บทที
6
ตัวแปรและสมมติฐาน
จุดประสงค์
บทเรยนน มุ ่งให้ผู ้เรยนสามารถ
1.
เขยนความหมาย
“
ตวแปร
”
และ
“
สมมติฐาน
”
ด้วยสานวนของตนเองได้
2.
อธิบายความแตกต่างระหว่างคาคู ่ต่างๆ ได้เช่น
ตวแปรต้น
–
ตวแปรตามตวแปรแทรกซ้อน
–
ตวแปรสอดแทรก
สมมติฐานเชิงบรรยาย
–
สมมติฐานเชิงสถิติ
สมมติฐานท เป็นกลาง
–
สมมติฐานท ไม่เป็นกลาง
สมมติฐานมทิศทาง
–
สมมติฐานไม่มทิศทาง
3.
ยกตวอย่างสมมติฐานชนิดต่างๆ ได้
4.
เขยนสมมติฐานเชิงสถิติจากสมมติฐานเชิงบรรยายได้
5.
อธิบายความจาเป็นในการเขยนสมมติฐานเชิงสถิติได้
6.
วิเคราะห์ตวแปรต้นและตวแปรตาม จากชื อปัญหาการวิจยได้
7.
วิเคราะห์ตวแปรต้นและตวแปรตามจากสมมติฐานได้
ในการวิจยตวแปรและสมมติฐานเป็นสิ งคู ่กน คือเมื อทราบตวแปรกสามารถเขยนเป็น
สมมติฐานได้หรือเมื อมสมมติฐานกสามารถระบุตวแปรออกมาได้
ความหมายของตัวแปร
ตวแปร หมายถง สิ งท มค่าเปล ยนไปไม่คงท เช่น เพศ เปล ยนได้
2
อย่างคือ เพศชายและเพศหญิง ผลการสอบอาจเปล ยนได้
2
อย่างคือ ผ่านกบไม่ผ่าน อายุอาจเปล ยนได้หลายค่าแล้วแต่จะต งใจ
แบ่งอย่างไร
ชนิดของตัวแปร
ตวแปรอาจมชื อเรยกต่างกนไปเพื อบอกคุณลกษณะบางประการของตวแปรน นๆ เช่น
1.
ตวแปรท มค่าเปล ยนแปรได้เพยง
2
ค่า จะเรยกว่า
Dichotomous Variables
เช่น เพศ คะแนนข้อสอบปรนยรายข้อ เป็นต้น
2.
ตวแปรท คนท วไปรบรู ้ได้สอดคล้องตรงกน เรยก
Concept Variables
เช่น อายุความยาวเชื อชาติศาสนา เพศ เป็นต้น
3.
ตวแปรท ต่างคนอาจเข้าใจไม่ตรงกน เช่น ไอคิว สรรถภาพสมอง ความคิดสร้างสรรค์ความ
รบผิดชอบ ผลสมฤทธิ ทางการเรยน เป็นต้น เรยกตวแปรประเภทน ว่า
Construct Variables
ผู ้วิจย
จะต้องเขยนนิยามตวแปรประเภทน ให้ชดว่า มโครงสร้างของตวแปรอย่างไร ในวิจยต่างเรื องกน ตว
แปรชื อเดยวกน อาจมนิยามต่างกนได้เช่น สมรรถภาพสมองในงานวิจย เล่มหน ง หมายถง
ความสามารถของมนุษย์ในการตอบแบบสอบถามความถนด
8
ด้านของ เธอร์สโตน ในขณะท งานวิจย
อกเล่มหน งสมรรถภาพสมอง หมายถง คะแนนท ได้จากการตอบแบบสอบด้านการรู ้จกและเข้าใจ
พฤติกรรมตามทฤษฎโครงสร้างทางสมองของ กิลฟอร์ด
6
ฉบบ
4.
