Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
3Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Pierre Levy - Drugi Potop

Pierre Levy - Drugi Potop

Ratings: (0)|Views: 311 |Likes:
Published by api-3766064

More info:

Published by: api-3766064 on Nov 30, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/18/2014

pdf

text

original

Tekst pochodzi z serwisu CyberForum.edu.pl \u2013 //magazynsztuki.home.pl/n_technologia/drugi%20potop.htm
Pierre Delvy- Drugi Potop
Tekst jest obszernym wyborem z opracowania "Deuxieme Deluqe" [Drugi Potop] przygotowanego na
zlecenie Komisji Kultury Rady Europy.
Wst\u0119p: Potopy

W wywiadzie udzielonym w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych Albert Einstein stwierdzi\u0142, \u017ce w XX wieku wybuch\u0142y trzy pot\u0119\u017cne bomby: demograficzna,
atomowa i telekomunikacyjna. To, co Einstein okre\u015bli\u0142 jako bomb\u0119 telekomunikacyjn\u0105, m\u00f3j przyjaciel Roy Ascott (jeden z pionier\u00f3w i g\u0142\u00f3wnych
teoretyk\u00f3w sztuki sieci), w obrazowym j\u0119zyku artysty nazwa\u0142 "drugim potopem", potopem informacji. Telekomunikacja poci\u0105ga za sob\u0105
rodzaj potopu z powodu wyk\u0142adniczego, wybuchowego i chaotycznego charakteru swego rozwoju. Liczba brutto dost\u0119pnych danych powi\u0119ksza
si\u0119 i to coraz szybciej. W bankach informatycznych, hipertekstach i sieciach coraz bardziej zag\u0119szczaj\u0105 si\u0119 wi\u0119zi mi\u0119dzy informacjami. Ludzie
samowolnie nawi\u0105zuj\u0105 kontakty. To chaotyczny zalew informacji, strumie\u0144 danych, niespokojne wody i zawirowania komunikacji, kakofonia i
og\u0142uszaj\u0105cy jazgot medi\u00f3w, wojna obraz\u00f3w, propagandy i kontrpropagandy, zam\u0119t w umys\u0142ach. Bomba demograficzna jest tak\u017ce rodzajem
potopu, niespotykanym zalewem demograficznym. W 1900 roku na ziemi \u017cy\u0142o nieco ponad p\u00f3\u0142tora miliarda ludzi. W 2000 roku b\u0119dzie ich
oko\u0142o 6 miliard\u00f3w. Ludzie zalewaj\u0105 ziemi\u0119. Tak szybki i tak powszechny przyrost nie ma precedensu w ca\u0142ej historii.

I w ko\u0144cu bomba atomowa. Potencjalnie zdolna do eksterminacji naszego gatunku symbolizuje niszcz\u0105cy charakter potopu. Terroru,
prze\u015bladowa\u0144, g\u0142odu i masakr do\u015bwiadczyli\u015bmy w naszym stuleciu bardziej ni\u017c kiedykolwiek. Bomba atomowa - zastosowana bro\u0144, realna
gro\u017aba i obietnica apokalipsy dla ca\u0142ego przyrostu demograficznego - przeciwstawia potop gwa\u0142tu potopowi demograficznemu. Genezis VI.5.
"Kiedy za\u015b Jahwe widzia\u0142, \u017ce wielka jest niegodziwo\u015b\u0107 ludzi na ziemi i \u017ce usposobienie ich jest wci\u0105\u017c z\u0142e zes\u0142a\u0142 na ziemi\u0119 potop". B\u00f3g podj\u0105\u0142
wi\u0119c pr\u00f3b\u0119 zg\u0142adzenia cz\u0142owieka. To znaczy ludzie zdecydowali o w\u0142asnym zniszczeniu. Co gorsza zacz\u0119li to robi\u0107. Potop, wal\u0105ce si\u0119 zapory,
zrywane tamy, wysoka fala, niemo\u017cliwy do opanowania zalew odzwierciedla niepowstrzymany wzrost przemocy. Potop jest powszechn\u0105
przemoc\u0105, za\u017cart\u0105 wojn\u0105 i kl\u0119sk\u0105 ekologiczn\u0105. Starcie cz\u0142owieka z powierzchni ziemi nie jest kar\u0105 bosk\u0105, ale pokus\u0105 cz\u0142owieka, fatalizmem
samounicestwienia.

W obliczu niepowstrzymanego strumienia ludzkiego istniej\u0105 dwa przeciwstawne rozwi\u0105zania. Albo wojna, w jakiejkolwiek formie, pe\u0142na pogardy dla ludzko\u015bci, kt\u00f3ra jej do\u015bwiadczy. A wi\u0119c \u017cycie ludzkie traci sw\u0105 warto\u015b\u0107. Cz\u0142owiek jest traktowany jak byd\u0142o lub jak mr\u00f3wka. Wyg\u0142odzony, przera\u017cony, wykorzystywany, deportowany, masakrowany.

