2
leurscaractères.Leshommesnepeuventpasvivrelongtempsensemblesanséprouverbientôtdupenchantoudelarépugnancelesunspourlesautres,etsanssegrouperconformémentàleursinclinations.Carnot,Barras,Rewbell,Larévellière-Lépaux,Letourneur,formaientdéjàdesgroupesdifférens.Carnotétaitsystématique,opiniâtreetorgueilleux.Ilmanquaitentièrementdecettequalitéquidonneàl'espritl'étendueetlajustesse,aucaractèrelafacilité.Ilétaitpénétrant,approfondissaitbienlesujetqu'ilexaminait;maisunefoisengagédansuneerreuriln'enrevenaitpas.Ilétaitprobe,courageux,trèsappliquéautravail,maisnepardonnaitjamaisouuntort,ouuneblessurefaiteàsonamour-propre;ilétaitspiritueletoriginal,cequiestassezordinairechezleshommesconcentréseneux-mêmes.Autrefoisils'étaitbrouilléaveclesmembresducomitédesalutpublic,carilétaitimpossiblequesonorgueilsympathisâtavecceluideRobespierreetdeSaint-Just,etquesongrandcouragefléchîtdevantleurdespotisme.Aujourd'huilamêmechosenepouvaitmanquerdeluiarriveraudirectoire.Indépendammentdesoccasionsqu'ilavaitdeseheurteravecsescollègues,ens'occupantencommund'unetâcheaussidifficilequecelledugouvernement,etquiprovoquesinaturellementladiversitédesavis,ilnourrissaitd'anciensressentimens,particulièrementcontreBarras.Toussespenchansd'hommesévère,probeetlaborieux,l'éloignaientdececollègueprodigue,débauchéetparesseux;maisildétestaitsurtoutenluilechefdecesthermidoriens,amisetvengeursdeDanton,etpersécuteursdelavieilleMontagne.Carnot,quiétaitl'undesprincipauxauteursdelamortdeDanton,etquiavaitfailliplustarddevenirvictimedespersécutionsdirigéescontrelesmontagnards,nepouvaitpardonnerauxthermidoriens:aussinourrissait-ilcontreBarrasunehaineprofonde.BarrasavaitserviautrefoisdanslesIndes;ilyavaitmontrélecouraged'unsoldat.Ilétaitpropre,danslestroubles,àmonteràcheval,et,commeonavu,ilavaitgagnédecettemanièresaplaceaudirectoire.Aussi,danstouteslesoccasionsdifficiles,parlait-ildemonterencoreàchevaletdesabrerlesennemisdelarépublique.Ilétaitgrandetbeaudesapersonne;maissonregardavaitquelquechosedesombreetdesinistre,quiétaitpeud'accordavecsoncaractère,plusemportéqueméchant.Quoiquenourridansunrangélevé,iln'avaitriendedistinguédanslesmanières.Ellesétaientbrusques,hardiesetcommunes.Ilavaitunejustesseetunepénétrationd'espritqui,avecl'étudeetletravail,auraientpudevenirdesfacultéstrèsdistinguées;maisparesseuxetignorant,ilsavaittoutaupluscequ'onapprenddansunevieassezorageuse,etillaissaitpercerdansleschosesqu'ilétaitappeléàjugertouslesjours,assezdesenspourfaireregretteruneéducationplussoignée.Dureste,dissoluetcynique,violentetfauxcommelesméridionauxquisaventcacherladuplicitésouslabrusquerie;républicainparsentimentetparposition,maishommesansfoi,recevantchezluilesplusviolensrévolutionnairesdesfaubourgsettouslesémigrésrentrésenFrance,plaisantauxunsparsaviolencetriviale,convenantauxautresparsonesprit
Leave a Comment