ELKARRIZKETA
|
3
ttipi-ttapa
|
507
zbk.
2009.11.26
TTIPI-TTAPA
|
ARANTZA
Berueteko irratia erosieta Arantzakoa paratuzenuenmartxan...
Bai, hala izan zen. BainahorretarakoJabierArbu-ruaapaizaezinbertzekoaizanzen.1962anArantza-rajoannintzenerakohanzegoenbera.Hangoara-zoakkontatuzizkidanetazer egin pentsatzen hasiginen.NikadiskideanuenJoseManuelLasarte,etairratia saldu behar zuelaerranzidanean,nikerosi-koniolaadierazinion.Ezgenuendirurik,etaJabier Arburuaren amak aitzi-neratu zigun.60.000 pe-zetatanerosigenuenirra-tiaetaaditubatekgailuakprestatu eta kanpando-rreanneronekparatunuenantena. Gerora Diputa-ziotik,AmadeoMarkorenbidez,60.000pezetalor-tu genituen eta Arburua-renamaribueltatugenion.
Hasiera gogorra izanzen?
Gogorra baino gehiago,ezezaguna. Ez genekien jendeak nola hartukozuen.Baina gauzak ibilizegitendabidea,etahorre-lahasiginen.Herriaelkar-tu nahi genuen, arazoariazalakenduetalarrugorri-tan paratu, zer pasatzenzenetazereginbeharzenadieraziz.Horretarakoho-berena irratia zen. Eliza-kopulpituakezzuendeusbalio,irratiarenindarrare-kin konparatuz.
Nolako jendea zegoenorduanArantzan?
Hasiera hartan, aunitzekez zuten irratirik. Baina jendeari transistoreakHendaian eta Baionanerostekoerranetajendeaanimatzenhasizen.Men-diraeretransistoreakera-matenhasiziren.Nonahiaditzen zuten!
Zer eskaintzen zenu-ten?
Goizeroarrosarioaizatenzen eta ondotik, abisuak jakinaraztengenituen.He-rriko berriak ere ematengenituen, eta mendikomutiletazereaunitzoroi-tzenginen.Mundukobe-rriak,Elizakokontuak,ki-rola, musika... Denetarikizatenzen.IgandetanMe-za Nagusia eskaintzenzen eta ondotik, hamarpezetakobratuzkantuakeskatzeko tartea izatenzen.Jendeakkantuakes-katzen zituen eta atera-tzen genuen diruarekinastelehenetan, JabierHendaiara eta Baionara joaten zen motorrarekinhandik euskarazko dis-koakekartzeko.Geroirra-tian paratzen genituen.
Zermoduzhartuzutenaranztarrekirratia?
Jende xumearen arteanizugarrizkoarrakastaizanzuen,bainabetiizatendi-rahaundixkoak...Etaau-nitzetan salatu nindutenIruñean,euskarazegitengenuelako. Behin, Infor-mazioetaTurismoMinis-teriokoordezkaribateto-rri zen Lesakatik, irratiaixtera. Irratirako idaztenarinintzelaharrapatunin-duen,behinereezbaike-nituen memoriaz erratengauzak,betiidatzita.Gu-re irratia debekatua ze-goela erran zidan, bainaeuskaraz egiten genuelakonturatu zenean, segi-tzen utzi zigun. AccionCatolicakoak zirela erra-nez, bi polizia ere etorrizirengerora.Materialguz-tia delituzkoa zela, eure-nazelaetaeramanbeharzutela erran zidaten. Etanikezetz,ezzelaeurena. Aizkora hartu eta disko-ak hautsi behar nituelahasinintzen.Horiezegi-tekooihukahasiziren,etaitxikonuelahitzematekoeskatuzidaten.Nikbaietzerrannien,bainaeznuenitxi.Biurteetaerdirenbu-ruanberrizetorrizenPo-lizia, eta deus erran ga-be,denalakratuzidaten.Hantxeakautuzendena.
Pena hartuko zenutenitxitakoan,ezta?
Jendeak pena haundiahartu zuen, eta protes-takeginziren.Beharba-zen irratia irekitzeko mi-lioi bat paratuko zutelaerranezereetorrizitzaiz-kidan.BainaIruñeanetaMadrilennolapentsatzenzuten banekien eta hanutzigenuendena.Nikerepena hartu nuen, gure-tzat ez zegoelako hala-ko pulpiturik.
A
RGAZKIA
: E
USKALERRIA
I
RRATIA
Esteban Irigoien, Arantzan apaiz egondako berroetarra.
Frankismo garaian, Nafarroan sortu zirenlehenbiziko euskarazko irratiak Beruetekoa(1955-1964) eta Arantzakoa izan ziren (1965-1968). Garai hartan Arantzan apaiz zegoenEsteban Irigoien baztandarrak 60.000 pezeta-ren truke, Berueteko ekipoa erosi zion JoseManuel Lasarte Berueteko apaizari, eta Arantzan irratia paratu zuen martxan. Bainahainbat salaketa tarteko, emisioa geldiaraziegin zuten. Orain, 85 urterekin, Nafarroakolehen irratien eragile izan zelako, EuskalerriaIrratiak Larreko Saria eman dio.
Esteban IRIGOIEN
| Arantzan Nafarroako bigarren irrati euskalduna sortu zuena
«Elizako pulpituak ez zuen deus balio,
irratiaren indarrarekin konparatuz»
MAIZ SALATUA
«Jende xumearenartean izugarrizkoarrakasta izan zuen–irratiak–, bainabeti izaten dirahaundixkoak... Etaaunitzetan salatuninduten Iruñeaneuskaraz egitengenuelako»