Albo pochwa\u0142a ludzko\u015bci, traktowanej jako nadrz\u0119dna warto\u015b\u0107, jako cudowne, bezcenne zasoby. AbyWart o \u015bci nada\u0107 warto\u015b\u0107, mimo trudno\u015bci i konflikt\u00f3w, niestrudzenie podejmujemy si\u0119 nawi\u0105zania wi\u0119zi mi\u0119dzy lud\u017ami r\u00f3\u017cnego wieku i r\u00f3\u017cnej p\u0142ci, mi\u0119dzy narodami i kulturami. Drugie rozwi\u0105zanie, kt\u00f3rego symbolem jest telekomunikacja, zak\u0142ada uznanie bli\u017aniego, wzajemny kontakt, pomoc, wsp\u00f3\u0142prac\u0119, stowarzyszanie, negocjowanie, niezale\u017cnie od r\u00f3\u017cnic pogl\u0105d\u00f3w i interes\u00f3w. Telekomunikacja rzeczywi\u015bcie daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyjacielskich kontakt\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie, zgodnych z umow\u0105 transakcji, przekazywania wiedzy, wymiany umiej\u0119tno\u015bci i pokojowego odkrywania r\u00f3\u017cnic.

Zgrupowanie ludzi o r\u00f3\u017cnych horyzontach w jednej otwartej i interaktywnej tkance jest sytuacj\u0105 ca\u0142kiem niespotykan\u0105 i obiecuj\u0105c\u0105, gdy\u017c jest
to pozytywna reakcja na przyrost demograficzny. Jest jednak tak\u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em nowych problem\u00f3w. Pragn\u0105\u0142bym poruszy\u0107 kilka kwestii
wynikaj\u0105cych z niezwyk\u0142ego rozwoju cyberprzestrzeni (zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3re zwi\u0105zane s\u0105 z kultur\u0105: sztuka, edukacja lub urbanistyka),
uzale\u017cnionych od interaktywnego, coraz powszechniejszego komunikowania si\u0119. W obliczu zalewu informacji refleksja nad pierwszym
potopem u\u0142atwi nam mo\u017ce stawienie czo\u0142a nowym czasom. Gdzie jest Noe? Co zabra\u0107 do arki?

Noe tworzy z chaosu niewielk\u0105, dobrze uporz\u0105dkowan\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Dokonuje selekcji niezliczonych danych. Kiedy wszystko si\u0119 wali, on troszczy
si\u0119 o to, by przetrwa\u0107, czyli przekaza\u0107 informacj\u0119. Mimo powszechnej paniki gromadzi z my\u015bl\u0105 o przysz\u0142o\u015bci.

Genezis VII.16 "Jahwe zamkn\u0105\u0142 za nim". Arka jest zamkni\u0119ta. Symbolizuje odtworzon\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Kiedy wszech\u015bwiat szaleje, zorganizowany
mikrokosmos odzwierciedla porz\u0105dek przysz\u0142ego makrokosmosu. Ale czy wielki wszech\u015bwiat b\u0119dzie kiedy\u015b podlega\u0142 jednolitemu porz\u0105dkowi?
Systemy, teorie, hierarchie wiedzy mog\u0105 na zewn\u0105trz spowodowa\u0107 potop danych i idei. Nie znaj\u0105 nieporz\u0105dku, a raczej otwartej wielorodno\u015bci
mo\u017cliwych porz\u0105dk\u00f3w. Ale wielorako\u015b\u0107 dojdzie wreszcie do g\u0142osu. Zalew informacji b\u0119dzie trwa\u0142 bez ko\u0144ca. Arka nie osi\u0105dzie na g\u00f3rze Ararat.
Drugi potop nigdy si\u0119 nie sko\u0144czy. Ocean informacji jest bez dna. Potop to nowa kondycja, z kt\u00f3r\u0105 musimy si\u0119 pogodzi\u0107. Nauczmy nasze
dzieci p\u0142ywa\u0107, utrzymywa\u0107 si\u0119 na powierzchni, a mo\u017ce nawet sterowa\u0107. W\u015br\u00f3d powszechnego falowania jedno jest pewne: idea sta\u0142ego l\u0105du
jest przedpotopowa.

Patrz\u0105c przez okienko swej arki, Noe, to znaczy ka\u017cdy z nas, jak okiem si\u0119gn\u0105\u0107 widzi inne arki. P\u0142yn\u0105 po wzburzonym oceanie komunikacji
numerycznej. Ka\u017cda z nich dokona\u0142a w\u0142asnej selekcji. Ka\u017cda pragnie ocali\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. Ka\u017cda chce przekaza\u0107 informacj\u0119. Arki b\u0119d\u0105
dryfowa\u0107 bez ko\u0144ca po powierzchni w\u00f3d.

