Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Nauczanie i uczenie się w klasie styl negocjacyjny

Nauczanie i uczenie się w klasie styl negocjacyjny

Ratings: (0)|Views: 1,356 |Likes:
Published by api-26141873

More info:

Published by: api-26141873 on Dec 03, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/18/2014

pdf

text

original

Nauczanie i uczenie si\u0119 w klasie: Style nauczania (styl
negocjacyjny)
Pedagogika
Wies\u0142aw Natkaniec \u2013 I rok IKF
Rola nauczyciela i uczni\u00f3w

W najprostszym uj\u0119ciu mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0105 nauczyciela jest przekazywanie wiedzy, natomiast rol\u0105 ucznia jest jej przyswajanie. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107 o takich aspektach w relacji ucze\u0144 - nauczyciel, kt\u00f3re na celu maj\u0105 ukszta\u0142towanie osobowo\u015bci, wychowanie oraz nauczenie dziecka jak wykorzysta\u0107 w praktyce przyswojon\u0105 wiedz\u0119.

Style nauczania oraz ich oddzia\u0142ywanie w relacjach nauczyciel - ucze\u0144

Z istoty instytucji, jak\u0105 stanowi szko\u0142a wynika, i\u017c nauczyciel podejmuje decyzje o tym, jakie relacje b\u0119d\u0105 \u0142\u0105czy\u0142y go z uczniami oraz czy uczniowie b\u0119d\u0105 traktowani przez niego podmiotowo. Podej\u015bcie nauczycieli do uczni\u00f3w w g\u0142\u00f3wnej mierze przejawia si\u0119 przez styl nauczania, kt\u00f3ry zostanie przez nich zastosowany.

Role nauczyciela i ucznia \u2013 wzajemne relacje, komunikacja
W najprostszym, potocznym uj\u0119ciu mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce rola nauczyciela sprowadza si\u0119 do
przekazywania wiedzy, a rola ucznia do jej przyswajania. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107 tak\u017ce o takich
elementach relacji ucze\u0144- nauczyciel, kt\u00f3re maj\u0105 na celu wychowanie, ukszta\u0142towanie
osobowo\u015bci i nauczenie dziecka korzystania w praktyce z przyswojonej wiedzy.
Z samej istoty instytucji, jak\u0105 jest szko\u0142a wynika, \u017ce to nauczyciel decyduje o tym, jaki typ
relacji b\u0119dzie \u0142\u0105czy\u0142 go z uczniami i czy b\u0119d\u0105 oni przez niego traktowani podmiotowo. Podej\u015bcie
nauczyciela do uczni\u00f3w przejawia si\u0119 poprzez styl nauczania, jaki zostanie przez niego przyj\u0119ty.
Do podstawowych styl\u00f3w nauczania zalicza si\u0119 :

1. Styl zamkni\u0119ty

okre\u015blany tak\u017ce jako frontalny lub formalny. Polega na:
-wyra\u017anym okre\u015bleniu bli\u017cszych i dalszych cel\u00f3w nauczania z naciskiem na cele operacyjne
-formu\u0142owaniu przez nauczyciela konkretnych zada\u0144 ukierunkowuj\u0105cych aktywno\u015b\u0107 ucznia
-silnym nadzorowaniu aktywno\u015bci ucznia
-\u0107wiczeniu nawyk\u00f3w
-dostarczaniu modeli i zach\u0119caniu do ich na\u015bladowania
Jest to styl, w kt\u00f3rym nauczyciel pe\u0142ni rol\u0119 kierownicz\u0105 i wyst\u0119puje w roli eksperta, kontakty z
uczniem cechuje dystans.

