• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • 2
    CommentGo Back
Download
 
1
ΓΙΑ ΤΟΝΗΡΑΚΛΕΙΤΟ
Το άρθρο βασίστηκε πάνω στην εξαιρετική εργασία τουΚώσταΑξελού «Ο Ηράκλειτος και η φιλοσοφία»,εκδόσεις Εξάντας. Ηράκλειτος θα πει Ηρα κλειτός, δηλαδή αυτός που χρωστά τηδόξα του στην Ήρα.«Ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος, ο επονοµαζόµενοςσκοτεινός, κατέχει µια κεντρική θέση στοσύνολο της ελληνικής φιλοσοφίας και σεολόκληρη την παγκόσµια ιστορία της σκέψης».Ο Ηράκλειτος είναι ένας στοχαστής. Αυτός γιαπρώτη φορά στοχάζεται µέσα από τα πλαίσιατου Λόγου τι είναι Κόσµος. Η σκέψη τουπαραµένει ανοιχτή και πολυδιάστατη,ερωτηµατική και αινιγµατική, αποσπασµατική και ποιητική. ∆ενκατασκευάζει κάποιο σύστηµα. Ο Ηράκλειτος στοχάζεται πρινακόµα συσταθεί η µεταφυσική και διαµορφωθούν οιφιλοσοφικές σχολές. Ήταν το σπέρµα της δικής του σκέψης πουέθρεψε όλη τη φιλοσοφία και µάλιστα πριν τη διαµόρφωσή τηςσε Μεταφυσική, Θεολογία, Λογική, Φυσική και Ηθική.Με χρονολογική σειρά ασχολήθηκαν µαζί του, επικρίνοντας τονή ενστερνιζόµενοι τις απόψεις του, οι Ελεάτες, ο Πλάτων και οΑριστοτέλης, ο Ιουστίνος ο Μάρτυς, ο Χέγκελ, ο Λένιν, οΚίρκεγκωρ, και ο Νίτσε. Επηρέασε όχι µόνο τους φιλόσοφουςτης Αναγέννησης αλλά και τους: Πασκάλ, Σπινόζα, Γκαίτε,Χαίλντερλιν, Νοβάλις, Σοπενεχάουερ, Προυντόν, Μπερξόν, καιΦρόιντ. Οι απόψεις του επηρέασαν ακόµη και τον σουρεαλισµό.Η σκέψη του διατρέχει το χρόνο και φθάνει έως τις µέρες µαςζωογονώντας σύγχρονα φιλοσοφικά ρεύµατα.Η φιλοσοφία του διαµορφώθηκε από στοιχεία αντιθετικά δίχωςόµως να διασπάται η ενότητά της, εκφράζοντας έτσι την ενότητα
 
2
των αντιθέτων του κόσµου µας - «….. και εκ των πάντων έν καιεξ ενός τα πάντα». (απ 10)Ο Ηράκλειτος γεννήθηκε πριν από τον Σωκράτη και τονΠλάτωνα. Σε ότι αφορά στη ζωή του, οι µαρτυρίες που έχουνφθάσει σε εµάς είναι αντιφατικές και κινούνται λίγο - πολύ στηνπεριοχή του µύθου. Από τον ∆ιογένη τον Λάερτιοπληροφορούµαστε ότι έφθασε στην ακµή της ζωής του περίπουτο 500 π.Χ. Ανήκε σε αριστοκρατική οικογένεια που οι ρίζες τηςέφθαναν στον ηγεµόνα της Εφέσου και η οποία είχεκληρονοµήσει κάποιο βασιλικό αξίωµα. Ο Ηράκλειτος όµως, ενώγεννήθηκε αριστοκράτης αποποιήθηκε µε τη θέλησή του τοβασιλικό αξίωµα παραχωρώντας το στον αδελφό του.Από παιδί εκδήλωσε τη χαρισµατική του φύση. Ενώ ήταν ακόµηνέος ισχυριζόταν πως δεν γνώριζε τίποτα, ενώ όταν έφθασεστην ώριµη ηλικία ισχυριζόταν ότι γνώριζε τα πάντα. ∆ενακολούθησε τη διδασκαλία κανενός, δε µαθήτευσε σε κανέναφιλόσοφο, κι αναζήτησε µόνος του να ανακαλύψει τον εαυτότου µαθαίνοντας µε τη δική του θέληση. Μελέτησε καιστοχάστηκε πάνω στους µεγάλους ποιητές, τον Όµηρο, τονΗσίοδο, τον Αρχίλοχο, τις θεωρίες των Μιλησίων, τωνΠυθαγορείων και του Ξενοφάνη, καθώς και την ιστοριογραφική«Επιστήµη» του Εκαταίου, και στα αποσπάσµατά τουαναφέρεται συχνά σε αυτούς. Έτσι εντρυφά στην ποιητική, τηθεολογία και τη θεωρητική, αφοµοιώνοντας όλες αυτές τιςδιδασκαλίες καθώς και την επιστηµονική παιδεία του καιρού καιτου τόπου του.Αφοµοίωσε και ξεπέρασε όλες αυτές τις διδασκαλίεςσυλλαµβάνοντας τον κόσµο µε ένα νέο τρόπο και στη συνέχειασυνέλαβε την θέση του ίδιου του εαυτού του µέσα στον κόσµο.Ο Ηράκλειτος προσέφερε το έργο του ανάθηµα στο ναό τηςΑρτέµιδας, ο οποίος πυρπολήθηκε αργότερα από τον Ηρόστρατοπου θέλησε µ αυτή την πράξη του να περάσει στην αθανασία.Ο χαρακτήρας του φαίνεται ότι ήταν αρκετά ιδιόρρυθµος.Περήφανος και ακατάδεκτος λένε ορισµένοι συγγραφείς, ενώ ηµοναχικότητά του ίσως να ερµηνεύτηκε λάθος ως ένδειξηµελαγχολίας.
 
