BG%20Ky%20thuat%20dien%20tu-DHNT

1

Ch

ươ

ng 1

M

Ở

ĐẦ

U

K

ỹ

thu

ậ

t

đ

i

ệ

n t

ử

và tin h

ọ

c là m

ộ

t ngành m

ũ

i nh

ọ

n m

ớ

i phát tri

ể

n. Trong m

ộ

tkho

ả

ng th

ờ

i gian t

ươ

ng

đố

i ng

ắ

n (so v

ớ

i các ngành khoa h

ọ

c khác), t

ừ

khi ra

đờ

itranzito (1948), nó

đ

ã có nh

ữ

ng ti

ế

n b

ộ

nh

ả

y v

ọ

t, mang l

ạ

i nhi

ề

u thay

đố

i l

ớ

n và sâus

ắ

c trong h

ầ

u h

ế

t m

ọ

i l

ĩ

nh v

ự

c c

ủ

a

đờ

i s

ố

ng, d

ầ

n tr

ở

thành m

ộ

t trong nh

ữ

ng công c

ụ

quan tr

ọ

ng nh

ấ

t c

ủ

a cách m

ạ

ng k

ỹ

thu

ậ

t trình

độ

cao (mà

đ

i

ể

m trung tâm là t

ự

độ

nghóa t

ừ

ng ph

ầ

n ho

ặ

c hoàn toàn, tin h

ọ

c hoá, ph

ươ

ng pháp công ngh

ệ

và v

ậ

t li

ệ

u m

ớ

i).

Để

b

ướ

c

đầ

u làm quen v

ớ

i nh

ữ

ng v

ấ

n

đề

c

ơ

b

ả

n nh

ấ

t c

ủ

a ngành mang ý ngh

ĩ

a

đạ

i c

ươ

ng, ch

ươ

ng m

ở

đầ

u s

ẽ

đề

c

ậ

p t

ớ

i các khái ni

ệ

m c

ơ

s

ở

nh

ậ

p môn và gi

ớ

i thi

ệ

uc

ấ

u trúc các h

ệ

th

ố

ng

đ

i

ệ

n t

ử

đ

i

ể

n hình.

1.1. CÁC

ĐẠ

I L

ƯỢ

NG C

Ơ

B

Ả

N

1.1.1

Đ

i

ệ

n áp và dòng

đ

i

ệ

n

Có hai khái ni

ệ

m

đị

nh l

ượ

ng c

ơ

b

ả

n c

ủ

a m

ộ

t m

ạ

ch

đ

i

ệ

n. Chúng cho phép

xác

đị

nh tr

ạ

ng thái v

ề

đ

i

ệ

n

ở

nh

ữ

ng

đ

i

ể

m, nh

ữ

ng b

ộ

ph

ậ

n khác nhau vào nh

ữ

ng th

ờ

i

đ

i

ể

mkhác nhau c

ủ

a m

ạ

ch

đ

i

ệ

n và do v

ậ

y chúng còn

đượ

c g

ọ

i là các thông s

ố

tr

ạ

ng thái c

ơ

b

ả

n c

ủ

a m

ộ

t m

ạ

ch

đ

i

ệ

n.

