• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
http://kinhhoa.violet.vnCHUYÊN ĐỀ 
HỆ PHƯƠNG TRÌNH ĐỐI XỨNG
Phần I.
HỆ PHƯƠNG TRÌNH ĐỐI XỨNG LOẠI I
TÓM TẮT GIÁO KHOA VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁNI. Hệ đối xứng loại (kiểu) I có dạng tổng quát:f(x,y)=0g(x,y)=0
 ì ï  ï í  ï  ï  î 
, trong đóf(x,y)=f(y,x)g(x,y)=g(y,x)
 ì ï  ï í  ï  ï  î 
Phương pháp giải chung:
i) Bước 1: Đặt điều kiện (nếu có).ii) Bước 2: Đặt S = x + y, P = xy với điều kiện của S, P và
2
S 4P³
.iii) Bước 3: Thay x, y bởi S, P vào hệ phương trình. Giải hệ tìm S, P rồi dùng Vi–et đảo tìm x, y.
Chú ý:
i) Cần nhớ: x
2
+ y
2
= S
2
– 2P, x
3
+ y
3
= S
3
– 3SP.ii) Đôi khi ta phải đặt ẩn phụ u = u(x), v = v(x) và S = u + v, P = uv.iii) Có những hệ phương trình trở thành đối xứng loại I sau khi đặt ẩn phụ.
Ví dụ 1.
Giải hệ phương trình
2 23 3
x y xy 30x y 35 ì ï + = ï í  ï + = ï  î 
.
GIẢI 
Đặt
S x y, P xy= + =
, điều kiện
2
S 4P³
. Hệ phương trình trở thành:
22
30PSP 30S90S(S 3P) 35S S 35S ì ï  ï = ìï = ï ï  ï ï Ûí í æ ö ï ï - =÷ç ï ï - = î ÷ç ï ÷÷ç ï è ø ï  î S 5 x y 5 x 2 x 3P 6 xy 6 y 3 y 2 ì ì ì ì= + = = = ï ï ï ï  ï ï ï ï Û Û Û Úí í í í  ï ï ï ï = = = = ï ï ï ï  î î î î 
.
Ví dụ 2.
Giải hệ phương trình
3 3
xy(x y) 2x y 2 ì- =- ï  ï í  ï - = ï  î 
.
GIẢI 
Đặt
t y, S x t, P xt=- = + =
, điều kiện
2
S 4P.³
Hệ phương trình trở thành:
3 3 3
xt(x t) 2 SP 2x t 2 S 3SP 2 ì ì+ = = ï ï  ï ï Ûí í  ï ï + = - = ï ï  î î S 2 x 1 x 1P 1 t 1 y 1 ì ì ì= = = ï ï ï  ï ï ï Û Û Ûí í í  ï ï ï = = =- ï ï ï  î î î 
.
Ví dụ 3.
Giải hệ phương trình
2 22 2
1 1x y 4x y1 1x y 4x y ì ï  ï + + + = ï  ï  ï í  ï  ï + + + = ï  ï  ï  î 
.
http://kinhhoa.violet.vn
 Trang
1
 
GIẢI 
Điều kiện
x 0,y 0¹ ¹
.Hệ phương trình tương đương với:
2 2
1 1x y 4x y1 1x y 8x y ìæ ö æ ö ï ÷ ÷ç ç ï + + + =÷ ÷ç ç ï ÷ ÷÷ ÷ç ç ï è ø è ø ï í  ï æ ö æ ö ï ÷ ÷ç ç+ + + =÷ ÷ ï ç ç÷ ÷ ï ÷ ÷ç çè ø è ø ï  î 
Đặt
2
1 1 1 1S x y ,P x y ,S 4Px y x yæ ö æ ö æ öæ ö÷ ÷ ÷ ÷ç ç ç ç= + + + = + + ³÷ ÷ ÷ ÷ç ç ç ç÷ ÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷ ÷ç ç ç çè ø è ø è øè ø
ta có:
2
1 1x y 4S 4 S 4x yP 4 1 1S 2P 8x y 4x y ìæ ö æ ö ï ÷ ÷ç ç ï + + + =÷ ÷ç ç ï  ìì÷ ÷= = ï ï ÷ ÷ç ç ï è ø è ø ï ï ï Û Ûí í í æ öæ ö ï ï ï =- =÷ ÷ç ç ï ï ï  î  î + + =÷ ÷ç ç ï ÷ ÷÷ ÷ç ç ï è øè ø ï  î 
1x 2x 1x1y 1y 2y ì ï  ï + =ì ï = ï  ï  ï ï Û Ûí í  ï ï = ï ï  î + = ï  ï  ï  î 
.
