegundo a súa textura, composición química e o seu contido en sílice.

Rocha sedimentaria:

Rochas formadas pola acumulación dematerial procedente de rochas preexistentes ou de seres vivos. EnGalicia as rochas sedimentarias localízanse preferentemente no E. enalgunhas depresións occidentais.

Rocha metamórfica:

Rocha orixinada polo metamorfismo doutrarocha primitiva. Soen ser máis fortes que as precedentes. As máisfrecuentes son as derivadas das sedimentarias: lousas e xistos, gneis,etc. En Galicia as rochas metamórficas máis importantes son os xistose os gneis “ollos de sapo”, moi presentes na Galicia central.

Estrato sedimentario:

Cada unha das capas de característicasuniformes e diferenciadas das outras capas. Os trazos distintivos dosestratos son: composición, disposición, espesor, cor, textura dosmateriais.

Rocha silícea:

Rochas que conteñen abundante sílice. O sílicepermite diferenciar rochas ácidas, intermedias e básicas.

Rocha arxilosa:

Rocha sedimentaria detrítica, non compacta,formada por graos de diámetro inferior a 2 micras. Ten unha grandecapacidade para absorber auga que a converte nunha rocha enestado plástico.

Rocha calcaria:

Rocha sedimentaria formada por carbonato cálcico.Existe unha grande variedade de rochas calcarias que se podenclasificar atendendo a súa orixe, idade textura, composición mineral.Na Galicia hai poucas rochas calcarias e localízanse na parte orientalda provincia de Lugo.

Falla.

Liña de fractura e discontinuidad entre dous bloques rochosos,a través da cal se desprazan, de forma vertical ou horizontal, os2

devanditos bloques. As areas falladas adoitan coincidir con zonas dealta actividade sísmica e volcánica. Os macizos antigos, feitos demateriais moi ríxidos, non se pliegan senón que se fracturan. Osrelevos de falla son os que accidentan estes macizos antigoscaracterizados por fosas tectónicas e horst.

Penichaira.

Forma de relevo que adoita ocupar grandes extensións eque, por efecto da erosión, presenta unha superficie suavementeondulada, sen apenas diferencia de altura entre os vales e osinterfluvios. Está formada por materiais antigos e erosionados. Nospaíses temperados recoñécense pola regularidade das superficies, osinterfluvios teñen todos a mesma altitude, os vales tallaron de novoestas penichairas que datan do Terciario. A súa formacióncorresponde ao final do ciclo de erosión que se completa coadestrución total dos relevos co resultado dun relevo monótono epouco elevado sobre o nivel de base. En España localízanse na zonaoeste da submeseta norte. A penilchaira estremeña é unha granextensión que ten entre 300 e 500 m. de altitude e que está formadapor un zócalo paleozoico atravesado polo río Guadiana.

Zócalo

. Conxunto xeolóxico pertencente á cortiza terrestre de granantigüidade, moi endurecido e que forma a base dun orógeno oucordilleira. A rixidez dos seus materiais explica a fragmentación enbloques formando un relevo xermánico ou fracturado. Gran parte daactual Meseta está formada por un zócalo endurecido.

Priegue.

Deformación das capas xeolóxicas, con forma ondulada. Ospregues xorden como consecuencia da presión tectónica en rocasplásticas que, en lugar de fracturarse, se pliegan. Un pliegue estáconstituído polo conxunto anticlinal-sinclinal. Os pliegues poden serdereitos, inclinados ou tombados, en función do buzamiento do seuplano axial, e presentan diversos graos de curvatura.

Sinclinal

. Tanto o sinclinal como o anticlinal son formas de disporseos estratos nunha estrutura pregada. Os sinclinales corresponden aamplas depresións que levan o nome de val. Nalgunhas ocasións aerosión ataca moi profundamente os anticlinales e son os sinclinalesos relevos máis elevados adoptando entón o nome de sinclinalescolgados.

Anticlinal

. Nas formas xeolóxicas pregadas producidas pororogenias, sería o pregue convexo cara arriba. É dicir, é a ondulacióndunha capa de amplitude e forma variable, na que os estratos máisantigos atópanse no núcleo do pliegue. O contrario é un sinclinal.Pode ser recto, inclinado ou deitado. Un exemplo deste tipo de relevopódese ver no Prepirineo.

Oroxénia alpina:

Movementos oroxénicos que tiveron lugar amediados do Terciario (uns 35 millóns de anos) e que deron lugar áformación das cordilleiras alpinas.

Xeosinclinal

:

Parte da codea terrestre afundida como resultadodunha epiroxénese e cun fondo móbil que serve de sedimentaciónpara o material erosionado dos xeoanticlinais que o rodean. Aevolución do xeosinclinal remata nunha fase da oroxenía que pregaos depósitos sedimentarios orixinando unha cordilleira.

Transgresión mariña:

Movemento de ascenso (invasión) do nivel3

of 00

Leave a Comment