H 4η Αυγούστου και ο Ιωάννης Μεταξάς

Embed Doc
Copy Link
Readcast
Collections

CommentGo Back

Download

H 4η ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΚΑΙ Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΤΑΞΑΣτου Χρήστου ΠαππάΠολλοί ιστορικοί, διαφόρων πολιτικών αποχρώσεων, έχουν ασχοληθείκατά καιρούς με το καθεστώς της 4ης Αυγούστου. Άλλοι τοχαρακτήρισαν ως «Μεταξική δικτατορία», ενώ άλλοι ως«Μοναρχοφασισμό». Άλλοι δε ως «Ελληνικό Εθνικοσοσιαλισμό». Μετην ασφάλεια της παρέλευσης εξήντα και πλέον ετών από την εποχή πουη χώρα εκυβερνάτο από τον Ιωάννη Μεταξά, θα προσπαθήσουμε ναδώσουμε τα στοιχεία που απαιτούνται ώστε ο αναγνώστης να εξάγει ταδικά του συμπεράσματα για την τόσον λασπολογηθείσα ιστορικήπερίοδο.

-

Τι πραγματικά συνέβη την 4η ΑυγούστουΤο βράδυ της 4ης Αυγούστου 1936 έκλεισε μια κοινοβουλευτικήπερίοδος πολιτικής διακυβερνήσεως είτε με τη μορφή τηςΒασιλευόμενης Δημοκρατίας είτε με τη μορφή της ΠροεδρευομένηςΔημοκρατίας, είτε ακόμη με τη μορφή της Στρατιωτικής Δικτατορίας,π.χ. δικτατορία Πλαστήρα ( 1922 ), δικτατορία Πάγκαλου ( 1926 ). ΟΙωάννης Μεταξάς κληθείς από τον Βασιλέα Γεώργιο Β΄ ανέλαβε τηνπρωθυπουργία τον Απρίλιο του 1936 και στις 16 Απριλίου πήρεπανηγυρικά ψήφο εμπιστοσύνης από την Βουλή. Και

τα δύο κόμματα,Λαϊκό και Φιλελεύθερο ( Βασιλικοί και Βενιζελικοί ), κυριολεκτικώςτον υπερψήφισαν με 241 ψήφους υπέρ, 16 κατά και 4 αποχές, βλέπονταςστο πρόσωπό του τον ηγέτη εκείνο ο οποίος θα μπορούσε να βγάλει τηχώρα από το αδιέξοδο και τον διχασμό στον οποίο εκείνα την είχανφέρει. Ο απόστρατος στρατηγός Μεταξάς, ηγέτης της Βασιλικήςπαρατάξεως κατά την περίοδο του Διχασμού, ήταν αρχηγός τουκόμματος των Ελευθεροφρόνων το οποίο είχε λάβει ποσοστό 3,94%κατά τις εκλογές του Ιανουαρίου 1936. Παρ’ όλα αυτά υπερψηφίστηκεκαι έτυχε παλλαϊκής αναγνωρίσεως που μπορεί να κατανοήσειοποιοσδήποτε αναγνώσει τουλάχιστον τις εφημερίδες του Ιανουαρίου1941, τότε που πέθανε ο Μεταξάς ή θα διαπιστώσει εάνπαρακολουθήσει από τα «επίκαιρα» της εποχής τη συμμετοχή του λαούστην κηδεία του ( βεβαίως τα αφιερώματα σε εκείνη την ιστορικήπερίοδο που γίνονται σε τηλεοπτικές εκπομπές επιμελώς προνοούν ναμην μεταδίδουν τις σκηνές αυτές ).Μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου 1936 οι δύο κυρίαρχες πολιτικέςπαρατάξεις δεν μπορούσαν να σχηματίσουν αυτοδύναμη κυβέρνηση καιρυθμιστής στις εξελίξεις αναδείχθηκε το Κ.Κ.Ε. το οποίο δια πρώτη

φορά ήρθε σε συμφωνία με αστικό κοινοβουλευτικό κόμμα στις εκλογέςγια το Προεδρείο της Βουλής με το περίφημο «Σύμφωνο» Σοφούλη