ตวแปรต่อเนื อง
(Continuous Variables)
คือ ตวแปรท มค่าเป็นตวเลขจานวนจริงใดๆ เช่น
เป็นเลขทศนิยม เลขเศษส่วน เช่น น าหนก ส่วนสูง ความยาว ฯลฯ
5.
ตวแปรไม่ต่อเนื อง
(Discrete or discontinuous Variables)
คือ ตวแปรท มค่าเป็นตวเลข
จานวนเตมเท่าน น เช่น จานวนสมาชิกในครอบครว ย่อมม
2, 3, 7
คน ไม่ม
2.5
คน หรือ
4.8
คน
นอกจากตวแปรท ง
5
ชนิดท มชื อเรยกเพื อบ่งบอกคุณลกษณะของตวแปรแล้ว ยงมตวแปรท
บอกหน้าท ของมนท มต่อกระบวนการวิจยแต่ละเรื องอก ดงน
1.
ตวแปรต้น
(Independent Variables)
เป็นตวแปรท ผู ้วิจยคิดว่าเป็นตวต้นเหตุทาให้เกิดการ
เปล ยนแปรต่อตวแปรตามอาจมชื อเรยกต่างกนไปข นอยู ่กบประเภทของการวิจย เช่น การวิจยแบบ
ศกษาหาสาเหตุ
(Expost Facto Study)
เรยกว่า ตวแปรอิสระหรือตวแปรต้น เหตุในการวิจยเชิงทดลอง
(Experimental Research)
เรยกว่า ตวแปรทดลอง
(Experimental Variable)
หรือตวแปรจดกระทา
(Active or Manipulated Variable)
เป็นต้น
2.
ตวแปรตาม
(Dependent Variables)
คือตวแปรท มผลมาจากตวแปรต้น ความสมพนธ์
ระหว่างตวแปรต้นและตวแปรตามจงเขยนในรูปสมการได้ว่า
y = f(x)
ในเมื อ
x
คือ ตวแปรต้น
y
คือ ตวแปรตาม
3.
ตวแปรแทรกซ้อน
(Extraneous Variables)
คือ ตวแปรท มผลกระทบต่อตวแปรตาม
เช่นเดยวกบตวแปรต้น แต่ตวแปรแทรกซ้อนเป็นตวแปรท ผู ้วิจยไม่ต้องการศกษา แต่เพราะมนม
อิทธิพลต่อตวแปรตามด้วย ผู ้วิจยจงต้องออกแบบเพื อกาจดหรือควบคุมตวแปรแทรกซ้อนให้ดเพื อจะ
ได้แน่ใจว่า ผลการวิจยน นมาจากตวแปรต้นเท่าน น ไม่ใช่ตวแปรแทรกซ้อน
(
วิธกาจดหรือควบคุมตว
แปรแทรกซ้อนได้อธิบายไว้แล้วในเรื องการวิจยเชิงทดลองในบทท
2
)
เช่น การพฒนาความคิด
สร้างสรรค์โดยวิธกิจกรรมกลุ ่มสมพนธ์
2
วิธตวแปรต้นคือ กิจกรรมกลุ ่มสมพนธ์ตวแปรตามคือ
ความคิดสร้างสรรค์ถ้าในการทดลองคร งน ใช้ครูคนหน งทดลองกิจกรรมสมพนธ์วิธหน ง และครูอก
คนหน งทดลองกิจกรรมสมพนธ์อกวิธหน ง เช่นน บุคลิกภาพของครูท ง
2
คน กเป็นตวแปรแทรกซ้อน
ได้สภาพห้องทดลองท งสองห้อง อายุของเดกท งสองกลุ ่ม อาจเป็นตวแปรแทรกซ้อน ในการวิจยแต่
ละเรื อง ผู ้วิจยจะต้องคิดอย่างรอบคอบว่าอะไรบ้างท อาจเป็นตวแปรแทรกซ้อน แล้วหาทางควบคุมตว
แปรน ให้ได้
4.
