Read without ads and support Scribd by becoming a Scribd Premium Reader.
See Premium Plans
 
TEHNOLOGIJA TRANSPORTA ROBE UKONTEJNERIMA
Pojam, suština i istorijat kontejnerizacije
Postoji mnogo definicija šta je kontejner i koja je njegova namena, šta je kontejnerizacijai koji su njeni sastavni elementi. Mnogi autori definišu kontejner kao „pokretni sanduk“,“sanduk za ambalažu“ ili „oprema za utovar robe“ i dr. Međunarodna organizacija zastandardizaciju ISO objašnjava da je „kontejner sud pravougaonog preseka, nepromočiv,koji se primenjuje za transport i skladištenje izvesnog broja teretnih jedinica, denčanih pošiljki ili robe u rasutom stanju, štiti njegovu sadržinu od kvarenja i gubitaka, može seodvojiti od transportnog sredstva i može se pretovariti bez istovremenog istovara robe“.Kod nas je usvojena definicija data u Pravilniku o međunarodnom železničkom prevozukontejnera (RICO) koja glasi: “Kontejner je transportni sud, izrađen od čvrstogmaterijala, i to tako da se trajno može upotrebiti više puta, naročito podešen da se olakša prevoz stvari sredstvima raznih vidova saobraćaja bez pretovara samih stvari, snabdevenuređajima koji olakšavaju manipulaciju i ima zapreminu najmanje 3m
3
, čije dimenzije ne prelaze one utvrđene železničkim propisima“.Međutim, iz tehničko-tehnološkog aspekta, razvoj kontejnerskog transporta javlja se kao posledica prelaska s konvencionalnih na mehanizovane i automatizovane tehnološkeoperacije u pojedinim fazama transportnog lanca, s teretnim jedinicama velike mase izapremine. Kontejner je veoma značajan nosač jedinica tereta koji doprinosiracionalizaciji transporta, u sebi objedinjuje transportnu, skladišnu, zaštitnu iinformativnu ulogu. Kao tehnološki element, predstavlja integrativni element u kome sehomogenizuju jedinice tereta koje u prevozu ostaju, jedinstvene na celom prevoznom putu od pošiljaoca do primaoca, očuvane u prvobitno formiranom obliku. Tačno je da se prvi kontejner, odnosno „pokretni sanduk“, pojavio pre više od 80 godina i da je u osnovidanas kontejner zadržao prvobitnu funkciju.
Slika 1.
Patentni nacrt i stvarni Transportainer (Dravo Corporation)
 
Istovremeno sa uvođenjem metalnih kontejnera začeti su prvi pokušaji intermodalnogdrumsko-železničkog transporta npr, intermodalni transport u Holandiji 1936. godine.2
 
Slika 2.
Začeci intermodalnog drumsko-železničkog transporta u HolandijiOsnovni cilj kontejnerizacije kao procesa upotrebe kontejnera jeste poboljšanje i ubrzanjetransportnog procesa, naročito pretovara (na mestima sučeljavanja vidova prevoza), kojise uglavnom organizuje savremenim tehnologijama i pružanjem kompleksnihtransportnih usluga “od vrata do vrata“. Pored toga, kontejnerizacija pruža mogućnost zaostvarivanje koordinacije i kooperacije između raznih vidova saobraćaja. Sve ove pogodnosti utiču direktno na smanjenje troškova transporta i ubrzanje procesa prevoženja, što je od presudnog značaja i za prevoznike i za korisnike prevoza.Prema tome, pod kontejnerizacijom se podrazumeva skup određene vrste tehničkihsredstava, opreme i infrastrukturnih elemenata namenjenih za mehanizovanomanipulisanje kontejnerima u svim fazama proizvodnje od pošiljaoca do primaoca. A tosu: kontejneri, prevozna sredstva, razne vrste dizalica, viljuškari, kontejnerskimanipulatori, zahvatni i pomoćni uređaji i oprema, kontejnerski terminali (lučki iželeznički) i dr.Kontejnerizaciju na način kako je mi danas primenjujemo su gotovo istovremenozapočele dve Američke inovativne kompanije (Pan Atlantic Steamship Co i Matson Navigation).Često se 26. april 1956. godine smatra početkom kontejnerizacije. Tog je danakontejnerski brod
IDEAL X
(preuređeni T-2 tanker) Pan Atlantic Steamship korporacije plovio od Port Newark-a, New Jersey do Houston-a, Texas, sa 58 kontejnera od 33 stopena palubi.
Slika 3.
Prvi kontejnerski brodovi Ideal-X i Hawaiian Merchant 3
 
 Druga pomorska kompanija koja je snažno bila uključena u ranu kontejnerizaciju jeMatson Navigation, glavni igrač u trgovini Kalifornija-Havaji.
Hawaiian Merchant
,teretni brod C-3 klase sa kapacitetom od sedamdeset 24 stopnih kontejnera (84 TEU) na palubi je plovio 31. avgusta 1958. godine od San Francisco-a do Havaja s 20 boksova na brodu. Veličinu Matsonovih kontejnera određivali su drumski propisi.Godine 1960. je u eksploataciju pušten Matsonov prvi celularni kontejnerski brodHawaiian Citizen s kapacitetom od 436 kontejnera od 24 stope (523 TEU).
TIPOVI KONTEJNERA
Postoji više podela kontejnera prema tehničko-tehnološkim karakteristikama, i to premanameni:-
Univerzalni kontejneri
, tzv. “Standard dry freight“-prvenstveno su namenjeni za prevozambalažirane robe za široku potrošnju.Upotrebljavaju se za raznu kolsku i denčanu robukoja nezahteva posebne mere u prevozu. Zbog toga se njihovom upotrebom može ostvariti visok stepenekonomičnosti jer se mogu koristiti u oba smera vožnje. Oni sačinjavaju skoro 70%kontejnerskog parka u svetu (u nekim zemljama taj broj se kreće i do 95-100%).-
Specijalni kontejneri
-namenjeni su za prevoz jedne ili nekoliko istih vrsta robe za kojuse moraju obezbediti posebni uslovi prevoza.
Kontejneri se dele i prema ostalim karakteristikama, kao što su:Vrsta robe
-kontejneri za komadnu, rasutu i tečnu robu (open top,bulk,tank,platform,sidedoor...)
Veličina 1.
Mali kontejneri su transportna sredstva zapremine 1-3 m
3
i nosivosti 1-3 tone.Pretežno imaju vlastite točkove za laku manipulaciju. Najviše ih je uvlasništvu železnice; 
2.
Srednji kontejneri su zapremine 3-10 m
3
, a nosivost im je 5-30 tona; 
3.
Veliki kontejneri su zapremine 10-60 m
3
, a nosivost im je 5-30 tona. U grupuvelikih kontejnera pripadaju i transkontejneri jednakih dimenzija, aupotrebljavaju se u međunarodnom prometu.Mali kontejneri prema zapremini dele se na: kategoriju A zapremine do 1m
3
; kategoriju Bzapremine preko 1 do 2m
3
i kategoriju C zapremine preko 2 do 3m
3
.4
Search
Search History:
Searching...
Result 00 of 00
00 results for result for
  • p.

    • More From This User

    20 p.
    Javni Rashodi
    milena
    4272 Reads
    16 p.
    STRATEGIJSKI MENADZMENT
    milena
    1503 Reads
    Notes
    Load more