mamabigatin ng̃ karamihan ang halaga sa kamahalan ng̃ayon ng̃ pagpapalimbag.Páhiná 5Tuloy ipinauunawa ko na ang kasaysayang ito ay hinang̃o ko sa mg̃a aklat nina P.Chirino, P. Delgado, P. Colin, P. Placencia, Morga, Dr. P. de Tavera. Sa salaysay ni Pigafetta, sa mg̃apaaninao ni Dr. Rizal at kaonti sa mg̃a aklat nina Blair at Robertson at gayon din sa mg̃akasaysayan ni Dr. Barrows at Comisionado Dean C. Worcester. Marahil din naman ay may kaonting kulangpa ito, dahil sa di ko pagkasumpong ng̃ lahat ng kasaysayang kailang̃an, ng̃unitinaasahan kong ito ang mg̃a pinakamahalaga.Ipinauunawa ko rin na ang aking pagkasulat nito ay utang na loob ko sa aking amaing si G. Felipe G.Calderón, kay Mr. J.H. Lamb, at kay Dr. James B. Rodgers na nang̃agkatiwala sa akin ng̃kanilang mg̃a aklat na nabangit ko sa unahan nito na ng̃ayo'y mahirapmang̃asumpung̃an.
Sofronio G. Calderón
Páhiná 6
Unang Pangkat.
Mg̃a Unang Tao Rito.
Isa sa mg̃a lahing hangang ng̃ayo'y nang̃ananahan dito sa mg̃a kapuluangPilipinas ay ang mg̃a "Itim" ó "Ita", at sapagka't ayon sa kapaniwalaan ay siyang unangnang̃amayan dito ay di ng̃a maliligtaan sa kasaysayan ng̃ Pilipinas.Ang dami, di umano, ng̃ mg̃a ito ay may tatlong yuta at pawang nang̃ananahan samg̃a gubat at bundukin ng̃ Bataan at Sambales at sa Silang̃anang bundukin ng̃dakong hilaga ng̃ Luzon na mula sa Cabo Engaño hangang Baler. May mang̃ilang̃ilanding nang̃ananahan sa mg̃a bundukin ng̃ mg̃a lalawigang Rizal, Bulakan,Kapangpang̃an Tarlak, Pangasinan, Ilokos Norte, Nueva Ecija at Abra. Gayon din sa mg̃apangpang̃in ng̃ Rio Grande sa Kagayan at sa ilog Ablug sa lalawigan ng̃ Kagayan at samg̃a dating comandancia ng̃ Infanta at Príncipe na ng̃ayo'y sakop ng̃ lalawiganng̃ Tayabas. Bukod dito'y mayroon din sa mg̃a pulo ng̃ Mindoro, Panay, Negros,Mindanaw at iba pa.Palibhasa,t, nakapangkat-pankat ang lahing ito ay nagkaroon ng̃ iba't ibang pang̃alan, na yaongmg̃a nasa Sambales lalong lalo na yaongPáhiná 7mg̃a haluang dugo ay pinang̃anlang
Abunlon
; yaong nang̃a sa Morriones sa Tarlak ay
Aburlin
; ang ibang nang̃a sa Kagayan,Isabela, Kapangpang̃an Bulakan at Bataan ay
Ita
; ang ibang nang̃a sa Isabela ay
Agtas
; angibang nang̃a sa Nueva Ecija, Kapangpang̃an, Sambales, Ilocos Sur, at Tarlac lalong lalo nayaong mg̃a haluang dugo ay
Balugas
; ang ibang nang̃a sa Sambales ay
Bukiles
angnang̃a sa baybayin ng̃ dagat Pacífico sa Hilaga ng̃ Luzón ay
Dumagat
; at angThe Project Gutenberg eBook of Dating Pilipinas, by Sofronio G. Calderón.PAUNAWÁ.3
Leave a Comment