2. Styl ramowy

k\u0142ad\u0105cy nacisk na zindywidualizowane podej\u015bcie do ucznia. Charakteryzuje go:
-przywi\u0105zywanie wagi do zrozumienia przez poszczeg\u00f3lnych uczni\u00f3w przekazywanych tre\u015bci
-nacisk na wiedz\u0119 maj\u0105c\u0105 odniesienie do do\u015bwiadcze\u0144 praktycznych
-nawi\u0105zanie do koncepcji cz\u0142owieka samorealizuj\u0105cego si\u0119 A. Maslowa
W stylu tym nauczyciel pe\u0142ni rol\u0119 wspomagaj\u0105c\u0105 ucznia w zdobywaniu wiedzy. w centrum
uwagi znajduj\u0105 si\u0119 potrzeby i zainteresowania ucznia. Wa\u017cne jest odformalizowanie kontakt\u00f3w i
empatia

3. Styl negocjacyjny:

oparty na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce wiedza jest tworzona w procesie interakcji nauczyciel \u2013 ucze\u0144. G\u0142\u00f3wne
cechy tego stylu to:
-traktowanie ucznia jako badacza korzystaj\u0105cego z wielo\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142
-nastawienie na wzajemne s\u0142uchanie
-uczenie poprzez stawianie pyta\u0144 i przedstawianie problem\u00f3w

Nauczanie i uczenie si\u0119 w klasie: Style nauczania ( styl negocjacyjny)

Rola nauczyciela polega tu na stwarzaniu swobodnej atmosfery sprzyjaj\u0105cej przyswajaniu
wiedzy i pobudzaniu ucznia do krytycznego my\u015blenia.
Przyj\u0119cie przez nauczyciela stylu ramowego lub negocjacyjnego wymaga od niego zwi\u0119kszenia
wysi\u0142ku wk\u0142adanego w dzia\u0142ania dydaktyczna, a tak\u017ce uznania ucznia za podmiot tych dzia\u0142a\u0144 i
r\u00f3wnoprawnego partnera.

Obserwuj\u0105c proces komuni kac j i interpersonalnej pomi\u0119dzy nauczycielem i uczniami mo\u017cna
uzyska\u0107 wiele informacji na temat \u0142\u0105cz\u0105cych ich relacji. Rola nauczyciela jest z samego
za\u0142o\u017cenia dominuj\u0105ca w stosunku do roli ucznia. W komunikacji przejawia si\u0119 to w nast\u0119puj\u0105cy
spos\u00f3b:
-nauczyciel jest stron\u0105 inicjuj\u0105c\u0105 komunikacj\u0119 i decyduj\u0105c\u0105 o jej przebiegu
-nauczyciel jest stron\u0105 dominuj\u0105c\u0105 pod wzgl\u0119dem czasu aktywno\u015bci w komunikacji.
Jak wynika z bada\u0144 przeprowadzonych przez N. A. Flanders\u2019a 68% czasu podczas lekcji m\u00f3wi
nauczyciel, natomiast uczniowie 12% (pozosta\u0142y czas to cisza lub zamieszanie). Badacz ten
okre\u015bli\u0142 te proporcje jako regu\u0142\u0119 2/3 .

Komunikowanie si\u0119 nauczyciel - ucze\u0144
Zadaniem wsp\u00f3\u0142czesnej szko\u0142y jest wspieranie, wspomaganie i stymulowanie
wszechstronnego rozwoju uczni\u00f3w, wdra\u017canie ich do tw\u00f3rczego i rozumnego dzia\u0142ania

