Embed Doc
Copy Link
Readcast
Collections

CommentGo Back

Download

M A K R O E K O N O M I J A(doc. dr Nevenka Nićin)1.Akumulativna i reproduktivna sposobnost privrede?Akumulativna

sposobnost je dio novostvorene vrijednosti društvenog nacionalnog dohotkakoji se u robnom obliku i vrijednosnom izrazu može izdvojiti za proširenu reprodukciju.A'=Ax 100A'=Ax 100DOb+Os

Reproduktivna

sposobnost predstavlja dio novostvorene vrijednosti, tj. nacionalnog dohotkakoji se u robnom obliku i vrijednosnom izrazu može izdvojiti za prostu i proširenureprodukciju.R'=Ak+Amx 100R'=Ak+Amx 100DOb+OsOsnovni izvor jačanja akumulativne sposobnosti određene nacionalne ekonomije je povećanjenacionalnog dohotka i u izmjeni raspodjele i proizvodnog korištenja viška rada. Problematikaakumulativne i reproduktivne sposobnosti firmi povezana je sa društveno-ekonomskom pozicijom zaposlenih. Dakle, javlja se u funkciji razvoja datih produkcionih odnosa.Akumulacija je strateško pitanje posebno u nerazvijenim zemljama. Akumulacija j efaktor kojineposredno određuje tempo privrednog razvoja.

2.Definicija ekonomije i pojavni oblici ekonomije?

Ekonomija, koja se bavi ciljevima i naučnim objašnjenjima funkcionisanja privrede, ima za ciljda pojasni način na koji društvo donosi odluke o proizvodnji, potrošnji, razmjeni dobara i da ponudi preporuke zasnovane na individualnom vrijednosnom sudu. Jedna od mogućihklasifikacija ekonomske nauke je na makro i mikroekonomiju.

Makroekonomija

se bavi sveukupnim ekonomskim tendencijama, a ne pojedinačnimtendencijama razvoja određenih firmi ili regiona. Takvim izučavanjem makroekonomija stvaraopšti okvir za razumjevanje procesa donošenja pojedinačnih odluka na nivou firmi ili drugihmanjih ekonomskih cjelina. Dakle, makroekonomija izučava ukupnu agregiranu ekonomiju, a

mikroekonomija

dezagregirane sastavne dijelove.

3.Definicija privrednog sistema?

Sistem je uređeni skup elemenata. Veliki društveni sistem i privreda, kao njegov podsistem,veoma su složeni sistemi. Možemo reći da je privreda najsloženiji podsistem društvenogsistema. To znači da privreda ima najveći broj sastavnih dijelova, najveći broj aktivnihelemenata i najveći broj međusobno ostvarenih veza između pojedinih dijelova. Stepensloženosti upućuje na potrebu da se uvažava činjenica da postoji međuzavisnost izmeđustohastičnosti i stepena složenosti. To drugim riječima znači da, ako je privreda najsloženiji podsistem velikog društvenog sistema, da ona ima i najveći stepen neizvjesnosti. Polazeći od tečinjenice, potrebno je definisati proces upravljanja, rukovođenja, sistem informacija i sistemodlučivanja. Naime, neće se na isti način izvršiti proces odlučivanja u jednostavnim, prostimsistemima u odnosu na sistem odlučivanja u složenim sistemima.

Danijela Sikimić, oktobar 2008.

Definisati planiranje kao prvu fazu procesa menadžmenta?Planiranje

je faza procesa upravljanja u kojoj se donose odluke o ciljevima, programima, planovima i strategijama. Planiranje je usko povezano sa još dvije faze procesa upravljanja:organizovanjem i kontrolom. Bitno je reći da je ono usmjeravanje na osnovu analize prošlosti isagledavanja budućnosti.Planiranje omogućava efikasno upravljanje aktivom firme. Planski pristup važan je ne samozbog očekivanih rizika već i zbog potrebe preduzeća da blagovremeno i u kontinuitetu osigurakako finansijska sredstva tako i materijalne faktore procesa rada i to na trajnoj osnovi. Najvažnije karakteristike i načela su:-doprinos planiranja svrsi i ciljevima,-primat planiranja međumenadžerskim zadacima,-sveprisutnost planiranja,-orjentisanost na dobit,-efikasnost planova,-kontinuiranost,-marketing orjentacija,-realnost planiranja,-integralnost,-preciznost ili specifičnost plana.

5.Ekonomski modeli?

Ekonomisti koriste modele da bi pomoću njih objasnili ekonomske varijable, kao što su brutodomaći proizvod, inflacija i nezaposlenost. Ekonomski modeli ilustruju, često u matematičkomizrazu, odnose između varijabli. Modeli sadrže dvije vrste varijabli: endogene i egzogene.

Endogene

varijable su one koje model pokušava da objasni, a

egzogene

su one koje model prihvata kao date.Svrha modela je da pokaže kako egzogene varijable djeluju na endogene.6.

Investicije?

