Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
54Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Wika

Wika

Ratings: (0)|Views: 36,740|Likes:
Published by api-3830277

More info:

Published by: api-3830277 on Nov 26, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, DOC, TXT or read online from Scribd
See More
See less

03/18/2014

pdf

text

original

Wika

Angwik a ay isang bahagi ng pakikipagtalastasan. Kalipunan ito ng mga simbolo, tunog, at mga kaugnay na batas upang maipahayag ang nais sabihin ng kaisipan. Ginagamit ang pamamaraang ito sa pagpapaabot ng kaisipan at damdamin sa pamamagitan ng pagsasalita at pagsulat. Isa rin itong likas na makataong pamamaraan ng paghahatid ng mga kaisipan, damdamin at mga hangarin sa pamamagitan ng isang kaparaanang lumilikha ng tunog; at kabuuan din ito ng mga sagisag sa paraang binibigkas. Sa pamamagitan nito, nagkakaugnayan, nagkakaunawaan at nagkakaisa ang mga kaanib ng isang pulutong ng mga tao.

Kahalagahan

Kung wala ang wika, mawawalan ng saysay ang halos lahat ng gawain ng sangkatauhan, sapagkat nagagamit ito sa pakikipag-ugnayan katulad ng sa pakikipagkalakalan, sa diplomatikong pamamaraan ng bawat pamahalaan, at pakikipagpalitan ng mga kaalaman sa agham, teknolohiya at industriya.

Etimolohiya

Nag-ugat ang salitangwika mula sa wikang Malay. Samantalang nagmula naman sa Kastila ang isa pang katawagan sa wika: ang salitanglenggu wahe. Tinatawag dingsa lita ang wika. Katulad nglanguage - tawag sawika sa Ingles - nagmula ang salitanglengguwahe olengwahe sa salitanglingua ng Latin, na nangangahulugang "dila", sapagkat nagagamit ang dila sa paglikha ng maraming kombinasyon ng mga tunog, samakatuwid ang "wika" - sa malawak nitong kahulugan -ay anumang anyo ng pagpaparating ng damdamin o ekspresyon, may tunog man o wala, ngunit mas kadalasang mayroon.

Pinakapayak sa mga anyo ng wika ang paggamit ng mga salita o pagsasalita. (Tingnan ang mga sining na pangwika). Subalit kabilang din rito ang pagsusulat, mga wikang pasenyas, larangan ng musika, sining ng pagpipinta,pagsasayaw, at maging ang matematika. "Wika" ang lahat ng mga ito kung gagamitin ang malawakan na kahulugan ng wika. Sa ilang pagkakataon, tinatawag dingdila (piguratibo), salita, diyalekto, o lingo (sariling-wika ng isang grupo, [bigkas:ling-

gow, mula sa Ingles]) ang wika
Kasaysayan at teorya

Hindi lubos na nalalaman kung saan, kailan, at paano nagsimula ang paggamit ng wika. Subalit mayroong mgahinuha atkuru-kuro ang mga dalubhasang nagsipagaral ng paksang ito. Isa sa mga teoryang ito ang nagsasabing "ginaya ng mga sinaunang tao ang mga tunog na narinig niya sa kalikasan." Halimbawa ng mga tunog na ito ang mgakahol ng mgaasong-gubat o ng mga bumubukal

nasap a. Dahil sa iba't ibang interpretasyon o gawi sa paggaya ng mga "tunog ng
kalikasan" na ito kaya nagkaroon ng maraming mga wika sa mundo
Mga katangian

Ito ang mga karaniwang katangian ng wika: may balangkas, binubuo ng makahulugang tunog, pinipili at isinasa-ayos, arbitraryo, nakabatay sa kultura, ginagamit, kagila-gilagis, makapangyarihan, may antas, may pulitika, at ginagamit araw-araw.

Mga antas
Kabilang ang mga sumusunod sa mga kaantasan ng wika:
\u2022
Kolokyal/pambansa - ordinaryong wika na ginagamit ng mga kabataan
sa kanilang pang-araw-araw na pakikipag-usap na kadalasang malayang
pinagsasama ang mga wikang Ingles atFil i pino
\u2022
Kolokyalismong karaniwan - ginagamit na salitang may "Taglish"
\u2022
Kolokyalismong may talino - ginagamit sa loob ng silid-aralan o
paaralan
\u2022
Lalawiganin/panlalawigan - wikang ginagamit ng isang partikular na
lugar o pook.
\u2022
Pabalbal/balbal (salitang kalye) - pinakamababang uri ng wikang
ginagamit ng tao, na nabuo sa kagustuhan ng isang partikular na grupo na
nagkakaroon ng sariling pagkakakilanlan.
\u2022
Pampanitikan - wikang sumusunod sa batas ngbal ari la atretori ka.
Mga kagamitan
Ito ang pitong kagamitan ng wika:
\u2022

Isang proseso ng pagpapalitan ng impormasyon na kadalasan na ginagawa sa pamamagitan ng karaniwang sistema ng mga simbolo ang komunikasyon. Ang araling pangkomunikasyon ang disiplinang pang- akademya kung saan pinag-aaralan ang pakikipagtalastasan.

