• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
2. Lexicografía Gramática galega II 
2009/2010USC
 
1
1. Tipoloxía de obras lexicográficas1.1. Que é un dicionario?
1) A etiqueta
dicionario
aplícase a diferentes tipos de obras, que comparten asseguintes características:a) É unha
obra
.b) Compila
elementos
pertencentes ao
lexicón
dunha
lingua
.c) Os elementos están
dispostos
de acordo cun determinado
criterio
.d) Sobre esas palabras ofrécese algún tipo de
información lingüística
.2) A
lexicografía
é unha
disciplina lingüística
que ten como obxecto de
estudo
 os
dicionarios
, en
dúas dimensións
:a)
Práctica
:
elaboración
de dicionarios, da que se encarga a
lexicoloxía práctica
.b)
Teórica
:
reflexións
sobre os dicionarios (estudo histórico, metodoloxías deelaboración, estrutura, tipoloxía...), da que se encarga a
lexicoloxía teórica
 ou
 metalexicoloxía
.
1.2. Tipos de dicionarios
Como xa apuntamos, a etiqueta dicionario engloba obras moi diversas. Noque se refire aos dicionarios prototípicos (de definicións ou bilingües), seguindo a
Haensch
podémolos clasificar atendendo a
dez criterios
:1)
Formato e extensión da obra
:a)
Dicionarios xerais
: de
máis
de
70.000
entradas (
SéculoXXI, Cumio, Xerais
).b)
Dicionarios manuais
: entre
25.000
e
70.000
entradas (
 DRAG
). Presentanunha maior
selección
de vocabulario, incluíndo algúns termosespecializados pero eliminando os derivados de significado deducible.c)
Dicionarios elementais
:
menos
de
25.000
entradas. Inclúen o
léxico
 
básico
 e xeralmente preséntanse nun
formato reducido
.2)
Carácter lingüístico ou enciclopédico das obras
:a)
Dicionarios de lingua
: recollen
“todo”
o
léxico
dunha lingua.b)
Enciclopedias
: achegan
información
social, histórica, sociolóxica, etc. enon inclúen certo tipo de palabras (coma as gramaticais), pero si outras quenon contemplan os dicionarios (coma os
nomes propios
).c)
Dicionario enciclopédico
: é unha
mestura
dos dous tipos anteriores, xaque:

Recolle
“todo”
o
léxico
dunha lingua.

Contén
información enciclopédica
e inclúe nomes propios.3)
Sistema lingüístico de referencia
:a)
Sistema lingüístico
do
autor
ou do
equipo de lexicógrafos
(é a base damaioría dos dicionarios galegos).b)
Corpus
de referencia, cada vez
máis frecuentes
grazas aodesenvolvemento das ferramentas informáticas.
Exemplos:
Cobuild 
,
 Dicionario CLUVI inglés-galego.
 c)
Dicionarios de autoridades
, unha fórmula mixta que só usa o corpus paraos
exemplos
.
 
2. Lexicografía Gramática galega II 
2009/2010USC
 
2
4)
Número de linguas
:a)
Dicionarios monolingües
.

Estrutura interna
: definición do lema e información paradigmática(sinónimos, antónimos, etc.)b)
Dicionarios plurilingües
:

Tipos
:

 Bilingües
.

 Multilingües
, que adoitan ser de
termos especializados
.

Estrutura interna
: adoitan ofrecer un
equivalente de tradución
.Existen dicionarios monolingües que ofrecen equivalentes de tradución,como é o caso do
 Digalego
, pero sen atender a outro tipo de información(uso).5)
Selección do léxico
:a)
Dicionarios xerais
: recollen o
léxico común
(culto e coloquial) e
parte
do
especializado
.b)
Dicionarios parciais
: ocúpanse do
léxico especializado
que os dicionariosxerais recollen con menos exhaustividade.
Exemplos: vocabularios dunhavariedade dialectal, linguas de especialidade, xergas, neoloxismos (
 Banco de datosde neoloxismos da UVIGO
 
