Kan Nasıl Pıhtılaşır?

Sizlerle o dışarıdan eve girmediğiniz çocukluk yıllarınıza geri dönelim.. Arkadaşlarınızlasokakta oyun oynarken kaç kere yere düşüpte dizleriniz, kollarınız yara bere içinde ağlayarakeve döndünüz hatırlıyor musunuz? Anneniz sizi o halde görünce önce ''Niye dikkatetmiyorsun? '' diye azarlar, sonra yaralı olan bölgeyi mikrop kapmasın diye temizlerdi.Yaranız temizlendikten sonra yaranın üzeri, hemen kabuk bağlardı. Bu kabukta yara iyicekapandıktan sonra kuruyup kendiliğinden düşerdi.Ufak bir yaranın kısa bir süre içinde kapanması sanırım sizlerinde dikkatini çekmiştir.Herhangi bir kesik olayında neden insan kan kaybından ölmez? Kanın durmasını sağlayannedir? İşte bütün bu soruların cevabı çok kolay; Kanın Pıhtılaşma özelliğinin olması. Kanınpıhtılaşmasının nasıl olduğunu anlatmadan önce kanın yapısı ve görevlerini hakkında çok kısabir bilgi vereceğiz.

KANIN YAPISI

Kan; Alyuvar, akyuvar ve trombositler ile çeşitli kimyasal maddelerin bir arada bulunduğusıvı bir dokudur. 3 tip kan hücresi vardır.- Alyuvarlar: Sayı olarak daha fazladır ve yaşam için gerekli oksijeni sağlar.- Akyuvarlar: İnsanın organizmasını dış etkilere karşı savunurlar.- Trombositler : Pıhtılaşmayı sağlar. Kanın birçok görevi vardır. Bugörevleri 2 genel başlık altında toplamak mümkün. BunlarOrganizmanın korunması (Pıhtılaşma, bağışıklık sistemi )ile birorgandan diğer organa madde ve ısı taşınmasıdır.

KANIN PIHTILAŞMASI

Herhangi bir nedenle (yaralanma, çizik, kesilme ) başlayan bir

kanamada; kan damarlarından kanın akmasını önlemek amacıyla meydana gelen süreçlerintümüne ''Pıhtılaşma'' deniyor. Peki eğer pıhtılaşma olayı gerçekleşmeseydi ne olurdu? Çokbasit; en ufak bir kanama bile durdurulamazdı ve kan kaybından ölürdük.Vücudumuzda bir kesik veya yaralanma olduğunda kanamayı önlemek (Pıhtılaşmayısağlamak) için ilk olarak hasarlı damar Serotonin salgılayarak büzülür. Böylece kanın akmasıazalır. Daha sonra kanın içinde dağınık şekilde dolaşan trombositler devreye girer.Trombositlerde özel bir madde salgılayarak diğer enzimlerin bir yerde toplanmasını sağlar.Bu olayı karıncaların bir yerde yem buldukları zaman diğer karıncalarında oradatoplanmasına benzetebiliriz.Trombin (Thrombin) kanı pıhtılaştıran bir proteindir. Trombin'e ne kadar ihtiyaç varsa okadar üretilir. Trombin, plazmada bulunan ve suda erime özelliği olan Fibrinojeni fibrine yanisuda erimeyen haline dönüştürür. Bu da pıhtılaşma olayının esas işlemidir. (Kanınpıhtılaşmasında temel madde zaten Fibronojen proteinidir. Fibronojen, vücut içinde erimişhalde bulunmaktadır. Pıhtı işleminin durağan halidir.)Fibrinin dış yüzeyinde yapışkan parçalar bulunur. Yaranın olduğu bölgede bu molekülyapışkan özelliğinden dolayı diğer fibrin moleküllerine yapışır ve uzun bir zincir meydanagelir. Oluşan bu zincirler birbirlerinin üstünden geçerek balık ağına benzeyen bir pıhtı ağıoluştururlar. (Bu olayı da örümceklerin ağ örmesine benzetebiliriz.) Oluşan bu pıhtı ağı kanhücrelerinin vücuttan dışarı çıkmasını engeller.Görüldüğü gibi vücudumuzda bir kesik veya yaralanma olayı olduğunda; vücut hemensistemli bir şekilde harekete geçerek açılan yarayı bir an önce onarmaya çalışıyor.Aynı sistem kolumuzu veya bacağımızı bir sehpaya veya ağır bir eşya çarptığımız zamandadevreye giriyor. Çarpmanın etkisiyle çarptığımız bölge hemen morarır. Çünkü kılcal damarlarparçalanır ve iç kanama meydana gelir. Burada da hemen kanın pıhtılaşma özelliği devreyegire ve tedavi başlar.Son olarak sizlere bir bilgi daha; Ameliyatlardan önce doktorlar hastanın kanını aldırarak,hastanın kanının ne kadar zamanda donacağını tespit ettirir. Çünkü bazı insanların kanıçabuk pıhtılaşmaz ve kanama hemen durmaz. Bu durumda ameliyat ve ameliyat sonrasındabazı zorluklara yol açabilir.