3
Καταφέρει βίαια κτυπήµατα ενάντια στην ανθρώπινη αφέλειακαι τη λήθη του µέσου ανθρώπου. Περιφρονεί τις µάταιεςκουβέντες που κυλάνε σαν ποτάµι και απορρίπτει τη ρητορικήκαι τα τεχνάσµατα της. Βασίζεται στον λόγο (που σηµαίνειταυτόχρονη σκέψη και γλώσσα) για να πει αυτά που θέλει, κιενώ κρίνει αυστηρά τους ανθρώπους, ταυτόχρονα τουςπροσφέρει τη βοήθεια του. Η απέχθεια για την ανθρώπινηαφέλεια µετατρέπεται έτσι σε µια επιτακτική ανάγκη να τηδιορθώσει και γιʼ αυτό χρησιµοποιεί την καυστική ειρωνεία,παραµένοντας λακωνικός.Φαίνεται ότι δεν ταξίδεψε, παραµένοντας συγκεντρωµένος στοέργο του. Ο Ηράκλειτος ζούσε στην γειτονιά του ιερού. Ανήκε,όπως προαναφέρθηκε, σε βασιλική οικογένεια και οιπροπάτορες του είχαν την ευθύνη της διοργάνωσης των εορτώντης Ελευσίνιας ∆ήµητρας. Ίσως και ο ίδιος να ήταν µυηµένοςστα Ελευσίνια µυστήρια που τελούνταν στην Έφεσο σεσυνάρτηση µε τη λατρεία της Αρτέµιδος. Ωστόσο, όλα αυτά δεντον εµπόδισαν να ξεκινήσει πόλεµο ενάντια στην καθιερωµένηθρησκεία. Η θρησκευτικότητα του Ηράκλειτου ήτανδιαφορετική. Γνωρίζουµε επίσης ότι ο Ηράκλειτοςαποτραβήχτηκε στον ναό της Αρτέµιδος, όπου και προσέφερε ταβιβλία του. Και όλα αυτά τα έκανε ενώ ταυτόχρονα στηλίτευεδριµύτατα την επίσηµη θρησκεία.Ο Ηράκλειτος δεν κόβει τους δεσµούς του µε το Θείο αν και οδικός του δρόµος επικοινωνίας ακολουθεί δρόµουςδιαφορετικούς από εκείνους των κοινών ανθρώπων.Η πολιτική έπαιξε µεγάλο ρόλο στην ζωή του, αν και αρνείται νασυµµετάσχει ενεργά στην πολιτική ζωή. Όταν οι συµπολίτες τουτον έκριναν άξιο να γίνει νοµοθέτης τους εκείνος τους αγνόησεδιότι η πόλη βρισκόταν κάτω από την κυριαρχία ενόςδιεφθαρµένου καθεστώτος. Και σαν να µην έφθανε αυτόαποτραβήχτηκε στον περίβολο του ναού της Αρτέµιδος καιέπαιζε µε τα παιδιά τους πεσσούς, γιατί τα παιδιά µοιάζουν µετον «Χρόνο που παις εστί, πεσσεύων» (απ 52).Η πολιτική σκέψη του Ηράκλειτου και η σύλληψη ενόςοικουµενικού νόµου παραµένουν ύψιστα αφηρηµένες και δενµπορούν να συγκεκριµενοποιηθούν.
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
Δημήτρης Τζουβάλης

Ο νούς μου είναι απελπιστικά κλειστός. Δεν ξέρω ν' ακούω τη φωνή του Θείου. Δεν ελπίζω πως θ' ανταμώσω τ' ανέλπιστο. Δεν μπορώ να συλλάβω αυτό που με ξεπερνάει. Είμαι σε βαθύ λήθαργο!

reply11 / 14 / 2009
Christos Lorentzos

ΦΙΛΕ ΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ, "ΑΝ ΔΕΝ ΕΛΠΙΣΕΙΣ ΤΟ ΕΝΕΛΠΙΣΤΟ, ΔΕΝ ΘΑ ΤΟ ΒΡΕΙΣ. ΘΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΑΝΕΞΕΡΕΥΝΗΤΟ ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΑΥΤΟ". ΕΤΣΙ ΕΙΠΕ Ο ΣΟΦΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

11 / 14 / 2009
Christos Lorentzos

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΞΕΛΟΥ ΣΤΟΝ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟ. ΕΠΙΣΗΣ,ΝΟΜΙΖΩ, ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ "ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΒΛΟΣΩΝΟΣ ΕΦΕΣΙΟΣ" ΤΟΥ Χ. ΛΑΜΠΡΙΔΗ,

reply11 / 14 / 2009
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...