), latinismos, anglicismos, fraseoloxía, etc.
 6)
Carácter descritivo ou prescritivo
:a)
Dicionarios descritivos
: exposición dos elementos léxicos,
senvaloracións
.b)
Dicionarios prescritivos
: só inclúen as formas correctas da
linguaestándar
. A maioría dos dicionarios do galego e doutras linguas son destetipo.c)
Dicionarios que combinan
a
exhaustividade
na
descrición
coa
prescrición
, incluíndo de xeito diferenciado formas non incluídas noestándar.7)
Sistema de ordenación
:a)
Semasiolóxica
: ordenación polo
significante
(da palabra ao significado),xeralmente alfabética.b)
Onomasiolóxica
: ordenación polo
significado
das palabras.
Por exemplo, osdicionarios fraseolóxicos adoitan estar organizados por temas.
 c)
Combinación
da ordenación
semasiolóxica
e a
onomasiolóxica
:ordenación alfabética xeral, pero onomasiolóxica no caso de
familias depalabras
(
 Diccionario de uso del español
de María Moliner).8)
Finalidade da obra
:a)
Dicionarios de lingua
: están pensados para a
decodificación
oucomprensión de textos, e só secundariamente para a codificación oucreación.

 Dicionarios de uso
: son dicionarios de lingua que fan especial fincapé na
codificación
de textos.b)
Dicionarios bilingües
: teñen como finalidade a codifiación ou adecodificación dependendo do mercado ao que vaian dirixidos. Porexemplo:
 
2. Lexicografía Gramática galega II 
2009/2010USC
 
3
 
un galego un francésfrancés – galego
decodificación codificación
galego – francés
codificación decodifcación
muance
 f 
muda
definición para o
mercadofrancés
 
muance
f 
muda (
da voz dun neno
)
definición para o
mercadogalego
(información sobre asrestricións do termo)
sanguijuela
: pessoa que, aospoucos, vai tirando proveitos à custadoutrem.
plomo
: pessoa maçadora,impertinente
dicionario pensado para omercado portugués, que noninclúe equivalentes de tradución,senón definicións.
c)
Dicionarios de dúbidas
.d)
Dicionarios paradigmáticos
:

 Dicionarios de sinónimos e antónimos
.

 Dicionarios ideolóxicos ou conceptuais
: son dicionarios cunhaorganización
onomasiolóxica
.
Exemplos:
 Dicionario conceptual galego
 
deManuel Quintáns;
 Diccionario ideológico de la lengua española
de JulioCasares.
 e)
Dicionarios de construción e réxime
: conteñen información sobre a
construción
de palabras, en especial verbos.f)
Dicionarios combinatorios ou de colocacións
: conteñen información sobrea
combinatoria
de palabras.
Por exemplo, para indicar intensidade no caso de
namorar 
 
úsase
 perdidamente.
 g)
Dicionarios de verbos
: información sobre as
conxugacións
.h)
Dicionarios de rimas
: palabras ordenadas pola súa terminación.
Exemplo:
 Dicionario galego da rima e galego-castelán
de Ibáñez Fernández.
 i)
Dicionarios diacrónicos
: podemos atopalos de
tres tipos
, aínda que ohabitual é que se
mesturen
as tres finalidades nunha
mesma obra
:

 Históricos
:
cambio
das palabras dunha lingua no que se refire ao
significante
e
significado
.

 Etimolóxicos
.

Cronolóxicos
:
primeira ocorrencia
da que se ten constancia dos termos.l)
Dicionarios ortográficos
: listaxe de
palabras
que poden presentar
dúbidas
 en canto á súa
ortografía
.9)
Tipo de usuario
:a)
Dicionarios escolares
.b)
Dicionarios infantís ou iniciais
, que teñen unha estrutura e presentación dainformación diferetes.c)
Dicionarios de especialidade
, en xeral dirixidos a profesionais dundeterminado ámbito.10)
Soporte físico
:a)
Papel
.b)
Electrónico
.
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...