Oto jedna z g\u0142\u00f3wnych tez tego opracowania: cyberkultura jest przejawem tworzenia nowej uniwersalno\u015bci. Od dotychczasowych form
kulturowych r\u00f3\u017cni j\u0105 to, \u017ce wykorzystuje nieokre\u015blono\u015b\u0107 wszelkiego og\u00f3lnego znaczenia. Rzeczywi\u015bcie, im bardziej cyberkultura
rozprzestrzenia si\u0119, staje si\u0119 "uniwersalna", tym trudniej totalnie uj\u0105\u0107 \u015bwiat informacji. Pozbawiona totalno\u015bci uniwersalno\u015b\u0107 jest paradoksaln\u0105
istot\u0105 cyberkultury. Jest w pe\u0142ni zrozumia\u0142a jedynie wtedy, gdy umie\u015bci si\u0119 j\u0105 w perspektywie dotychczasowych przeobra\u017ce\u0144 komunikacji.

W spo\u0142ecze\u0144stwach wykorzystuj\u0105cych przekaz ustny komunikaty, zawsze odbierano w kontek\u015bcie, w jakim powstawa\u0142y. Wraz z pojawieniem
si\u0119 pisma, teksty odrywaj\u0105 si\u0119 od \u017cywego kontekstu, z kt\u00f3rego si\u0119 wywodz\u0105. Mo\u017cna przeczyta\u0107 wiadomo\u015b\u0107 spisan\u0105 przed pi\u0119cioma wiekami
lub zredagowan\u0105 w odleg\u0142o\u015bci pi\u0119ciu tysi\u0119cy kilometr\u00f3w, co cz\u0119sto rodzi powa\u017cne problemy zwi\u0105zane z odbiorem i interpretacj\u0105. Aby poradzi\u0107
sobie z takimi trudno\u015bciami, niekt\u00f3re rodzaje wiadomo\u015bci s\u0105 tworzone specjalnie tak, by zachowa\u0107 jednakowe znaczenie niezale\u017cnie od
kontekstu odbioru (miejsce i epoka): s\u0105 to wiadomo\u015bci "uniwersalne" (dotycz\u0105 nauki, religii, praw cz\u0142owieka itp.). Owa uniwersalno\u015b\u0107
powstaje dzi\u0119ki swoistemu zamkni\u0119ciu lub niezmienno\u015bci znaczenia. Uniwersalno\u015b\u0107 oparta na statycznym zapisie jest wi\u0119c "totalizuj\u0105ca".
Zgodnie z moj\u0105 hipotez\u0105, cyberkultura umo\u017cliwia wsp\u00f3\u0142obecno\u015b\u0107 przekazu i jego kontekstu, kt\u00f3ry istnia\u0142 w spo\u0142ecze\u0144stwach przekazu
ustnego, cho\u0107 na inn\u0105 skal\u0119 i na innej orbicie. Nowa uniwersalno\u015b\u0107 nie wynika ju\u017c z samowystarczalno\u015bci te-kst\u00f3w, sta\u0142o\u015bci lub niezale\u017cno\u015bci

1
znacze\u0144, mniej istotnych, gdy zag\u0142\u0119biamy si\u0119 w sieciach. Tworzy si\u0119 i rozprzestrzenia dzi\u0119ki wzajemnemu po\u0142\u0105czeniu wiadomo\u015bci, ich sta\u0142emu
kontaktowi z tworzonymi wirtualnie spo\u0142eczno\u015bciami, kt\u00f3re nasycaj\u0105 je ci\u0105gle zmieniaj\u0105cym si\u0119 bogactwem znacze\u0144.

Arka pierwszego potopu by\u0142a jedyna, szczelna, zamkni\u0119ta, totalizuj\u0105ca. Arki drugiego potopu p\u0142yn\u0105 w towarzystwie. Wymieniaj\u0105 sygna\u0142y i zwierz\u0119ta. Wzajemnie si\u0119 zap\u0142adniaj\u0105. Zawieraj\u0105 niewielkie ca\u0142o\u015bci, nie pretenduj\u0105c do uniwersalizmu. Tylko potop jest uniwersalny. Ale nie spos\u00f3b uj\u0105\u0107 go kompleksowo. Noego trzeba wyobrazi\u0107 sobie jako kogo\u015b skromnego.

