Ang
panulaan
o
tula
ay isang uri ngsiningat panitikanna kilala sa
malayang paggamit ngwika sa iba't ibang anyo at estilo. Pinagyayaman
ito sa pamamagitan ng paggamit ng tayutay. Ang mga likhang panulaan
ay tinatawag na
tula
.Ang tula ay isang pagbabagong-hugis ng buhay. Isang paglalarawan ng buhay na hinango sa guniguni na pinararating sa ating damdamin atipinahahayag sa pananalitang nag-aangkin ng tumpak na aliw-iw atlalong mainam sa mga sukat at tugma,
�
ayon kay Alejandro at Pineda.Binubuo ang tula ng saknong at taludtod. Karaniwan itong wawaluhin,lalabindalawahin, lalabing-animin, at lalabing-waluhing pantig.Matalinghaga at ginagamitan din ng tayutay. May tugma at sukat. Kungminsan ay maiksi o kaya naman ay mahaba.
Anyo ng tula:
•
Malayang taludturan
•
Tradisyonal
•
May sukat na walang tugma.
•
Walang sukat na may tugma.
Mga uri ng tula
•
Liriko o pandamdaming tula
o
Awit o Kanta- tungkol sa pag-ibig;kundiman Ang
karaniwang paksa nito ay pag-ibig, kawalang pag-asa o pamimighati, pangamba, kaligayahan, pag-asa atkalungkutan.
o
Elihiya- mapanglaw; tungkol sa kamatayan okalungkutan ; Nagpapahayag ito ng damdamin o gunigunitungkol sa kamatayan o kaya
ay tula ng pananangis lalona sa paggunita sa isang yumao.
o
Oda- matayog na damdamin o kaisipan (paghanga o pagbibigay parangal) ;Ito ay nagpapahayag ng isang papuri, ng isang panaghoy o ng iba pang masiglang
damdamin, walang tiyak na bilang ng pantig o taludtod saisang saknong.
o
Soneto- binubuo ng 14 taludtod o linya; nangangailanganng mabigat o matinding pagkukuro-kuro ;hinggil sadamdamin at kaisipan, may malimaw na kabatiran sa likasna pagkatao.
o
Dalit
-
Ito ay mga awit na pumupuri sa Diyos o sa Mahalna Birhen.
•
Nalalarawan
- naglalahad ng pangyayari
•
Naratibo o nagsasalaysay
-Tulang Pasalaysay. Naglalarawanito ng mga mahahalagang tagpo o pangyayari sa buhay nanatatagpuan sa mga taludtod na nagsasalaysay ng isang kwento.a. Epiko o Tulang BayaniIto ay nagsasalaysay ng kabayanihanghalos hindi mapaniwalaan sapagkat nauukol sa mgakababalaghan. Halimbawa nito ang epiko ng mga Ilokano naBiag ni Lam-ang. b.KoridoIto ang tulang nagtataglay ng walong pantig sa bawattaludtod. Karaniwang mahaba at may mahusay na banghay ngmga pangyayaring isinasalaysay. May himig mapanglaw atmalimit na may paksang kababalaghan at maalamat at karamihanay hiram sa paksang Europeo. Ang halimbawa nito ay IbongAdarna.c. AwitIto ay nagtataglay ng labindalawang pantig sa bawattaludtod. Higit na masigla ito kaysa korido. May malambing atmarikit na pangungusap at nangangailangan ng malalim nakaisipan. Ang halimbawa nito ay ang tulang Florante at Laura.
*Padula/Drama
- Sadyang ginawa ito upang itanghal. Naglalarawan itong mga tagpong lubhang madula na maaaring makatulad ng, o dili kayaay naiiba sa nagaganap sa pang-araw-araw na buhay. Patula ang usapandito.
Uri ng Drama: komedya, trahedya, melodramang tula, dulang parsa.
*Tulang Patnigan
. Tulang sagutan na itinatanghal ng mganagtutunggaliang makata ngunit hindi sa paraang padula, kundi satagisan ng mga katwiran at tagisan ng mga talino sa paraang patula.a.Balagtasan
�
Tagisan ito ng talino sa pagbigkas ng tula, bilang pangangatwiran sa isang paksang pagtatalunan. Ito ay sa karangalan niFrancisco
�
Balagtas
�
Baltazar. b.Karagatan
�
Ito ay isang laro sa tula o isang paligsahan sa pagtula nakabilang sa tinatawag na
�
libangang itinatanghal
�
na ang taglay na pamagat ay nanggaling sa isang alamat ng singsing ng isang dalaga nanahulog sa dagat.c.Duplo
�
Ito ay isang laro sa tula o isang paligsahan sa husay sa pagbigkas at pangangatwiran nang patula. Hango ang pangangatwiran saBibliya, mga salawikain at mga kasabihan.Ang duplo ay palaisipang tulana walang sukat, tugma at talinghaga samantalang ang Karagatan ay maysukat at pagandahan ng tula.
*Tulang may aral
*Pampagkataon
- may tiyak na pagdiriwang
Elemento ng tula
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Recommended
More From This User
Notes
Load more
