Perkembangan Bahasa Melayu Abad 19 ~ 20
Oleh : Mohd. Juraini IsmailMasnie@tm.net.com.my
1.0 Pendahuluan
Kewujudan sesuatu bangsa mempunyai kaitan yang sangat rapat dengan asal-usul bahasa.Malah sesebuah tamadun atau kerajaan sesuatu bangsa tidak akan lengkap sekiranya bahasa tidak wujud. Oleh yang demikian kedua-duanya; bangsa dan bahasa , salingmelengkapi antara satu sama lain.Kerajaan dan Bahasa Melayu dikatakan telah wujud sejak abadke - 2 masehi lagi ( Mangantar Simanjuntak, 1995 ). Ini dibuktikan dengan penemuansebuah Kerajaan Melayu Champa di Vietnam Tengah. Bahasa perantaraan yangdigunakan oleh kerajaan ini ialah bahasa Melayu.Peredaran zaman menyebabkan bahasa ini mengalami proses evolusi sehinggaterhasilnya bahasa Melayu moden yang digunakan pada dekad ini. Proses evolusi tersebutdi bahagikan kepada beberapa peringkat atau zaman, iaitu zaman bahasa Melayu Purba,zaman bahasa Melayu Kuno, zaman bahasa Melayu Klasik , zaman bahasa MelayuPeralihan atau Pramoden dan zaman bahasa Melayu Moden. ( Asmah Haji Omar, 1993 )
2.0 Bidang Kajian
Dalam kertas kerja ini, saya hanya akan membincangkan perkembangan bahasa Melayuyang berlaku pada pertengahan abad 19 membawa kepada abad 20. Dalam era inilah berlakunya zaman perubahan bahasa Melayu Klasik kepada bahasa Melayu Moden yang boleh juga dinamakan zaman peralihan atau zaman transisi. Namun begitu, bagi memperjelaskan lagi pemahaman terhadap bentuk perubahanyang berlaku, kertas kerja ini akan turut menyentuh sepintas lalu mengenai bahasaMelayu Klasik dan bahasa Melayu Moden.1
3.0 Bahasa Melayu Klasik 3.1 Definisi
Takrifan tentang Bahasa Melayu Klasik perlu dibuat terlebih dahulu sebelum kitamemahaminya. Merujuk kepada perkataan klasik, Kamus Dewan ( !986 : 590 )mentakrifkannya sebagai kesenian atau kesusasteraan yang lama atau yang mempunyaisifat-sifat yang tidak lagi terpakai; yang tinggi dan abadi nilainya atau lawan bagi perkataan moden.Takrifan ini menjelaskan kepada kita bahawa bahasa Melayu Klasik diakuikepenggunaannya pada suatu masa dahulu. Namun, perubahan masa dan zamanmenyebabkan bahasa ini tidak lagi menjadi wahana kepada para pengkaji sebagai bahankajian dan penyelidikan tentang perkembangan dan pertumbuhannya.
3.2 Ruang Lingkup Bahasa Melayu Klasik
Bahasa Melayu Klasik bermula pada abad ke-14 hingga awal abad ke-19. Zaman permulaan bahasa Melayu Klasik ditandai dengan penemuan prasasti di Ulu BerangKuala Terengganu bertarikh 702 H bersamaan 1303 Masehi. Selain penemuan prasastitersebut terdapat juga prasasti bahasa Melayu Klasik terutamanya di negeri Kedah,Kelantan, Perak, Pahang, Negeri Sembilan dan Pengkalan Kempas. Ada juga prasastiyang ditemui di Sumatera, contohnya di Jambi, Riau, Sumatera Selatan, Acheh dan lain-lain lagi (Amat Juhari Moain. 1994).Bukti-bukti kewujudan bahasa Melayu Klasik juga boleh ditemui dalam bentuk manuskrip. Pengkaji-pengkaji menganggap sebanyak 12,000 manuskrip di temui tetapisemuanya tersimpan di luar negara .Manusrip yang tertua sekali ialah surat Sultan Ternate, Baluku kepada Raja Portugis bertarikh 1521 Masehi ( Ahmat Adam , 1992 ). Manakala manuskrip bentuk buku yang2
paling tua yang ditemui setakat ini ialah kitab Aqa'id Al-Nasafi yang bertarikh pada 1590M (998 H). Manuskrip lain yang ditemui bagi membuktikan kewujudan bahasa MelayuKlasik ialah manuskrip Tutinameh (1600M), Hikayat Seri Rama (1633 M), surat RajaAcheh kepada Harry Middleton (1602M) dan surat Emas Sultan Iskandar Muda MahkotaAlam, Acheh kepada Raja Inggeris, King Jame 1 (1615 M).( Nik Safiah Abd. Karim. 1992. Bahasa Melayu Moden : Kemuncak Tradisi Melaka-Johor-Riau. Dlm S. Othman Kelantan (pngr.) 100 Tahun Pergerakan bahasa Dan sasteraMelayu 1888 - 1988 : 38-53. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka.)Dalam kajian yang berhubung dengan perkembangan Bahasa Melayu, terdapat percanggahan pendapat antara para sarjana. Misalnya Prof. Dato' Asmah Haji Omar dalam bukunya Susur Galur Bahasa Melayu ( Kuala Lumpur . DBP : 1985) menjelaskan bahawa bahasa ini berkembang dari abad ke-13 hingga ke-17 masehi. Manakala Prof.Dato' Ismail Hussien melalui bukunya Tamadun Melayu Jilid Dua ( Kuala Lumpur.DBP : 1993 ) menyatakan bahasa Melayu berkembang dari abad ke-13 dan ke-14 masehi. Namun begitu, apa yang perlu ditegaskan di sini , bermula abad ke-14 hingga ke abad 19masehi Bahasa Melayu telah menjadi bahasa perantaraan utama bagi masyarakat ketikaitu. Malah ada di kalangan pengkaji menyamakan bahasa ini dengan bahasa Latin danPerancis kerana penggunaannya begitu meluas iaitu sehingga dituturkan di India dan jugaEropah ( Abdul Samad Ahmad : 1966 )
3.2 Ciri-ciri Bahasa Melayu Klasik
Bahasa Melayu Klasik dikatakan terpisah dari bahasa Melayu Kuno apabila wujudnyatulisan jawi. ( Asmah haji Omar : 1993 ). Sebelum ini tulisan yang digunakan olehmasyarakat Melayu dalam Bahasa Melayu Kuno ialah tulisan "palava" ( Raminah HjSabran dan Rahim Syam : 1986). Kedatangan Islam membawa perubahan yang amatketara ke atas masyarakat Melayu. Perubahan tersebut bukan sahaja dari aspek tauhiddanakidah tetapi sistem tulisan masyarakat Melayu turut berubah,3
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Perkembangan Bahasa Melayu
Bahasa Melayu berkembang seiring dengan perkembangan bahasa dunia. Perkembangan ini saya sertakan dengan perubahannya...
25.5K
Reads
396
Readcasts
15
Embed Views
Recommended
More From This User
Notes
Load more