\u2022

Ginagamit ang wika sa pagpapahayag ng pangungusap. Madaling maunawaan ang pangungusap kahit gaano pa kahaba o ano man ang anyo nito. Malinaw ito kaya madaling naiintindihan ng bumabasa o nakikinig ang kahulugan nito.

\u2022
Pagpapaliwanago pagpapaunawa ang tawag sa gawaing pangkaisipan

upang matugunan ang pakikipagugnayang ginagamitan ng mga pananalita o mga hudyat o senyas ng kamay, maaaring kasabayan ng taong nakikipagugnanayan, o matapos ang bawat bahagi ng paglalahad ng taong nakikipagugnayan. Nagaganap ang pagpapaunawa sa pagitan

ng dalawa, tatlo, o higit pang bilang ng mga tagapagsalita o tagapaglahad
na hindi nakapagsasalita o nakasesenyas mula sa pinagmumulang wika.
\u2022
Pagsasalitaan ang tawag sa isang paraan ng pakatuto. Nagpapalinaw
ang usapan tungkol sa isang paksa sa pagsasaulo ng mga bagay. Sa
pamamagitan ng salitaan ,nakapagpapalitan tayo ng mga kuro-kuro.
Kahulugan ng Wika

Ang wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino. Samantalang nililinang, ito ay dapat payabungin at pagyamanin sa salig na umiiral ng mga wika sa Pilipinas at sa iba pang mga wika.

Malawak ang saklaw ng wika sapagkat bawat bagay na ginagawa ng tao ay

nagiging daan ang wika, upang magkaroon ito ng pagsasakatuparan. Bawat indibidwal ay may sariling iksena o dati ng alam sa sariling wika.Batay sa mga pananaliksik ng mga dalubhasa sa wika, iba-ibang kahulugan ang ipinahayag at nabuo tungkol dito. Batay sa kahulugan ni Gleason, ang wika ay masistemang balangkas ng mga sinasalitang tunog na isinaayos sa paraang arbitraryo na ginagamit sa pakikipagkomunikasyon ng mga taong kabilang sa isang kultura.Ayon kay Sapiro, ang wika ay isang likas at makataong pamamaraan ng paghahatid ng mga kaisipan, damdamin at mga hangarin sa pamamagitan ng

isang kusang-loob na kaparaanan na lumikha ng tunog.
Kasaysayan ng Wikang Filipino

Bawat bansa ay may kanya-kanyang wikang pambansa. Ang Pilipinas, na itunuturing na isang malayang bansa, ay may sariling wikang pambansa. Ito ay ang Wikang Filipino.

Bakit mahalagang magkaroon tayo ng wikang pambansa? Sang-ayon kay Dr. Isidro Dyan, isang dalub-wika mula sa Malaya - Polinesya, "Malaking kahihiyan para sa bansa kapag mayroong ginagamit na wikang dayuhan subalit di nag- aangkin ng sariling wikang pambansa. Kailangang magkaroon ng wikang pambansa upang malinang ang pambansang paggalang at pagkilala sa sarili.

Mahabang kasaysayan ang pagkakaroon ng wikang pambansa sa Pilipinas - ang Pilipino na nagmula sa Tagalog na pagkaraa\u2019y naging Filipino. Ang kasalukuyang Filipino ay isang isyung naging sanhi ng pagsasalungatan lalo na ang mga taga- Cebu. Sabi ng mga Cebuano ang Filipino daw ay hindi pambansa kundi Tagalog na sinasalita lamang ng mga taong nasa katagalugan. Ngunit ipinaliwanag ng mga awtoridad sa Filipino na ang Wikang Filipino ay hindi Tagalog kundi \u2018sing wikang nabuo at kinilalang "lingua franca" ng Kalakhang Maynila na lumaganap na sa buong kapuluan.

Activity (54)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Christian Bunyi liked this
Jane San Pedro liked this
Cindy Alkuino Calzado added this note|
we need the reference of this buk.,
Carmela Bermillo added this note|
thanks :)
Yui Blue added this note|
salamat at nabigyan ng sagot ang aking takdang aralin.
Xhang Man Ni added this note|
be proud that you are a filipino.....

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->