ALFONSO PEXEGUEIRO:

O lago das garzas azuis

Guía de lectura e recreación

Realizamos en primeiro lugar unha lectura completa da obra, cun ritmoadecuado e percibindo a conexión entre as distintas partes. Posteriormente,nunha segunda lectura, facemos as seguintes actividades.

1. Os conto-poemas

O ANCIÁN DOS CONTOS E DA LONGA BARBA

•

Na historia que se conta en forma de poema está representada toda a humanidade. Procurano texto algunhas indicacións desa implicación de todos; fíxate nas referencias á totalidade,no amplo marco temporal e no uso de personaxes arquetipo.

•

A ameaza ao país dos nenos (sociedades frías – cazadores – acoso) aparece entrelazada cosconsellos para a pervivencia e a esperanza. Relé o texto e representa plasticamente, condebuxos e cores e nun único folio ou cartolina, esa historia.

•

Anota as reaccións dos nenos. Intenta explicar en que consiste ese segredo que agora sabensen empregar ningunha das palabras clave do poema.

CANCIÓN CALADA. A NANA DO CONTO

•

Relaciona este texto co anterior e coa introdución e di quen cres que fala e que descobre.

•

Que sensacións che transmite o conto-poema? Fíxate na adxectivación, nas accións querealizan os animais, na actitude do falante lírico. Representa plasticamente, sen debuxar ningunha figura animal, esas sensacións.

O CONTO DO TEMPO E DA RISA

•

Quen cres que fai as preguntas que abren e pechan o poema?

•

Como se mostran as diferentes miradas, do neno por unha parte e da nai, dos adultos, por outra? En relación con iso, como se poden entender os paradoxos (unión de ideas opostas,contraditorias) do texto?

•

Preparade o recitado do poema en pequenos grupos. Facédeo deste xeito:1.

Decidide

, tendo en conta o tema, cal é

o ton xeral

máis axeitado para lelo:delicado, solemne, salmódico, confesional, enérxico...2.

Subliñade

no poema as

palabras ou fragmentos

que consideredes máis

importantes en relación co tema e que haberá que ler con máis énfase. Pensade como lelas:axustándose ao seu contido (como, por exemplo, ler moi rápido a palabra

veloz

), con maior volume de voz, cunha maior duración, etc.3.

Marcade

cunha barra as

pausas

(menor: / ; maior: // ) que pensades que hai quefacer ao ler o poema. Ao final de verso convén facer unha, mais dentro dos versos taménsoe ser preciso facer algunha importante, e non só en relación cos signos de puntuación quehaxa.4.

Repartídevos o texto

para facer unha

lectura coherente

na que interveña todo ogrupo. Neste caso, cada integrante lerá un ou varios treitos, aínda que tamén pode dar xogofacer unha parte coral (todos/as xuntos/as), por exemplo acompañando a quen está a ler encertas palabras ou versos que se queren enfatizar. Sinalade con chaves, cadros ou frechasno poema o que le cada membro do grupo.Realizade e gravade o recitado para revisalo e, se é posíbel, publicalo na rede acompañadodalgunhas imaxes suxestivas. Podedes apoiar ese labor nesta guía:http://www.slideboom.com/presentations/46120/Podcast-en-Showbeyond/

O DESERTO DAS ROCHAS E DAS MENTIRAS. CONTO

•

Localiza os cambios da persoa verbal protagonista (1ª singular, 1ª plural, 3ª plural) e buscaas posíbeis razóns deses cambios. Quen fala, quen é o falante lírico deste texto?

•

Ao final, intervén tamén a nai. Cales son as súas palabras? Por que di iso?

•

Agora podemos entender mellor a afirmación que xa aparecía no subtítulo do libro: “osnenos da fame (do mundo) non existen”. Como a interpretas ti?

•

Que buscan os nenos? Exprésao con substantivos abstractos.

•

Marca as repeticións (léxicas e de estruturas) con 2 e 3 elementos. Son abundantes? A quecontribúe o ritmo que crean?

O NENO DO CONTO

•

Esta poesía é un verdadeiro diálogo. Sinala dalgún xeito as diferentes intervencións.

•

Con quen se identifica o neno? Por que?

•

Que lle quere facer ver o fillo á nai? Por que a nai reaccionará evitando oír e ver?

AS NAIS DO CONTO

•

Compara a nai (as nais) deste poema coa Madre do anterior. Como viven e enfrontan arealidade?

•

Fíxate no contraste entre, por un lado, o comezo da parte I e toda a parte II, de tiponarrativo alegórico, e, por outro lado, o centro do poema, máis lírico. Que hai nese miolodo texto? Que sensacións nos transmite? Con que tropos e figuras semánticas?

O BAILE DAS NAIS NO CONTO

•

Berra ti con palabras a perda do que máis queres e o desexo profundo de recuperalo. Fainocompletando os versos de abaixo, sen empregar signos de puntuación e acumulando verbose sintagmas (como no texto: “bailaban chorando e berrando”, “de dolor e de medo”, “un

baile unha danza”).Retorcido/a esta noite de lúa chea.......................................................................................................... que non volve busco..............................................................................................como fuxindo...........................................................................

A MULLER DAS GARZAS

•

A muller calada, a muller do tempo, a muller das garzas, a muller................... (completa ti).

O CONTO DOS CAZADORES DE REISEÑORES BRANCOS

•

Agora o neno do conto non só se identifica cos nenos do mundo para lle mostrar á nai adolorosa verdade destes e a hipocrisía dos maiores que non queren ver esa realidade, senónque xa sabe máis (“Eu penso que pai é un cazador de reiseñores brancos”, “Eu sei queandan a construír outro sol”...) e está decidido a actuar (“Marcharei na súa barca de velasazuis ata chegar ao fondo do deserto”). Indica que cousas coñece e fará segundoimaxinemos que este fillo é:- O neno que pervive no poeta que quere revelar a desolación das vidas miserábeis,torturadas, arrebatadas.- Un neno de familia acomodada que é sensíbel ás inxustizas provocadas polasociedade da opulencia na que vive.- Calquera neno, todos os nenos que sofren.

CANCIÓN DE EUROPA. A CANCIÓN DO CONTO

•

Como se poden relacionar co poema (aínda que, evidentemente, non o expliquen) asafirmacións e creacións seguinte?

Vandana Shiva:

“

As riquezas acumuladas por Europa baseáronse nas riquezas arrebatadas a Asia,África e Latinoamérica. Sen a destrución da rica industria téxtil da India, sen o xenocidio das tribosindíxenas americanas, sen a escravitude africana, a revolución industrial non tería creado novasriquezas para Europa ou os Estados Unidos. Foi a violenta absorción dos recursos do TerceiroMundo e dos mercados do Terceiro Mundo o que creou a riqueza no Norte, e simultaneamentecreou a pobreza no Sur.

Os pobres non o son por causas naturais ou por preguiza.”

Agnès Agboton:

"No sur, parece que todo o relacionado co branco [con Europa] é El-Doradoe, pola contra, é unha gran selva."