Genezis VII.23 "Wszystko zosta\u0142o doszcz\u0119tnie wyt\u0119pione z ziemi. Pozosta\u0142 tylko Noe i to, co z nim by\u0142o w arce". Ratunkowa akcja Noego
wydaje si\u0119 niemal dope\u0142nieniem eksterminacji. Pretenduj\u0105ca do uniwersalno\u015bci totalno\u015b\u0107 zatapia to, co odrzuci\u0142a. Tak tworz\u0105 si\u0119 cywilizacje i
umacnia imperialna uniwersalno\u015b\u0107. W Chinach \u017b\u00f3\u0142ty Cesarz rozkaza\u0142 zniszczy\u0107 niemal wszystkie teksty powsta\u0142e przed jego panowaniem.
Kt\u00f3ry Cezar, kt\u00f3ry zwyci\u0119ski barbarzy\u0144ca kaza\u0142 spali\u0107 bibliotek\u0119 Aleksandrii, aby upora\u0107 si\u0119 z helenistyczn\u0105 graciarni\u0105? Hiszpa\u0144ska inkwizycja
roznieca\u0142a stosy, na kt\u00f3rych szed\u0142 z dymem Koran, Talmud i niezliczone dzie\u0142a pe\u0142ne natchnienia i przemy\u015ble\u0144. Potworne stosy hitlerowskie,
ksi\u0105\u017cki palone na placach Europy, gdzie dogorywa\u0142a inteligencja i kultura. Pierwsze pr\u00f3by zatarcia \u015blad\u00f3w mia\u0142y by\u0107 mo\u017ce miejsce w
najstarszym z imperi\u00f3w, w Mezopotamii, sk\u0105d pochodzi pismo i opis potopu wcze\u015bniejszy od Biblii. Sargon d'Agade, kr\u00f3l czterech pa\u0144stw,
pierwszy w historii cesarz, kaza\u0142 wrzuci\u0107 do Eufratu tysi\u0105ce glinianych tabliczek zawieraj\u0105cych prastare legendy, zalecenia m\u0119drc\u00f3w,
podr\u0119czniki medycyny i magii spisywane przez ca\u0142e pokolenia skryb\u00f3w. Przez chwil\u0119 jeszcze czytelne, znaki zatar\u0142y si\u0119 pod wp\u0142ywem dzia\u0142ania
wody. Porwane przez wiry, wyg\u0142adzone przez pr\u0105dy, tabliczki poma\u0142u rozmi\u0119ka\u0142y, staj\u0105c si\u0119 g\u0142adkimi kr\u0105\u017ckami gliny. Wkr\u00f3tce wtopi\u0142y si\u0119 w
b\u0142ota rzeki i zamieni\u0142y w nanoszony powodzi\u0105 mu\u0142. G\u0142osy umilk\u0142y na zawsze. Nie doczekaj\u0105 si\u0119 echa ani odpowiedzi.

Nowy potop nie zaciera jednak \u015blad\u00f3w pozostawionych przez umys\u0142. Unosi je wszystkie razem. Nie spos\u00f3b spali\u0107 owej p\u0142ynnej, wirtualnej,
r\u00f3wnocze\u015bnie gromadzonej i rozrzucanej biblioteki Babla. Niezliczone g\u0142osy d\u017awi\u0119cz\u0105ce w cyberprzestrzeni b\u0119d\u0105 nadal podnosi\u0142y si\u0119 i
odpowiada\u0142y sobie echem. Wody potopu nie zatr\u0105 wyrytych znak\u00f3w, bo same s\u0105 jego strumieniem.

Telekomunikacja mo\u017ce jednak s\u0142u\u017cy\u0107 prowadzeniu wojny. Cho\u0107 r\u00f3wnowaga strachu utrzyma\u0142a pozory pokoju, nic nie jest proste. Ale skupmy
przez chwil\u0119 uwag\u0119 na podstawowym przeznaczeniu i dzia\u0142aniu pot\u0119\u017cnego narz\u0119dzia, jakim jest telekomunikacja. Bomba zabija. Telefon czy
Internet umo\u017cliwiaj\u0105 komunikowanie. Po raz pierwszy w tym stuleciu stali i szale\u0144stwa, obydwa stworzy\u0142yko nkre t n\u0105 jedno\u015b\u0107 gatunku
ludzkiego. \u015amiertelne zagro\u017cenie ca\u0142ego gatunku za spraw\u0105 bomby atomowej, planetarny dialog za spraw\u0105 telekomunikacji.

Technonauka zrodzi\u0142a zar\u00f3wno ogie\u0144 nuklearny, jak i interaktywne sieci. Jednak ani zbawienie, ani pot\u0119pienie nie wynikaj\u0105 z "Techniki". Zawsze ambiwalentne, techniki rzutuj\u0105 w \u015bwiat materialny nasze emocje, zamiary i projekty. Zbudowane przez nas urz\u0105dzenia daj\u0105 nam w\u0142adz\u0119. Ale wyb\u00f3r jest w naszych r\u0119kach i ci\u0105\u017cy na nas zbiorowa odpowiedzialno\u015b\u0107. Net czy napalm? Pokusa zamkni\u0119cia czy uniwersalne otwarcie?