oraz do samokszta\u0142cenia. Do w\u0142a\u015bciwego funkcjonowania szko\u0142y, umo\u017cliwiaj\u0105cego realizacj\u0119
stoj\u0105cych przed ni\u0105 zada\u0144 konieczne jest efektywne komunikowanie si\u0119 os\u00f3b bior\u0105cych udzia\u0142
w procesie edukacyjnym. M\u00f3wi\u0105c o efektywnym komunikowaniu si\u0119 uczestnik\u00f3w komunikacji,
mamy na my\u015bli takie porozumienie si\u0119 nauczycieli i uczni\u00f3w, kt\u00f3re respektuje zasad\u0119
podmiotowego i partnerskiego traktowania siebie nawzajem. Orientacja na komunikacj\u0119
stanowi w edukacji spraw\u0119 bardzo istotn\u0105 r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce obecna cywilizacja wymaga od
m\u0142odego pokolenia posiadania dobrze rozwini\u0119tych kompetencji komunikacyjnych, kooperacji
spo\u0142ecznej oraz umiej\u0119tno\u015bci rozwi\u0105zywania problem\u00f3w i konflikt\u00f3w na drodze
demokratycznych negocjacji.2 Aby mog\u0142o sprosta\u0107 tym wymaganiom, nale\u017cy od
najwcze\u015bniejszego okresu uczy\u0107 m\u0142odzie\u017c sposob\u00f3w skutecznego komunikowania si\u0119,
prezentacji w\u0142asnego punktu widzenia, argumentowania i obrony w\u0142asnego zdania oraz
rozwija\u0107 gotowo\u015b\u0107 wys\u0142uchania innych ludzi i brania pod uwag\u0119 ich pogl\u0105d\u00f3w. Proces
edukacyjny jest niemo\u017cliwy bez komunikowania si\u0119 jego uczestnik\u00f3w. Ka\u017cda sytuacja
edukacyjna realizowana w ramach okre\u015blonej interakcji spo\u0142ecznej zwi\u0105zana jest z wyra\u017caniem,
nadawaniem, interpretowaniem i przetwarzaniem znacze\u0144. Jako\u015b\u0107 proces\u00f3w porozumiewania
si\u0119 ma zwi\u0105zek z efektywno\u015bci\u0105 dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych. Mo\u017cna nawet powiedzie\u0107, \u017ce sedno
edukacji polega na dialogu mi\u0119dzy uczestnikami procesu kszta\u0142cenia, a wi\u0119c g\u0142\u00f3wnie mi\u0119dzy
nauczycielem, a uczniem. Aby dialog ten przebiega\u0142 prawid\u0142owo i by\u0142 efektywny, nauczyciel
powinien posiada\u0107 kompetencje komunikacyjne. Porozumiewanie si\u0119 nauczyciela z uczniem,
jest modelem do kszta\u0142towania si\u0119 u uczni\u00f3w standard\u00f3w interakcji z otoczeniem spo\u0142ecznym,
rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, rozwijania umiej\u0119tno\u015bci kontakt\u00f3w, argumentacji i innych form relacji
mi\u0119dzyludzkich. Chc\u0105c nada\u0107 porozumiewaniu uczestnik\u00f3w procesu edukacyjnego cechy
bardziej autentycznych i szczerych kontakt\u00f3w, nie powinno si\u0119 pozostawia\u0107 wzajemnego ich
komunikowania w zamkni\u0119tym kr\u0119gu tre\u015bci i zachowa\u0144 narzuconych przez sztywne schematy
czynno\u015bci nauczyciela i uczni\u00f3w. Komunikowanie powinno przyj\u0105\u0107 form\u0119 \u201e spotkania \u201d mi\u0119dzy
dwoma podmiotami, w kt\u00f3rej dzi\u0119ki autentyczno\u015bci i wzajemnej akceptacji dochodzi si\u0119 do
porozumienia. Dobr\u0105 form\u0105 komunikacji jest umiej\u0119tne prowadzenie dialogu. J. Tarnowski
uwa\u017ca, i\u017c dialog to spos\u00f3b komunikacji, w kt\u00f3rym podmioty d\u0105\u017c\u0105 do wzajemnego zrozumienia,
zbli\u017cenia si\u0119 i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania. Dialog przybiera najcz\u0119\u015bciej posta\u0107 rozmowy, w toku kt\u00f3rej