Khái ni

ệ

m

đ

i

ệ

n áp

đượ

c rút ra t

ừ

khái ni

ệ

m

đ

i

ệ

n th

ế

trong v

ậ

t lý, là hi

ệ

u s

ố

đ

i

ệ

nth

ế

gi

ữ

a hai

đ

i

ể

m khác nhau c

ủ

a m

ạ

ch

đ

i

ệ

n. Th

ườ

ng m

ộ

t

đ

i

ể

m nào

đ

ó c

ủ

a m

ạ

ch

đượ

c ch

ọ

n làm

đ

i

ể

m g

ố

c có

đ

i

ệ

n th

ế

b

ằ

ng 0 (

đ

i

ể

m n

ố

i

đấ

t). Khi

đ

ó,

đ

i

ệ

n th

ế

c

ủ

a m

ọ

i

đ

i

ể

m khác trong m

ạ

ch có giá tr

ị

âm hay d

ươ

ng

đượ

c mang so sánh v

ớ

i

đ

i

ể

m g

ố

c và

đượ

c hi

ể

u là

đ

i

ệ

n áp t

ạ

i

đ

i

ể

m t

ươ

ng

ứ

ng. T

ổ

ng quát h

ơ

n,

đ

i

ệ

n áp gi

ữ

a hai

đ

i

ể

m A vàB c

ủ

a m

ạ

ch (ký hi

ệ

u là U

AB

)xác

đị

nh b

ở

i:U

AB

= V

A

- V

B

= -U

BA

V

ớ

i V

A

và V

B

là

đ

i

ệ

n th

ế

c

ủ

a A và B so v

ớ

i g

ố

c (

đ

i

ể

m nói

đấ

t hay còn g

ọ

i là n

ố

i mát).

Khái ni

ệ

m dòng

đ

i

ệ

n

là bi

ể

u hi

ệ

n tr

ạ

ng thái chuy

ể

n

độ

ng c

ủ

a các h

ạ

t mang

đ

i

ệ

ntrong v

ậ

t ch

ấ

t do tác

độ

ng c

ủ

a tr

ườ

ng hay do t

ồ

n t

ạ

i m

ộ

t gradien n

ồ

ng

độ

h

ạ

t theokhông gian. Dòng

đ

i

ệ

n trong m

ạ

ch có chi

ề

u chuy

ể

n

độ

ng t

ừ

n

ơ

i có

đ

i

ệ

n th

ế

cao

đế

nn

ơ

i có

đ

i

ệ

n th

ế

th

ấ

p, t

ừ

n

ơ

i có m

ậ

t

độ

h

ạ

t tích

đ

i

ệ

n d

ươ

ng cao

đế

n n

ơ

i có m

ậ

t

độ

h

ạ

ttích

đ

i

ệ

n d

ươ

ng th

ấ

p và do v

ậ

y ng

ượ

c v

ớ

i chi

ề

u chuy

ể

n

độ

ng c

ủ

a

đ

i

ệ

n t

ử

.T

ừ

các khái ni

ệ

m

đ

ã nêu trên, c

ầ

n rút ra

m

ấ

y nh

ậ

n xét

quan tr

ọ

ng sau:a)

Đ

i

ệ

n áp luôn

đượ

c

đ

o gi

ữ

a hai

đ

i

ể

m khác nhau c

ủ

a m

ạ

ch trong khi dòng

đ

i

ệ

n

đượ

c xác

đị

nh ch

ỉ

t

ạ

i m

ộ

t

đ

i

ể

m c

ủ

a m

ạ

ch.b)

Để

b

ả

o toàn

đ

i

ệ

n tích, t

ổ

ng các giá tr

ị

các dòng

đ

i

ệ

n

đ

i vào m

ộ

t

đ

i

ể

m c

ủ

a m

ạ

chluôn b

ằ

ng t

ổ

ng các giá tr

ị

dòng

đ

i

ệ

n

đ

i ra kh

ỏ

i

đ

i

ể

m

đ

ó

(quy t

ắ

c nút v

ớ

i dòng

đ

i

ệ

n).

T

ừ

đ

ó

suy ra, trên m

ộ

t

đ

o

ạ

n m

ạ

ch ch

ỉ

g

ồ

m các ph

ầ

n t

ử

n

ố

i ti

ế

p nhau thì dòng

đ

i

ệ

n t

ạ

i m

ọ

i

đ

i

ể

m là nh

ư

nhau.

Tài liệu này được upload và download miễn phí tại website: http://hutonline.net

Bách Khoa OnlineGiao l

ư

u - H

ọ

c h

ỏ

i - Chia s

ẻ

kinh nghi

ệ

mc

ủ

a các th

ế

h

ệ

sinh viên Bách Khoahutonline.net

Tài liệu này được upload và download miễn phí tại website: http://hutonline.net

2

c)

Đ

i

ệ

n áp gi

ữ

a hai

đ

i

ể

m A và B khác nhau c

ủ

a m

ạ

ch n

ế

u

đ

o theo m

ọ

i nhánh b

ấ

t k

ỳ

có

đ

i

ệ

n tr

ở

khác không (xem khái ni

ệ

m nhánh

ở

1.1.4) n

ố

i gi

ữ

a A và B là gi

ố

ng nhauvà b

ằ

ng U

AB

. Ngh

ĩ

a là

đ

i

ệ

n áp gi

ữ

a 2

đầ

u c

ủ

a nhi

ề

u ph

ầ

n t

ử

hay nhi

ề

u nhánh n

ố

isong song v

ớ

i nhau luôn b

ằ

ng nhau.