Techniczna infrastruktura wirtualno\u015bci
Pojawienie si\u0119 cyberprzestrzeni

Pierwsze komputery (programowane kalkulatory z zarejestrowanym programem) pojawi\u0142y si\u0119 w Anglii i Stanach Zjednoczonych w 1945 roku.
Przez d\u0142ugi czas stosowano je tylko w armii do prowadzenia naukowych oblicze\u0144. Do powszechnego u\u017cytku wesz\u0142y w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych.
Ju\u017c w\u00f3wczas \u0142atwo by\u0142o przewidzie\u0107, \u017ce mo\u017cliwo\u015bci sprz\u0119tu komputerowego b\u0119d\u0105 nieustannie ros\u0142y. Nikt jednak nie przypuszcza\u0142 - opr\u00f3cz
kilku wizjoner\u00f3w -\u017ce powszechna wirtualizacja informacji i komunikacji tak bardzo wp\u0142ynie na podstawowe parametry \u017cycia spo\u0142ecze\u0144stw.
Komputery by\u0142y w tamtych czasach ogromnymi maszynami do liczenia, nietrwa\u0142ymi, odosobnionymi w ozi\u0119bianych pomieszczenich, z
perforowanymi kartami podawanymi przez naukowc\u00f3w w bia\u0142ych fartuchach. Od czasu do czasu wypluwa\u0142y nieczytelne listingi. Informatyka
s\u0142u\u017cy\u0142a obliczeniom naukowym, statystykom pa\u0144stwa i pot\u0119\u017cnych firm oraz rozbudowanemu zarz\u0105dzaniu (np. listy p\u0142ac).

Prawdziwy prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 w latach siedemdziesi\u0105tych. Opracowanie i komercjalizacja mikroprocesora (jednostka oblicze\u0144 arytmetycznych i
logicznych w postaci ma\u0142ego uk\u0142adu scalonego) uruchomi\u0142a szereg proces\u00f3w ekonomicznych i spo\u0142ecznych o wielkim zasi\u0119gu.

Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 nowa faza automatyzacji produkcji przemys\u0142owej: robotyzacja, numerycznie sterowane obrabiarki itp. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 te\u017c
automatyzacja niekt\u00f3rych dziedzin, takich jak banki i ubezpieczenia. We wszystkich sektorach gospodarki rozpowszechni\u0142y si\u0119 nast\u0119pnie
systematyczne dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu wzrost produktywno\u015bci dzi\u0119ki kompleksowemu zastosowaniu aparatury elektronicznej, komputer\u00f3w
oraz sieci komunikacji informatycznej. Tendencja ta utrzymuje si\u0119 do dzi\u015b.

Ponadto, z kontrkultury zrodzi\u0142 si\u0119 w Kalifornii prawdziwy ruch spo\u0142eczny, kt\u00f3ry si\u0119gn\u0105\u0142 po nowe mo\u017cliwo\u015bci techniczne i wyda\u0142 komputer
osobisty. Od tego czasu komputer wymkn\u0105\u0142 si\u0119 dzia\u0142om informatycznym du\u017cych przedsi\u0119biorstw i zawodowym programistom, by sta\u0107 si\u0119
narz\u0119dziem pozwalaj\u0105cym na tworzenie (teksty, obrazy, muzyka), organizowanie (bazy danych, arkusze kalkulacyjne), symulowanie (arkusze
kalkulacyjne, wspomaganie podejmowanych decyzji, programy badawcze) oraz rozrywk\u0119 (gry), narz\u0119dziem dost\u0119pnym coraz wi\u0119kszej grupie
ludno\u015bci kraj\u00f3w rozwini\u0119tych.

W latach osiemdziesi\u0105tych pojawi\u0142y si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesne multimedia. Informatyka stopniowo utraci\u0142a sw\u00f3j status techniczny i przemys\u0142owy,
wtapiaj\u0105c si\u0119 w telekomunikacj\u0119, dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicz\u0105, kino i telewizj\u0119. Zapis numeryczny wkroczy\u0142 najpierw do produkcji i nagra\u0144 muzyki.
Nieco p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142y si\u0119 nowe formy przekazu interaktywnego. Lata osiemdziesi\u0105te to sukces gier video i tryumf przyjaznej dla u\u017cytkownika
informatyki (interfejsy graficzne i interakcje sensoryczno-motoryczne, hiperdokumenty, CD-ROM). Na prze\u0142omie lat osiemdziesi\u0105tych i
dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych szybko nabra\u0142 \u015bwiatowego znaczenia nowy ruch spo\u0142eczny i kulturalny powsta\u0142y w\u015br\u00f3d m\u0142odych profesjonalist\u00f3w wielkich
metropolii i ameryka\u0144skich uniwersytet\u00f3w. Nie kierowany przez jak\u0105kolwiek instancj\u0119 centraln\u0105, nast\u0105pi\u0142 proces \u0142\u0105czenia r\u00f3\u017cnych sieci
komputerowych powstaj\u0105cych od ko\u0144ca lat siedemdziesi\u0105tych. W szalonym tempie wzros\u0142a nagle liczba os\u00f3b i komputer\u00f3w przy\u0142\u0105czonych do
tej sieci. Jak w wypadku wynalezienia komputera osobistego, spontaniczny i nieprzewidywalny trend kulturowy narzuci\u0142 nowy bieg rozwojowi
techniczno-ekonomicznemu. Technologie numeryczne pojawi\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas jako infrastruktura cyberprzestrzeni, nowa przestrze\u0144
umo\u017cliwiaj\u0105ca komunikacj\u0119, towarzyskie kontakty, organizowanie si\u0119 i prowadzenie transakcji. Powsta\u0142 tak\u017ce nowy rynek informacji i wiedzy.
Nie interesuje nas technika jako taka. Konieczne jest jednak ukazanie najwa\u017cniejszych tendencji wsp\u00f3\u0142czesnej ewolucji technicznej, aby
czytelnik m\u00f3g\u0142 \u015bwiadomie \u015bledzi\u0107 towarzysz\u0105ce jej przemiany spo\u0142eczne i kulturowe. W tej dziedzinie nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 przede wszystkim
wyk\u0142adniczy wzrost mo\u017cliwo\u015bci sprz\u0119tu (szybko\u015b\u0107 oblicze\u0144, pojemno\u015b\u0107 pami\u0119ci, przep\u0142yw informacji) po\u0142\u0105czony ze sta\u0142ym spadkiem jego cen.
R\u00f3wnolegle, oprogramowania wykorzystuj\u0105 konceptualne i teoretyczne udoskonalenia, na jakie pozwala wi\u0119ksza moc sprz\u0119tu. Niezale\u017cnie od
aparatury i sieci, producenci program\u00f3w po\u015bwi\u0119caj\u0105 si\u0119 tworzeniu coraz bardziej "transparentnej" i dost\u0119pnej przestrzeni pracy oraz
komunikacji.