Akumulacija je izdvajanje u namjenskoj raspodjeli sredstava za investicije, a

investiranje

je proces proizvodnog trošenja tih sredstava putem kojih se ona transformišu u poslovna sredstva,odnosno u osnovne i obrtne fondove.Po svojoj namjeni, razlikuju se

privredne

neprivredne

investicije. Privredne investicije služeneposrednom uvećanju proizvodnog potencijala privrede, a njihov materijalni oblik predstavljaju sredstva rada i predmeti rada. Neprivredne investicije obuhvataju investicionaulaganja namijenjena podizanju objekata društvenog standarda ili administracije.Privredne investicije imaju odlučujući značaj za razvoj proizvodnih snaga, za prodor novetehnike i tehnologije, za rast produktivnosti rada i sl. Neprivredne investicije direktno utiču nadruštveni i lični standard čovjeka i na taj način posredno i na privredni razvoj.I preduzeća i domaćinstva kupuju investicionu robu. Količina tražnje za investicionom robomzavisi od kamatne stope, kojom se mjeri trošak novčanih sredstava koja se koriste zafinansiranje investicija. Ekonomisti prave razliku između nominalnih kamatnih stopa i realnihkamatnih stopa. Nominalna je ona kamatna stopa o kojoj nas obično izvještavaju u medijima.To je kamatna stopa korigovana za efekte inflacije. Realna kamatna stopa mjeri stvarnetroškove pozajmljivanja te tako određuje obim investicija.7.

Novac?

Novac je sve ono što služi kao opšte prihvaćeno sredstvo razmjene, odnosno sredstvo plaćanjaili je imovina koja se uobičajeno koristi prilikom nabavke robe i usluga. Po standardnojdefiniciji:

novac

je sve ono što služi kao sredstvo razmjene, čuvar vrijednosti (ili imovine) i jedinica obračuna.Pojavu novca su uslovili privatno vlasništvo, kao i višak proizvoda iznad sopstvenih potreba.Razvoj novca kroz istoriju može se prikazati na sljedeći način:-primitivni oblici novca (robni novac),-kovani novac,-novčanice,

Danijela Sikimić, oktobar 2008.

-žiralni novac,-elektronski novac.Funkcije novca u tržišnoj privredi:-klasične funkcije (novac kao sredstvo razmjene, kao mjera vrijednosti, kao platežnosredstvo, kao blago i kao svjetski novac);-dopunske funkcije (novac kao konzervator vrijednosti, kao predstavnik solventnosti ilikvidnosti i kao garant slobode konzuma). Novac ima

tri namjene

: on je zaliha vrijednosti, obračunska jedinica i sredstvo razmjene.

8.Makroekonomske varijable?

Društveni bruto proizvod

predstavlja ukupnu količinu materijalnih dobara i proizvodnih usluga koje se proizvedu u jednoj društvenoj zajednici (državi) za određenivremenski period (najčešće godinu dana).DBP=PV + NVVrijednosnu strukturu društvenog bruto proizvoda čini suma vrijednosti svih proizvedenih roba i ostvarenih proizvodnih usluga.DBP=MT + Am + NV2.

Društveni proizvod

predstavlja društveni bruto proizvod umanjen za iznos materijalnihtroškova.DP=DBP – MTDP=(PV + NV) – MTDP=(MT + Am + NV) – MTDP=Am + NVDakle, društveni proizvod čine amortizacija i novostvorena vrijednost.3.

Nacionalni dohodak

ili društveni neto proizvod se dobija ako se od društvenog bruto proizvoda oduzme prenesena vrijednost, odnosno utrošena sredstva za proizvodwu kojasu učestvovala u njegovom stvaranju. ND=DP – PV

9.Devizni bilans?Devizni bilans

predstavlja pregled svih međunarodnih finansijskih transakcija određene zemlje,odnosno međunarodnih plaćanja i potraživanja jedne zemlje sa inostranstvom u određenomvremenskom periodu. Devizni bilans pokazuje priliv i odliv deviza, kao i stanje likvidnostizemlje prema zemljama u inostanstvu. On prikazuje efektivna plaćanja međunarodnihtransakcija, što podrazumjeva da u ovom bilansu ne postoje podaci o kretanju robe koja nije plaćena. U deviznom bilansu se ne registruju ni uvozi robe ni krediti, kao ni pokloni inostranihrezidenata u obliku robe.Devizni bilans ne prikazuje robu koja je izvezena na kredit dok se dati krediti (uz odgovarajućekamate) ne otplate u potpunosti. Devizni bilans može biti od velike koristi za zemlje u kojimavlada oskudica deviza, jer on tačnije prikazuje priliv i odliv deviza, nego platni bilans.10.

Objasni pojmove inflacija i deflacija?

Najkraće rečeno,

inflacija

je opšte povećanje cijena. Stopa inflacije (procenat promjene opštegnivoa cijena) varira značajno tokom vremena i među državama. Inflacija ima brojna dejstva naekonomiju.

Deflacija

je pojava suprotna inflaciji, a označava pad opšteg nivoa cijena. Deflacijska politikavlade označava njenu intervenciju u slučaju da ukupna ponuda nadmašuje potražnju, te seobaranjem cijena nastoji izjednačiti te dvije makroekonomske veličine.

Danijela Sikimić, oktobar 2008.