Embed Doc
Copy Link
Readcast
Collections

CommentGo Back

Download

Vëzhgim mbi librin poetik për fëmijëAleko LikajSi ndriçon xixellonja e Nase Janit Nase Jani di që të të befasojë. Edhe këtë herë brenda zhanrit të vargut, të cilin e parapëlqen shumë, por duke i u drejtuar fëmijëve. Ata që i ndesh aty, në jetën dhe nërrugët e Athinës. Plot mbresa. Dashuri, që u fal të vegjëlve si një prind e si një gjysh ivërtetë. Këshilla. Jetë fëmijësh. Dashuritë tona që nuk shuhen e vdesin kurrë brendanesh, marrin një dimension krejt të rri brenda 60 faqeve të një libri që nuk ështëmodest, por diçka më shumë se i tillë për lulen tonë të jetës, fëmijët tanë. Nuk e di pse, mbase kjo është një përshtypje e çastit që e përjetoj ende, ndërsahedh këto rreshta tani që kam përpara një libër të titulluar “Si ndriçon një xixëllonjë”, por para pak kohësh, më ranë në duar dy a tre poezi për fëmijë. Nasja duhet që të jetëskuqur nga ana e telit ndërsa po i thosha: Nipërit e tu, Nikola e Teo, duhet që tëndjehen krenarë kur të të rriten, për gjyshin e tyre që u ka thurur poezi kaq të ndjerë,të ëmbla, të bukura e të vërteta…. Një çast heshti. Kuptova se u emocionua. Pastaj,sikur të vinte nga një botë e largët, me një zë që thyhej plot ngjyrime e të ngadaltë:“Te faleminderit. Nuk është puna vetëm e nipërve të mi këtu, por edhe e atyre tëtjerëve emigrantë që, së bashku me familjet, janë dhe gjenden sot në këtë botë tëvogël.”Kaq desha unë. M’u duk se më erdhi në shtegun që po mendoja sapo i kisharilexuar disa herë dhe, pothuajse i kisha mësuar përmendsh.-He, Nase ç’pret. Ta quaj fillimin e një vëllimi poetik për të vegjlit? – i thashë menjë frymë dhe qesha.-Kam bërë një provë vite më parë kur kam botuar “Lotët e hënës”. E, pse jo?!-E presim. Hajde Nase. Je qe je, - bëra shaka – çoje në fund projektin. Nuk do të mëgëzosh vetëm mua, nga ne të rriturit, por më shumë të vegjlit, fëmijët dhe nipërittanë…Dhe ashtu siç thonë në Elbasan, “u tha , u ba”.Pas dy muajsh, poeti Nase Jani, më nis një e-mail. “Po të dërgoj një lloj boceti për librin e ardhshëm. Janë dy a tre cikle me poezi për moshën e nipërve të mi. Shikoji njëherë. Nëse të pëlqejnë, më thuaj, pa dorashka, dhe nëse të pëlqejnë mund që të jeshredaktori i ardhshëm i këtij projekti të përbashkët. Më thuaj nëse nuk pranon.Por nuk mund që të refuzohej Nasja. Por nuk mund që të rrijë gur përpara atyrevargjeve te ndjera, që ta trazojnë gjakun…Mu duk se kisha përpara një xhevahir, a madem që shndrit. Thashë me vete. Mosmarrosem kot pas këtyre vargjeve të cilat me kanë errësuar gjykimin dhe vlerësimin?Dhe, për të qenë i sinqertë deri në fund, pa marrë aspak lejen e shkrimtarit Jani, i a