2

Wp\u0142yw wirtualno\u015bci na zwyczaje spo\u0142ecze\u0144stw musi uwzgl\u0119dni\u0107 sta\u0142e d\u0105\u017cenie do zwi\u0119kszania mocy, obni\u017cania koszt\u00f3w oraz przekraczania
dotychczasowych granic, nie za\u015b zak\u0142ada\u0107 niezmienno\u015b\u0107 technicznych i ekonomicznych ram. Wszystko wskazuje na to, \u017ce owe trzy tendencje
b\u0119d\u0105 kontynuowane w przysz\u0142o\u015bci. Nie mo\u017cna natomiast przewidzie\u0107 ilo\u015bciowych zmian, kt\u00f3re przyniesie owa fala, ani te\u017c sposobu, w jaki
wykorzysta i podporz\u0105dkuje je sobie spo\u0142ecze\u0144stwo. Tu w\u0142a\u015bnie dojdzie do zderzenia r\u00f3\u017cnych projekt\u00f3w, zarazem technicznych,
ekonomicznych, jak i spo\u0142ecznych.

Zapis numeryczny, czyli wirtualizacja informacji

Rozdzia\u0142 ten jest po\u015bwi\u0119cony nowym aspektom przekaz\u00f3w mno\u017c\u0105cych si\u0119 w komputerach i sieciach komputerowych, jak hiperteksty, hiperdokumenty, interaktywne symulacje i \u015bwiaty wirtualne. Podejm\u0119 pr\u00f3b\u0119 wyja\u015bnienia faktu, i\u017c rozumiana w bardzo og\u00f3lny spos\u00f3b wirtualno\u015b\u0107 jest wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 cech\u0105 nowego oblicza informacji.

Og\u00f3lnie o wirtualno\u015bci
Uniwersalizacja cyberkultury upowszechnia wsp\u00f3\u0142obecno\u015b\u0107 i interakcje wszelkich punkt\u00f3w przestrzeni fizycznej, spo\u0142ecznej lub informacyjnej.
Tak uj\u0119ta, jest ona komplementarna wobec drugiej zasadniczej tendencji, jak\u0105 jest wirtualizacja.

Termin "wirtualno\u015b\u0107" mo\u017ce mie\u0107 co najmniej potr\u00f3jne znaczenie: techniczne (w powi\u0105zaniu z informatyk\u0105), og\u00f3lne oraz filozoficzne.
Fascynacj\u0119 wywo\u0142an\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 wirtualn\u0105 zawdzi\u0119czamy w du\u017cej mierze pomieszaniu tych trzech znacze\u0144. W uj\u0119ciu filozoficznym
wirtualne jest to, co istnieje potencjalnie, a nie jako akt. Jest to dziedzina przyczyn i problem\u00f3w d\u0105\u017c\u0105cych do rozwi\u0105zania poprzez
aktualizacj\u0119, Wirtualno\u015b\u0107 wyprzedza rzeczywist\u0105 lub formaln\u0105 konkretyzacj\u0119 (drzewo jest wirtualnie obecne w nasieniu). W uj\u0119ciu
filozoficznym wirtualno\u015b\u0107 jest oczywi\u015bcie bardzo istotnym wymiarem rzeczywisto\u015bci. Ale w rozumieniu potocznym termin wirtualno\u015b\u0107 oznacza
cz\u0119sto nierealno\u015b\u0107, rzeczywisto\u015b\u0107 zak\u0142adaj\u0105c\u0105 materialne spe\u0142nienie, namacaln\u0105 obecno\u015b\u0107. Poj\u0119cie "rzeczywisto\u015b\u0107 wirtualna" jawi si\u0119 w\u00f3wczas
jako oksymoron, tajemnicza sztuczka kuglarska. Na og\u00f3\u0142 s\u0105dzi si\u0119, \u017ce jaka\u015b rzecz powinna by\u0107 albo rzeczywista, albo wirtualna - nie mo\u017ce
wi\u0119c posiada\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie tych dw\u00f3ch w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Rozumuj\u0105c jednak z filozoficzn\u0105 \u015bcis\u0142o\u015bci\u0105, wirtualno\u015b\u0107 nie jest zaprzeczeniem
rzeczywisto\u015bci, ale aktualno\u015bci: wirtualno\u015b\u0107 i aktualno\u015b\u0107 s\u0105 jedynie dwoma r\u00f3\u017cnymi sposobami rzeczywisto\u015bci. Cho\u0107 istot\u0105 nasienia jest
wydanie drzewa, wirtualno\u015b\u0107 drzewa jest w pe\u0142ni realna (aczkolwiek jeszcze nieaktualna).