Strona 2
Nauczanie i uczenie si\u0119 w klasie: Style nauczania ( styl negocjacyjny)

osi\u0105gni\u0119cie porozumienia ma zasadnicze znaczenie. Konstruktywnym atrybutem dialogu jest
wzajemne otwarcie si\u0119 m\u0142odzie\u017cy i nauczycieli na przekazywanie szczerych informacji o
odczuciach, prze\u017cyciach i my\u015blach, dotycz\u0105cych siebie i innych os\u00f3b. Z wnikliwych analiz J.
Szczepa\u0144skiego nad funkcjonowaniem i uwarunkowaniami o\u015bwiaty wynika, \u017ce akceptacja
dialogu w wychowaniu wymaga odej\u015bcia od analizowania procesu wychowawczego wy\u0142\u0105cznie w
wymiarze dzia\u0142a\u0144 nauczycieli i uwzgl\u0119dnienia w tych rozwa\u017caniach tak\u017ce dzia\u0142alno\u015bci uczni\u00f3w
jako podmiot\u00f3w \u015bwiadomych, zdolnych nie tylko do odbioru tre\u015bci i pracy nauczycieli, ale tak\u017ce
do aktywno\u015bci w\u0142asnej, kt\u00f3ra dotychczas jest w pedagogice w niedostatecznym stopniu
uwzgl\u0119dniana w analizach. Otwarto\u015b\u0107 na wzajemne komunikowanie si\u0119 w \u017cyciu szkolnym
uzale\u017cniona jest od wielu czynnik\u00f3w. W grupie czynnik\u00f3w wewn\u0105trzszkolnych dialog zale\u017cy w
du\u017cej mierze od wiedzy i do\u015bwiadcze\u0144 nauczycieli, ich cech osobowo\u015bciowych i postaw,
wzajemnych nastawie\u0144 emocjonalnych, a tak\u017ce sukces\u00f3w i pora\u017cek w nauce i nieformalnym
\u017cyciu szkolnym m\u0142odzie\u017cy. W\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w pozaszkolnych, zdaniem L. Grzesiuk i E.
Trzebi\u0144skiej, istotny wp\u0142yw na komunikacj\u0119 maj\u0105 wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenia z osobami
znacz\u0105cymi, szczeg\u00f3lnie mo\u017cliwo\u015b\u0107 otwartej komunikacji lub jej brak w rodzinie. Wa\u017cna dla
otwarto\u015bci jest r\u00f3wnie\u017c wiedza, jakie tre\u015bci, my\u015bli, uczucia, pragnienia czy dzia\u0142ania mog\u0105 w
spo\u0142ecze\u0144stwie sta\u0107 si\u0119 tematem otwartych rozm\u00f3w, jakie za\u015b stanowi\u0105 tabu. Inny, wa\u017cny
obszar maj\u0105cy znaczenie w realizacji dialogu stanowi\u0105 przekonania dotycz\u0105ce ludzi, ich
zamiar\u00f3w, zasad post\u0119powania i postaw. Cz\u0142owiek przekonany, \u017ce ludzie s\u0105 wobec niego
nastawieni oboj\u0119tnie, nie\u017cyczliwie lub wrogo, nie darzy ich zaufaniem i nie decyduje si\u0119 na
wtajemniczenie innych we w\u0142asne sprawy. Najistotniejszymi czynnikami blokuj\u0105cymi otwart\u0105
komunikacj\u0119 w relacji ucze\u0144-nauczyciel wed\u0142ug M. Ga\u0142asia s\u0105: silne uczucie negatywne
prze\u017cywane przez m\u0142odzie\u017c, a powodowane obaw\u0105 przed przykrymi konsekwencjami i nie
przewidywanymi zachowaniami nauczycieli.2 Istotnymi czynnikami wed\u0142ug tego samego
autora, zniech\u0119caj\u0105cymi do rozmowy, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c: brak zaufania do nauczycieli, nietolerancja,
niezrozumienie uczni\u00f3w, nadmierna krytyka, nieuczciwo\u015b\u0107, oboj\u0119tno\u015b\u0107, zak\u0142amanie i
nadu\u017cywanie w\u0142adzy przez nauczycieli. Ga\u0142a\u015b stwierdza r\u00f3wnie\u017c, i\u017c znacznie mniejszy odsetek
uczni\u00f3w dostrzega trudno\u015bci w nawi\u0105zywaniu dialogu z nauczycielem o w\u0142asnych cechach i
postawach (nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107, skr\u0119powanie), lub stwierdza, \u017ce nie chce podejmowa\u0107 rozm\u00f3w z
nauczycielami ze wzgl\u0119du na intymno\u015b\u0107 i delikatno\u015b\u0107 spraw prywatnych. Uznaj\u0105c prawo i
potrzeb\u0119 m\u0142odzie\u017cy do prywatno\u015bci nie mo\u017cna jednak lekcewa\u017cy\u0107 czynnik\u00f3w ograniczaj\u0105cych
szczero\u015b\u0107 wyra\u017cania w\u0142asnych my\u015bli. Zamykanie si\u0119 uczni\u00f3w w kr\u0119gu w\u0142asnych spraw mo\u017ce
prowadzi\u0107 to zaw\u0119\u017conego rozumienia i prze\u017cywania \u015bwiata, obwiniania za z\u0142o dziej\u0105ce si\u0119 w
szkole wy\u0142\u0105cznie nauczycieli i niedostrzeganie cech negatywnych u siebie. Z drugiej strony
brak lub skromny zas\u00f3b informacji od m\u0142odzie\u017cy mo\u017ce utrudnia\u0107 nauczycielom doskonalenie
w\u0142asnego dzia\u0142ania i udzielania pomocy uczniom w ich problemach. Obok merytorycznej,
metodycznej i pedagogicznej wiedzy, ka\u017cdego wychowawc\u0119 i nauczyciela powinna cechowa\u0107
du\u017ca znajomo\u015b\u0107 psychiki m\u0142odzie\u017cy, przy pomocy kt\u00f3rej odczuwa, reaguje, poznaje i potrafi
opanowa\u0107 trudne sytuacje wychowawcze w klasie. Praca pedagogiczna nauczyciela wymaga