-

Σκλάβαινα. Ο κομμουνισμός έχοντας τις ρίζες του στην εβραϊκήκοινότητα της Θεσσαλονίκης ήδη είχε δράσει αντεθνικά κατά τηνΜικρασιατική Εκστρατεία της οποίας «όχι μόνο χάρηκε την ήττα, αλλάκαι την επεδίωξε». Το Κ.Κ.Ε. βλέποντας έναν αντικομουνιστή ηγέτηστην εξουσία, αρχίζει τις κινητοποιήσεις εναντίον του Μεταξά μεαποκορύφωμα τις ταραχές που ξέσπασαν στη Θεσσαλονίκη το Μάιο του1936, με αφορμή την απεργία των καπνεργατών. Ο Μεταξάς δείχνει γιαπρώτη φορά τον δρόμο που θα ακολουθήσει. Αφού επιβάλει την τάξη,ορίζει νέα ημερομίσθια και καθιερώνει για πρώτη φορά στα εργατικάπράγματα τον όρο της υποχρεωτικής διαιτησίας. Οι προσπάθειες όμωςτων κομμουνιστών εναντίον του Μεταξά του οποίου τα φιλεργατικάαισθήματα θα μπορούσαν να τους στερήσουν την πολιτική πελατεία,δεν σταματούν αλλά εντείνονται και συνεπικουρούνται και απόδηλώσεις πολιτικών αρχηγών όπως αυτή του Σοφούλη που έλεγε ότιμετά το πέρας της πεντάμηνης εξουσιοδότησης που πήρε ο Μεταξάς τονΑπρίλιο του ’36 θα πάψει η υποστήριξη στο πρόσωπό του. Οικομμουνιστές αναγγέλλουν γενική πανελλαδική απεργία για τις 5Αυγούστου και όλα δείχνουν ότι αρχίζουν τις κινήσεις για την βίαιααρπαγή της εξουσίας, κάτι που συνάδει και με το πρόγραμμά τους καιμε την ιδεολογία τους. Η γενική απεργία και η σύσταση «λαϊκούμετώπου» είναι το

πρώτο σκαλοπάτι προς την εξουσία. Το βράδυ της4ης Αυγούστου 1936 ο Μεταξάς πηγαίνει στα Ανάκτορα να συναντήσειτον Βασιλέα Γεώργιο Β΄ . Έχει μαζί του έτοιμα τα Διατάγματα πουπροβλέπουν την αναστολή ορισμένων διατάξεων του Συντάγματος καιτη διάλυση της Βουλής. Η μεταβολή επιτυγχάνεται ταχύτατα καιαναίμακτα. Το ίδιο βράδυ συγκάλεσε εκτάκτως υπουργικό συμβούλιοκαι το μόνο μέτρο που πήρε ήταν να τοποθετήσει δύο Ευζώνους στηνείσοδο του Υπουργείου Εξωτερικών με την εντολή να επιτρέπουν τηνείσοδο στους υπουργούς και να απαγορεύουν την έξοδο σε όλους. Αυτόαποτελεί έκτοτε μοναδικό ιστορικό προηγούμενο διεθνώς. Δηλαδήεπιβολή δικτατορίας με δύναμη μόλις δύο στρατιωτών. Οκοινοβουλευτισμός χρεοκόπησε και ο Μεταξάς έδωσε τηχαρακτηριστική βολή. Ενήργησε ως στρατιωτικός και ως σπουδαίοςηγέτης με συναίσθηση της δυνάμεώς του. Η αποφασιστικότης τουΜεταξά απέτρεψε την εμφύλια διαμάχη και τον κομμουνιστικό κίνδυνο.Το νέο καθεστώς είναι γεγονός. Από ραδιοφώνου εκφωνεί ομιλία στις10 Αυγούστου, μια ομιλία ασυνήθιστη για τα ελληνικά πράγματα όπουμεταξύ άλλων διαφαίνεται η μέριμνα του νέου καθεστώτος δια την νεολαία.«Σήκω επάνω, ελληνική νεολαία. Δεν υπάρχει δια σε άλληπραγματικότης παρά η ελληνική πατρίς, μόνον εκεί θα επανεύρεις τον

of 00

Leave a Comment