Wirtualna jest jednostka "zdeterytorializowana", zdolna do wielu konkretnych przejaw\u00f3w w r\u00f3\u017cnych momentach i w okre\u015blonych miejscach,
nie uzale\u017cniona jednak od konkretnego miejsca lub chwili. Pos\u0142u\u017cmy si\u0119 przyk\u0142adem spoza sfery technicznej: s\u0142owo jest istot\u0105 wirtualn\u0105,
Wyraz "drzewo" zawsze jest wymawiany w jakim\u015b miejscu, jakiego\u015b dnia i o jakiej\u015b porze. Wym\u00f3wienie tego elementu leksykalnego nazwie
si\u0119 jego "aktualizacj\u0105". Ale s\u0142owo samo w sobie, gdzie\u015b wymawiane lub aktualizowane, jako takie jest wsz\u0119dzie nieobecne i oderwane od
ka\u017cdej konkretnej chwili (chocia\u017c nie zawsze ono istnia\u0142o). Wirtualno\u015b\u0107 jest rzeczywista, cho\u0107 nie mo\u017cna jej przypisa\u0107 \u017cadnej wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnej
przestrzenno-czasowej. S\u0142owo istnieje naprawd\u0119. Wirtualno\u015b\u0107 istnieje, cho\u0107 jej tu nie ma. Dodajmy, \u017ce aktualizacje tej samej istoty wirtualnej
mog\u0105 si\u0119 wzajemnie bardzo r\u00f3\u017cni\u0107 i \u017ce aktualno\u015b\u0107 nigdy nie jest ca\u0142kowicie predeterminowana za pomoc\u0105 wirtualno\u015bci. Tote\u017c z punktu
widzenia akustyki, jak i na p\u0142aszczy\u017anie semantycznej, \u017cadna aktualizacja s\u0142owa nie przypomina dok\u0142adnie innej. Zawsze mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119
nieprzewidziana wymowa (pojawienie si\u0119 nowych g\u0142os\u00f3w) lub znaczenie (wymy\u015blenie nowych zda\u0144). Wirtualno\u015b\u0107 jest niesko\u0144czonym \u017ar\u00f3d\u0142em
aktualizacji.

Cyberkultura wi\u0105\u017ce si\u0119 z wirtualno\u015bci\u0105 w dwojaki spos\u00f3b: bezpo\u015bredni i po\u015bredni. Bezpo\u015brednio, numeryzacja informacji mo\u017ce by\u0107
uto\u017csamiana z wirtualizacj\u0105. Informatyczne kody zapisane na dyskietkach lub twardych dyskach komputer\u00f3w - niewidoczne, \u0142atwe do
skopiowania lub do przerzucenia z jednego w\u0119z\u0142a sieci do drugiego - s\u0105 niemal wirtualne, gdy\u017c prawie niezale\u017cne od okre\u015blonych
wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych przestrzenno-czasowych. W sieciach komputerowych informacja jest oczywi\u015bcie fizycznie umieszczona w jakim\u015b miejscu, ma
okre\u015blony no\u015bnik, ale jest tak\u017ce wirtualnie obecna w ka\u017cdym punkcie sieci, w kt\u00f3rym j\u0105 wywo\u0142amy.

Informacj\u0119 numeryczn\u0105 (od O do 10) r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna nazwa\u0107 wirtualn\u0105, jako taka jest bowiem niedost\u0119pna dla cz\u0142owieka. Bezpo\u015brednio
mo\u017cna pozna\u0107 jedynie jej aktualizacj\u0119 za pomoc\u0105 takiego czy innego spos\u00f3b wywo\u0142ania. Nieczytelne dla nas kody informatyczne w pewnych
miejscach, teraz lub p\u00f3\u017aniej, aktualizuj\u0105 si\u0119 w formie czytelnych tekst\u00f3w, obraz\u00f3w widocznych na ekranie lub na papierze i uchwytnych w
sferze d\u017awi\u0119k\u00f3w.