od niego du\u017cej znajomo\u015bci w zakresie socjologii i psychologii. Powinien wykorzystywa\u0107
swoj\u0105 wiedz\u0119 zar\u00f3wno t\u0119 teoretyczn\u0105, jak i nabyt\u0105 w toku swojej pracy. Dobra komunikacja w
relacji nauczyciel-ucze\u0144 jest bardzo wa\u017cna, gdy\u017c od tego zale\u017cy edukacja m\u0142odego pokolenia.
Kompetencje nauczyciela (rozumiane jako odpowiedzialno\u015b\u0107)

Powszechnie uwa\u017cane s\u0105 za najwi\u0119ksze, bo w\u0142adza kszta\u0142tuj\u0105ca umys\u0142y jest w\u0142adz\u0105 najwi\u0119ksz\u0105.
Nauczyciel kszta\u0142tuje cz\u0142owieka, wsp\u00f3\u0142tworzy jego osobowo\u015b\u0107, \u015bwiadomo\u015b\u0107. Niew\u0142a\u015bciwe
post\u0119powanie nauczyciela mo\u017ce wypaczy\u0107 jednostk\u0119, jej rozw\u00f3j intelektualny, emocjonalny.
Nauczyciel nie mo\u017ce by\u0107 nieodpowiedzialny. Podstaw\u0105 jego odpowiedzialno\u015bci zawodowej
(kompetencji) jest wra\u017cliwo\u015b\u0107 etyczna. Realizowanie obowi\u0105zk\u00f3w moralnych nauczyciela jest
znacznie u\u0142atwione, gdy jest on dla uczni\u00f3w autorytetem. Nic nie buduje go lepiej ni\u017c
fachowo\u015b\u0107 w swojej dziedzinie. Nauczyciel musi mie\u0107 gruntown\u0105 wiedz\u0119. Poza tym dobry
nauczyciel staje si\u0119 wzorem dla swoich uczni\u00f3w. Spos\u00f3b bycia wychowawcy staje si\u0119 najlepsz\u0105
inspiracj\u0105 dla cz\u0142owieka. Niedopuszczalne jest \u017cycie niezgodne z g\u0142oszonymi pogl\u0105dami. Ucze\u0144

Strona 3

Activity (2)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->