Ví dụ 4.
Giải hệ phương trình
2 2
x y 2xy 8 2 (1)x y 4 (2) ì ï + + = ï  ï í  ï + = ï  ï  î 
.
GIẢI 
Điều kiện
x,y 0³
. Đặt
t xy 0= ³
, ta có:
2
xy t=
(2) x y 16 2tÞ + = -
.Thế vào (1), ta được:
2
t 32t 128 8 t t 4- + = - Û =
Suy ra:
xy 16 x 4x y 8 y 4 ì ì= = ï ï  ï ï Ûí í  ï ï + = = ï ï  î î 
.
II. Điều kiện tham số để hệ đối xứng loại (kiểu) I có nghiệmPhương pháp giải chung:
i) Bước 1: Đặt điều kiện (nếu có).ii) Bước 2: Đặt S = x + y, P = xy với điều kiện của S, P và
2
S 4P³
(*).iii) Bước 3: Thay x, y bởi S, P vào hệ phương trình. Giải hệ tìm S, P theo m rồi từ điều kiện (*) tìm m.
Chú ý:
Khi ta đặt ẩn phụ u = u(x), v = v(x) và S = u + v, P = uv thì nhớ tìm chính xác điều kiện u, v.
Ví dụ 1 (trích đề thi ĐH khối D – 2004).
Tìm điều kiện m để hệ phương trình sau có nghiệm thực:
x y 1x x y y 1 3m ì ï + = ï  ï í  ï + = - ï  ï  î 
.
GIẢI 
http://kinhhoa.violet.vn
 Trang
2
 
Điều kiện
x,y 0³
ta có:
3 3
x y 1 x y 1x x y y 1 3m ( x) ( y) 1 3m ì ì ï ï + = + = ï ï  ï ï Ûí í  ï ï + = - + = - ï ï  ï ï  î î 
Đặt
S x y 0,P xy 0= + ³ = ³
,
2
S 4P.³
Hệ phương trình trở thành:
2
S 1 S 1P mS 3SP 1 3m ìì= = ï ï  ï ï Ûí í  ï ï =- = - ï ï  î  î 
.Từ điều kiện
2
S 0,P 0,S 4P³ ³ ³
ta có
10 m4£ £
.
Ví dụ 2.
Tìm điều kiện m để hệ phương trình
2 2
x y xy mx y xy 3m 9 ì+ + = ï  ï í  ï + = - ï  î 
có nghiệm thực.
GIẢI 
2 2
x y xy m(x y) xy mxy(x y) 3m 9x y xy 3m 9 ìì+ + =+ + = ï ï  ï ï Ûí í  ï ï + = -+ = - ï ï  î  î 
.Đặt S = x + y, P = xy,
2
S 4P.³
Hệ phương trình trở thành:
S P mSP 3m 9 ì+ = ï  ï í  ï = - ï  î 
.Suy ra S và P là nghiệm của phương trình
2
t mt 3m 9 0- + - =S 3 S m 3P m 3 P 3 ì ì= = - ï ï  ï ï Þ Úí í  ï ï = - = ï ï  î î 
.Từ điều kiện ta suy ra hệ có nghiệm
22
3 4(m 3)21m m 3 2 3(m 3) 124é³ -êÛ Û £ Ú ³ +ê- ³êë
.
Ví dụ 3.
Tìm điều kiện m để hệ phương trình
x 4 y 1 4x y 3m ì ï - + - = ï í  ï + = ï  î 
có nghiệm.
GIẢI 
Đặt
u x 4 0,v y 1 0= - ³ = - ³
hệ trở thành:
2 2
u v 4u v 421 3mu v 3m 5uv2 ì+ = ï  ìï + = ï  ï  ï Ûí í - ï ï + = -= ï ï  î ï  î 
.Suy ra u, v là nghiệm (không âm) của
2
21 3mt 4t 02-- + =
(*).Hệ nghiệm (*) 2 nghiệm không âm 
/
3m 1300132S 0 m 721 3m30P 02 ì ì- ï  ï D ³ï  ï ³ ï  ï  ï  ï Û ³ Û Û £ £í í  ï ï - ï ï ³³ ï ï  ï ï  î î 
.
Ví dụ 4.
Tìm điều kiện m để hệ phương trình
2 2
x y 4x 4y 10xy(x 4)(y 4) m ì ï + + + = ï í  ï + + = ï  î 
có nghiệm thực.
http://kinhhoa.violet.vn
 Trang
3
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...