nisa me internet një mikut tim nga më të hershmit në Elbasan, shkrimtarit për tëvegjlit, nga më të njohurit në vendin tonë, asistent doktor e pedagog universiteti,Astrit Bishqemit.-Ç’më paske sjellë, o Leko! Ky Nasja qenka mjeshtër edhe në poezinë e fëmijëve.Të duket sikur gjithë jetën e tij ka thurur vargje për fëmijët. Më kanë emocionuar. Ilumtë!E ç’mund të bëja tjetër pas kësaj?. Merakun që kisha e kisha zgjidhur. Nuk fluturoja.Isha me këmbë në tokë për vargjet e mikut tim. I thashë Nases. Pranoi.Më shëno edhe mua në librin tënd, kur ta kem bërë punën deri ne fund. Po kukishte vend për punë aty?...Mos e ke me pishmanllëk? Pyeste Nasja, që andej nga Athina, sepse e vonove përgjigjen. Ke qenë i dyzuar? Këtë kërkoj që të ma thuash ndershmërisht, si një mik ivërtetë. Po ku ta dinte Nasja që në të vërtetë më kishte trazuar. Më kishte prishur gjumin ato ditë dhe, se unë fshehtas tij, aspak burrërisht e kisha “tradhtuar” duke eçuar projektin e tij tek një tjetër. Është nazeli Nasja. Nuk do që të dekonspirohetshumë sa herë bie fjala për krijimtarinë e tij. Nuk i pëlqen të dukurit dhe zhurma për ato që shkruan vetë. I heshtur e i ngadaltë në fjalë, gati në përtim, poeti të shfaqet, mëshumë se sa një ëndërrimtar i zakonshëm. Por të gjithë këtë “prapaskenë”, nëse do të jetë vërtetë e tillë, do të mund që ta marrë vesh tani, për të mësuar të vërtetën. Ndërsa kaloja pastaj nga një varg ne tjetrin, nga njëra poezi tek poezia e radhës,kuptova qe libri po merrte vërtetë një formë. Një çast më pas më lindi një ide tjetër.Po sikur Nase-poeti të shtonte edhe dy a tre poezi të tjera, për qenushin, macen…-I bëjmë, tha tjetri qetësisht nga ana e kundërt e telit. Po libri e do një titull. Tëtakon ty si kumbar... Nuk isha kundër. “Si ndriçon një xixëllonjë” titullohej një prej vjershave që muam’u duk dhe mendoj edhe tani se i përmbledh që të gjithë ato që do të thotë në librin për të vegjël, Nasja. Në fakt është një sintezë për botën e fëmijëve. Po ky e kavendosur vete.-Ç’më pyet mua që nga Kalithea e Athines?.-More Nase, i them të nesërmen në mëngjes. Pse më lodh a derëzi. Titullin e librite ke vendosur ti. Por poeti është dhe mbetet fisnik .Por më mirë le të kthehemi tek faqet e librit që për mua është ilustruar me njëndjenjë e dashuri për të vegjëlit, nga Kosta Raka. Janë te prekshme për botën e tyredhe është faqosur e prezantuar me shije nga Shtëpia Botuese “ Toena”. Nasja ështënjë mik familjar i kahershëm i kësaj Shtëpie të Librit dhe pronarëve të saj.Është mbrëmje ka rënë nata,ndrisin ca yje përjashta...

Jo në qiell, te ballkoni, po s’besuat i shikoni...Hapim derën, hynë brenda,fikni dritat na thotë nëna...Shihni në shtëpinë tonësi ndriçon një xixëllonjë...Poeti e vizaton momentin vetëm në hapësirën e tetë vargjeve. Duket sikur emerr lexuesin e vogël përdore për ta çuar deri tek dera e ballkonit, ku jashtë në terrin embrëmjes shëtisin xixëllonjat të cilat, në këtë rast, kanë eksopozuar edhe yjet që endenuk kane dalë në kupën e qiellit. Me një lirizëm të thjeshtë e me nota që i shkojnë për shtat moshës që i drejtohet, Nasja “ eksploron”.Por pas kësaj poezie te ndjere për insektin dritësjellës, autori kalon menjëherë tek librat, tek ato qe i sjell gjyshi nga Shqipëria, sepse ato kanë brenda, “vjersha mefigura, miu...elefanti”, por ato kane fjale që flet “mami-babi”. Përmbi të gjitha, ështëgjuha e dashur shqipe. Ajo nuk duhet të harrohet asnjëherë për brezin që rritet jashtënë emigracion dhe që mëson e studion në një gjuhë të huaj. Kjo realisht është sfida mëe madhe që ndesh sot pjesa e të ikurve nga Shqipëria. Është një luftë për t’u mos iudorëzuar asimilimit. Plaga është tej e prekshme. Dhe realiteti po kështu. Ndaj dhe poeti na sjell moralin e rilindësve të fillimshekullit të XX dhe pohon në gjuhën efëmijës për fëmijët, “ librat më të bukur i ka Shqipëria...”Kjo temë pastaj kalon tek të vegjlit Teo dhe Nikola, të cilëve autori ua kushton këtëlibër të frymëzuar dhe që janë njëkohësisht, nipërit e tij. Me një gjuhë metaforike ukujtonte dy vogëlusheve të parritur, se edhe pse tashmë ata shkojnë shumë shpejt:në mëngjes në Vlorë,në mbrëmje në Kretë... por nuk duhet që asnjëherë të harrojnë se, gjithmonë i pret Në Vlorë një shtëpime ballkon nga deti,Teo shpejt e ngriti, Nikola e gjetiAta rriten nën kujdesin shpirtëror edhe të dy gjysheve që edhe pse janë larg, njëranë Athinë e tjetra në Tiranë.