This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
with this eBook or online at www.gutenberg.org

De Aarde en haar Volken, 1907
Author: F. Michel
Release Date: November 5, 2006 [EBook #19720]
Language: Dutch
Character set encoding: ISO-8859-1
*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE ZOMER IN KASCHMIR ***

Van Parijs naar Srinagar.--Van Bombay naar Lahore.--Eerste
toebereidselen.--Per tonga van Rawal Pindi naar Srinagar.--De
bewoners van Kaschmir en hun heerschers.--Terugkeer tot het
nomadenleven.

Brengt u den zomer in Kaschmir door? De vraag is niet zoo dwaas, als ze
aan thuiszittende menschen moet schijnen. Ik ken er, die het doen en er
geen spijt van hebben. De "season" is er alleraardigst. Men vindt er
van alles, en dit gelukkige land bezit dalen als in Touraine, bronnen
en beekjes als in Bretagne, boomen en grasvelden als in Engeland,

de genoemde landen de vrijheid, ik bedoel het recht om te gaan en te
komen, naar het u zelf belieft, als koning in uw boot en heer in uw
eigen tent; volkomen naar uw goedvinden de boot aan den wal brengend
of haar losmakend, de tent opslaand of afbrekend, zonder dat eenige
afsluiting, eenig aanplakbord of eenig veldwachter zich met uw doen
en laten bemoeit. Voeg daar nog bij de groote goedkoopheid van het
leven, en alles bij elkaar genomen, is dus zulk een reis oneindig
veel interessanter, hygi nischer en bovendien veel minder kostbaar

Voor wie lust heeft het experiment eens te probeeren, zijn deze
aanteekeningen opgeschreven. Ze hebben geen andere pretensie dan die
eene, dat ze eenige inlichtingen geven, welke men zou kunnen noodig
hebben. Indien er zoo nu en dan enkele indrukken bij worden gegeven,
zal men ze op den koop toe nemen terwille van de inlichtingen.

Om te beginnen, Srinagar is slechts twintig dagen van Parijs verwijderd
en kan voor minder dan 2000 francs worden bereikt. Laat ik het u
voorrekenen: van Marseille zullen de paketbooten van de Messageries
Maritimes u in veertien dagen en voor 1375 francs naar Bombay
brengen. Van die stad voert de exprestrein, en daarbuiten bestaat
er geen heil in Indi , u in vier-en-zestig uren en vijf-en-twintig

minuten naar Rawal Pindi, waarvoor ge in de eerste klasse bij den
tegenwoordigen koers van de roepij ongeveer 160 francs betaalt. Zoo
vlug mogelijk reizend, kunt ge dan binnen twee dagen te Srinagar
wezen. Een plaats in den postwagen kost 45 roepijen, een particulier
rijtuig 130.

zal hij goed doen, te zorgen dat hij in de eerste dagen van Maart
te Bombay aankomt. Later zou hij de warmte reeds al te drukkend
vinden. Op zijn weg naar het Noorden zal hij nog tijd hebben, een
bezoek te brengen aan Ahmedabad en zijn moskee n; aan den berg Aboe en

verlaten hoofdstad; dan Agra met het groote wonder van den Tadsj Mahal,
zeker het mooiste monument, dat ooit door de liefde voor de dooden is
opgericht; Mathoera, het vaderland van den god Krisjna, met de kaden,
omzoomd door tempels, waar de apen aan de schildpadden in de rivier
de offeranden der pelgrims betwisten; het keizerlijke Delhi, waar de
omgeving, bezaaid met indrukwekkende ru nen, zoo ver het oog reikt,

denzelfden indruk van grootheid en verlatenheid maakt als die van
Rome; Amritsar, de heilige stad der Sikhs, dat in een vijver de gouden
koepels spiegelt van zijn te hooggeroemden tempel.... tot eindelijk
hij te Lahore aankomt.