ตวแปรสอดแทรก
(Intervening Variables)
คือ ตวแปรท มผลกระทบต่อตวแปรตามเช่นกน
แต่เป็นตวแปรท ผู ้วิจยจะคาดคิดไม่ถงว่าจะเกิดข น และไม่สามารถควบคุมได้เหมือนตวแปรแทรกซ้อน
เช่น การวิจยเรื อง การพฒนาความคิดสร้างสรรค์โดยวิธกิจกรรมกลุ ่มสมพนธ์
2
วิธตวแปรท อาจแทรก
ซ้อนได้แก่สภาพแวดล้อมทางบ้านของเดก เดกบางคนอาจมผู ้ปกครองท เอาใจใส่คอยซกถามปัญหาใน
ลกษณะความคิดสร้างสรรค์จะทาให้มอิทธิพลต่อความคิดสร้างสรรค์นอกจากน อาจมตวแปร
สอดแทรก เช่น ความเตมใจ หรือความเบื อหน่ายของกลุ ่มตวอย่างท ทาการทดลอง เป็นต้น ตวแปร
เหล่าน ผู ้วิจยไม่สามารถควบคุมได้
สมมติฐาน
(Hypothesis)
ความหมายของสมมติฐาน
สมมติฐาน หมายถง ข้อความท ผู ้วิจยเขยนข นในล
กษณะคาดเดาคาตอบของปัญหาการวิจยไว้
ล่วงหน้า ซ งสมมติฐานท ต งไว้ล่วงหน้าจะถูกต้องหรือไม่น นไม่มใครทราบ แต่กระบวนการวิจยจะหา
ข้อมูลมาพิสูจน์สมมติฐานน นๆ จงจะทราบได้ว่า คาตอบท แท้จริงของปัญหาการวิจยคืออะไร
สมมติฐานท ต งไว้ข้อใดถูกข้อใดผิด อย่างไรกดสมมติฐานจะต งไว้ผิดหรือถูกกตาม สมมติฐานกเป็น
สิ งท มคุณค่าต่อกระบวนการวิจยมาก
ประโยชน์ของสมมติฐาน
พอสรุปได้ดงน
1.
ช่วยกาจดขอบเขตและทาให้เหนปัญหาในการวิจยชดเจนข น
2.
ช่วยทาให้ได้ความจริงท ตรงประเดน กล่าวคือ จะช่วยให้ผู ้วิจยเลือกข้อมูลท เก ยวข้องได้
ถูกต้องเท ยงตรง
3.
ช่วยช ให้เป็นแบบการวิจย คือผู ้วิจยจะออกแบบการวิจยได้เหมาะสมและเหนรูปธรรมว่า
กลุ ่มตวอย่างคือใคร เกบข้อมูลอย่างไร ใช้เครื องมือชนิดใด ใช้สถิติอะไรทดสอบ
สมมติฐาน เป็นต้น
4.
ช่วยในการเขยนสรุปผลการวิจยให้ชดเจนและตรงประเดน
ดงน น การเขยนสมมติฐานจะมประโยชน์ในทุกๆ เรื อง ทาให้ประหยดเวลาและแรงงานใน
การทาวิจย แต่ถงกระน นกมการวิจยบางเรื องท ไม่มสมมติฐาน เนื องจากผู ้วิจยไม่มความรู ้หรือข้อมูล
เบื องต้นพอท จะเขยนสมมติฐาน ได้แก่การวิจยเชิงคุณภาพไม่นิยมต งสมมติฐานท ตายตว แต่จะใช้
ปัญหาหรือประเดนท ต้องการศกษาและแนวคิดเชิงทฤษฎกว้างๆ เท่าน น
(
สุภางค์จนทวานิช
2522
:
137)
ตวอย่างงานวิจยท ไม่มสมมติฐาน เช่นเรื อง
“
สภาพหอสมุด สภาพการให้หอสมุด ความเพยงพอ
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Recommended
More From This User
Notes
Load more