(Quy t

ắ

c vòng

đố

i

v

ớ

i

đ

i

ệ

n áp).

1.1.2. Tính ch

ấ

t

đ

i

ệ

n c

ủ

a m

ộ

t ph

ầ

n t

ử

(Ghi chú: khái ni

ệ

m ph

ầ

n t

ử

ở

đ

ây là t

ổ

ng quát,

đạ

i di

ệ

n cho m

ộ

t y

ế

u t

ố

c

ấ

u thành m

ạ

ch

đ

i

ệ

n hay m

ộ

t t

ậ

p h

ợ

p nhi

ề

u y

ế

u t

ố

t

ạ

o nên m

ộ

t b

ộ

ph

ậ

n c

ủ

a m

ạ

ch

đ

i

ệ

n.Thông th

ườ

ng, ph

ầ

n t

ử

là m

ộ

t linh ki

ệ

n trong m

ạ

ch)

1.

Đị

nh ngh

ĩ

a

:

Tính ch

ấ

t

đ

i

ệ

n

c

ủ

a m

ộ

t ph

ầ

n t

ử

b

ấ

t kì trong m

ộ

t m

ạ

ch

đ

i

ệ

n

đượ

c th

ể

hi

ệ

n qua m

ố

i

quan h

ệ

t

ươ

ng h

ỗ

gi

ữ

a

đ

i

ệ

n áp

U

trên

hai

đầ

u c

ủ

a nó

và

dòng

đ

i

ệ

n

I

ch

ạ

y qua nó và

đượ

c

đị

nh ngh

ĩ

a là

đ

i

ệ

n tr

ở

(hay

đ

i

ệ

n tr

ở

ph

ứ

c - tr

ở

kháng) c

ủ

a ph

ầ

nt

ử

. Ngh

ĩ

a là khái ni

ệ

m

đ

i

ệ

n tr

ở

g

ắ

n li

ề

n v

ớ

i quá trình bi

ế

n

đổ

i

đ

i

ệ

n áp thành dòng

đ

i

ệ

nho

ặ

c ng

ượ

c l

ạ

i t

ừ

dòng

đ

i

ệ

n thành

đ

i

ệ

n áp.a) N

ế

u m

ố

i quan h

ệ

này là t

ỉ

l

ệ

thu

ậ

n, ta có

đị

nh lu

ậ

t ôm:U = R.I (1-1)

Ở

đ

ây, R là m

ộ

t h

ằ

ng s

ố

t

ỷ

l

ệ

đượ

c g

ọ

i là

đ

i

ệ

n tr

ở

c

ủ

a ph

ầ

n t

ử

và ph

ầ

n t

ử

t

ươ

ng

ứ

ng

đượ

c g

ọ

i là m

ộ

t

đ

i

ệ

n tr

ở

thu

ầ

n.

.

Hình 1.1. Các d

ạ

ng

đ

i

ệ

n tr

ở

, bi

ế

n tr

ở

b) N

ế

u

đ

i

ệ

n áp trên ph

ầ

n t

ử

t

ỷ

l

ệ

v

ớ

i t

ố

c

độ

bi

ế

n

đổ

i theo th

ờ

i gian c

ủ

a dòng

đ

i

ệ

n trênnó, t

ứ

c là :

dtdILU

=

(

ở

đ

ây L là m

ộ

t h

ằ

ng s

ố

t

ỉ

l

ệ

) (1-2)ta có ph

ầ

n t

ử

là m

ộ

t

cu

ộ

n dây

có giá tr

ị

đ

i

ệ

n c

ả

m là L.

Tài liệu này được upload và download miễn phí tại website: http://hutonline.net

Category:	Uncategorized.
Rating:	(2 Ratings)
Upload Date:	03/08/2008
Copyright:	Attribution Non-commercial
Tags:	culture culture (fewer)

Documents

People