Obraz, kt\u00f3ry zosta\u0142 zaobserwowany w trakcie badania "wirtualnej rzeczywisto\u015bci" nie by\u0142 na og\u00f3\u0142 rejestrowany jako taki w pami\u0119ci
informatycznej. Najcz\u0119\u015bciej bywa\u0142 naliczany w czasie rzeczywistym (w danej chwili i na polecenie) na podstawie matrycy informatycznej
zawieraj\u0105cej opis wirtualnego \u015bwiata. Komputer syntetyzuje obraz w zale\u017cno\u015bci od danych (sta\u0142ych) owej matrycy oraz informacji
(zmiennych) dotycz\u0105cych "pozycji" badaj\u0105cego i jego wcze\u015bniejszych dzia\u0142a\u0144. Traktowany jako zesp\u00f3\u0142 numerycznych kod\u00f3w, wirtualny \u015bwiat
jest potencjalnymio b razami , podczas gdy jego wygl\u0105d na ekranie, projekcja zanurzaj\u0105ca si\u0119 w potencjalnym \u015bwiecie aktualizuje \u00f3w potencja\u0142
poprzez szczeg\u00f3\u0142owe zastosowanie. Owa dialektyka potencja\u0142u/ oblicze\u0144 i zale\u017cnej od kontekstu projekcji cechuje wi\u0119kszo\u015b\u0107 dokument\u00f3w lub

zespo\u0142\u00f3w informacji o no\u015bniku numerycznym.

Rozw\u00f3j sieci numerycznych po\u015brednio u\u0142atwia wirtualizacje inne ni\u017c te, kt\u00f3re zwi\u0105zane s\u0105 z informacj\u0105 sensu stricte. Wraz z zapisem
numerycznym, za wirtualno\u015bci\u0105 pod\u0105\u017cy komunikacja, wykorzystuj\u0105c wcze\u015bniejsze techniki jak pismo, rejestrowanie d\u017awi\u0119ku i obrazu, radio,
telewizja i telefonia. Cyberprzestrze\u0144 u\u0142atwia kontakty niemal ca\u0142kiem niezale\u017cne od miejsca geograficznego (telekomunikacja, teleobecno\u015b\u0107) i
czasowej r\u00f3wno-czesno\u015bci (komunikacja asynchroniczna). Nie jest to ca\u0142kowit\u0105 nowo\u015bci\u0105, gdy\u017c ju\u017c telefon przyzwyczai\u0142 nas do komunikacji
interaktywnej. Dzi\u0119ki poczcie (czy og\u00f3lniej dzi\u0119ki pismu) dysponujemy star\u0105 tradycj\u0105 wzajemnej, asynchronicznej i odbywaj\u0105cej si\u0119 na
odleg\u0142o\u015b\u0107 komunikacji. Jednak\u017ce tylko techniczne w\u0142a\u015bciwo\u015bci cyberprzestrzeni umo\u017cliwiaj\u0105 cz\u0142onkom ludzkiej spo\u0142eczno\u015bci (o dowolnej liczbie)
wzajemne uzgadnianie, wsp\u00f3\u0142prac\u0119, zasilanie i konsultowanie wsp\u00f3lnej pami\u0119ci - i to niemal w czasie rzeczywistym - mimo r\u00f3\u017cnego po\u0142o\u017cenia
geograficznego i r\u00f3\u017cnych stref czasowych. Prowadzi nas to bezpo\u015brednio do wirtualizacjiorg ani zacj i , kt\u00f3re za pomoc\u0105 narz\u0119dzi cyberkultury
staj\u0105 si\u0119 w coraz mniejszym stopniu zale\u017cne od okre\u015blonego miejsca, rozk\u0142adu pracy i d\u0142ugookresowego planowania. Podobnie z dokonuj\u0105cymi
si\u0119 w cyberprzestrzeni transakcjami ekonomicznymi i finansowymi, kt\u00f3re coraz bardziej akcentuj\u0105 sw\u00f3j wirtualny charakter, istniej\u0105cy odk\u0105d
wymy\u015blono pieni\u0105dz i banki.

Podsumujmy: rozw\u00f3j cyberprzestrzeni towarzyszy i nadaje tempo og\u00f3lnej wirtualizacji gospodarki i spo\u0142ecze\u0144stwa. Wychodz\u0105c od substancji i przedmiot\u00f3w dochodzimy do proces\u00f3w, b\u0119d\u0105cych ich \u017ar\u00f3d\u0142em. Cofamy si\u0119 od terytori\u00f3w do ruchomych sieci, kt\u00f3re je waloryzuj\u0105 i zarysowuj\u0105. Od proces\u00f3w i sieci przechodzimy do kompetencji i scenariuszy, kt\u00f3re nimi kieruj\u0105, maj\u0105cych jeszcze bardziej wirtualny charakter. No\u015bniki grupowej inteligencji cyberprzestrzeni wzbogacaj\u0105 kompetencje i umo\u017cliwiaj\u0105 im wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie. Poczynaj\u0105c od projektowania, a ko\u0144cz\u0105c na strategii, zasila si\u0119 scenariusze przy pomocy symulacji i danych udost\u0119pnianych przez numeryczny \u015bwiat.

3

Activity (3)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
Andrzej Radomski liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->