En wat is er daar nog veel te zien! Het mooie museum, de
schilderachtige straten van de stad der inlanders, het fort van Akbar,
de moskee van Aureng Zeb, die van Vazir Khan, geheel bedekt met
prachtige porseleinversieringen; de tuinen van Sjalimar uit den tijd
der Groote Mogols, en aan den overkant der lange schipbrug de tuinen
van Shah Dehra, waar Jehan Guir, bij zijn leven een ongeloovige,
na zijn dood wonderen verricht; verder de tallooze graven, die van
Lahore en omgeving een groote necropool maken en maanden achtereen
doel kunnen wezen van telkens andere avondwandelingen.

beteekent Granaatknop en die, naar men zegt, levend begraven werd,
toen nauwelijks haar jeugd in schoonheid was ontloken, omdat zij een
enkele maal haar glimlach had geschonken aan dienzelfden Jehan Guir in
de dagen, toen hij nog niet anders was dan de erfprins Selim. En toch
was ik nog meer ontroerd bij het zien van het huis, waar generaal
Allard woonde, een dier officieren van het groote leger, die bij
wijze van revanche het fortuin van Randjit Singh maakten, en waar hij
gastvrijheid verleende aan Jacquemond; onder een open koepeltje in
den tuin droeg een eenvoudige marmeren steen het fransche opschrift:
"Marie Allard, zes maanden."

Intusschen zal de toerist ook zijn toebereidselen maken voor de reis
als beschaafde nomade. Hij zal beginnen met zich een lichte tent aan te
schaffen, die toch dubbel is, naar het model, dat "Zwitsersch huisje"
heet of Kaboeltent. Dan zal hij meubels voor het kamp aanschaffen,
waaronder een bed dat uit elkander kan worden genomen, benevens tafels,
die toegeslagen en stoelen, die gevouwen kunnen worden; keukengerei,
liefst een reeks aluminiumpannen van verschillende grootte, die in
elkander passen; een veldkachel, ge mailleerd aardewerk en tuinlampen

en dan nog dat betrekkelijk zeer klein aantal dingen, die werkelijk
onmisbaar zijn. Men kan ook gerust met het aanschaffen van een en
ander wachten tot de aankomst in Kaschmir en het gaat ook wel, een
deel der goederen te huren van een der agentschappen te Srinagar.

Maar laat men vooral niet verzuimen, reeds te Lahore twee van die
onwaardeerbare indische bedienden te huren, die zoo goed de kunst
verstaan het gemak en de rust van hun heer te verzekeren te midden
van de vele kwellingen der dagelijksche verplaatsingen. De eene
zal dienst moeten doen als _khitmatgar_ of kamerdienaar, de ander
zal _khansama_ of kok wezen. Hun maandelijksch salaris bedraagt van
twaalf tot zestien roepijen, plus een fooi van acht roepijen, als men
hen ver van hun huis meeneemt en ze voor hun eigen onderhoud moeten
zorgen. Die Mohammedanen uit Pendsjab zijn in den regel betrouwbare
personen en geheelonthouders, wat niet altijd het geval is met de
bedienden, die in de zeehavens op de aankomst van de globetrotters
wachten. Stel u er vooraf van op de hoogte, dat ze van dezelfde secte
zijn, om lastige conflicten te voorkomen. De mijnen hadden het onderweg
best samen kunnen vinden, maar ten slotte kregen ze toch nog herrie.

In den laatsten tijd van mijn verblijf te Srinagar had ik enkele
uitnoodigingen moeten aannemen en eenige malen gasten moeten
ontvangen. Het is dan de gewoonte, dat de bedienden elkander ook
inviteeren, en nu had op een zekeren avond, toen de mijne uit dineeren
waren, de khansama, die een vroom Sunniet was, met schrik vernomen,
dat de khitmatgar tot de Sji eten behoorde; zoo ontdekten ze, na een

half jaar in vrede en vriendschap te hebben geleefd, dat ze geslagen
vijanden waren, omdat meer dan duizend jaren geleden khalief Omar
het geslacht van Ali, den schoonzoon van den profeet, uitroeide.

Laat de toerist zich gerust op den khitmatgar verlaten, om elken
morgen op dezelfde plaats op tafel bij zijn bed of in de zakken aan
de tent de zaken te vinden, die hij noodig heeft. Op elk uur van den
dag en den nacht wordt de uitroep Ko hai! die zooveel beteekent als

hei daar! beantwoord en volijverig en verstandig wacht de bediende
bevelen af met de servet over den schouder als het teeken zijner
waardigheid. Zorg er slechts voor, dat hij die vaak verwisselt
voor een schoone! Want hij veegt er niet alleen het bord mee af,
dat hij u brengt; hij stoft er, zoo noodig, ook uw kleeren mee en bij