Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Ang Asya Ang king Kontinente at Sumasaklaw Sa Humigit

Ang Asya Ang king Kontinente at Sumasaklaw Sa Humigit

Ratings: (0)|Views: 153 |Likes:
Published by invieo326

More info:

Published by: invieo326 on Dec 10, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/10/2009

pdf

text

original

 
Ang
Asya
ang pinakamalaking kontinente at sumasaklaw sa humigit-kumulang naikatlong bahagi ng mundo. May sukat itong 43,810,582 km² o 17,159,995 milyakuwadrado (mi
2
). Ito ay nahihiwalay sa
Europa
sa pamamagitan ng isang makinaryanglibu-libong linya and dumadaan buhat sa Bundok Ural patungong Dagat Caspian,Bulubundukin ng Caucasusat sa Dagat Itim (
 Black Sea
). Ang hangganang naghahati saAfricaat Asya ay ang Suez Canal at ang hangganan sa pagitan ngHilagang AmerikaAt Asya ay ang Bering Strait. Sa hilaga ng Asya ay ang Karagatang Artiko at sa timog nito, ang Karagatang Indian.AngKaragatang Pasipikoang nasa silangan ng Asya at sa kanluran nito matatagpuan ang Bundok Ural, Dagat Caspian,Dagat ItimatDagat Egeo. Ang kontinenteng ito ay ang pinakamalakinglupalop sa buong mundo at tinaguriang isa sa pinagsibulan ng mga dakilang Kabihasnan na nagpabago at humubog sa kaisipan at paniniwala ng mga tao sa daigdig nating ito.Ilan sa mga kilalang kabihasnan na nagmuladito sa Asya ay angkabihasnang Tsina, India, Mesopotamia, Persia at kabihasnang Armaiko na may dalawang sangay-angIsraelat arabo. Sa Asya rin matatagpuan angKaragatang Indian,Dagat Timog Tsina (ang pinakamalaking dagat sa mundo), Karagatang PasipikoatKaragatang Artiko. Ang Europa ang kadikit nitong continente na  pinaghiwalay lang ng mga hangganan ng kabundukan ng URAL, Dagat ng caspia,Itim nadagat at ng kabundukan ng Cawkasus. Ang Suez Canal naman ang siyang hangganan nito bago dumating sa bansangEhiptong kontinenteng Aprika. Sa dami ng mga pangkat ng lahi ng mga tao, ang Asya pa rin ang nangunguna at patuloy na yumayabong sa paglabasnito patungo sa iba pang mga bansa at pagdagsa din dito ng mga ibang lahi ng tao mulasa kontinente ng Europa, Amerika at Afrika.Ang Asya usab mahimong ingnon nga usa ka subrehiyon saEurasia. Alang sa dugangsubdibisyon ginamit kanang maong termino, tan-awa ang Habagatang EurasiaugTunga- tungang Eurasia.Ang ubang nasod sa Asya milapas sa Asya mismo.Kining mosunod nga mga rehiyon tradisyonal nga giila:
Habagatang Asya(o Subkontinente sa Indya)
Habagatang-Kasadpang Asya(o Tunga-tungang Sidlakan o Kasadpang Asya)
Sidlakang Asya(o Layong Sidlakan)
Amihanang Asya
Kining terminoha talagsa lamang gamiton sa mga heyograpo, apan kini sagadnagapasabot sa mas dakong bahin sa Rusya, angSiberia. Usahay usab angMongoliaiapil dinhi ug ang mga amihanang bahin sa ubang Asyanong mga nasod, sama saKazakhstan iapil sa Amihanang Asya.
 
Habagatang Asya (o Subkontinente sa Indya)
Ang Habagatang Asya gitawag usab ngaSubkontinente sa Indya. Kini naglakip ningmosunod:
Ang mga nasod saHimalayassama saIndya, Pakistan,  Nepal,Butanug Bangladesh.
Ang mga nasod saKadagatang Indyansama sa Sri Lankaug angMaldives. Ang Andaman, Nicobar  ugLakshadweep nga mga islang nahimutang usab sa Kadagatang Indyan.
Usahay ang Afganistan anhi usab ibutang.
Habagatang-Kasadpang Asya (o Tunga-tungang Sidlakan, Duol ngaSidlakang Asya o Kasadpang Asya)
Kini matawag usab sa Kasadpanong termino
 (
Middle East 
saIningles), nga maoy sagad gamiton sa mga Pilipino, Uropano, ug Amerikano. Ang
Tunga-tungang Sidlakan
(sa ubang interpretasyon) nagpasabot sa pipila ka nasod saAmihanang Aprika.Ang Habagatang-Kasadpang Asya mabahin pa gayod ngadto ningmga mosunod:
Anatolya(buot ipasabot, angAsya Minor ), nga naglakip sa Asyanong bahin sa Turkiya.
AngLevantkunDuol nga Sidlakan,nga naglakip saSyria, Israel,Jordan, Lebanon,Iraqug ang Asyanong bahin saEhipto.
Ang rehiyon saKawkasuslakip na ang gamayng bahin saRusya,Georgia, Armenya, ugAzerbayjan.
AngPlatu sa Iran, nga naglakip saIranug pipila ka bahin sa kasikbit nga mga nasod.
Habagatang-Sidlakang Asya
Mas kompletong artikulo: Habagatang-sidlakang Asya
Kining maong rehiyon naglakip saPeninsula sa Malaya, Indotsina ug ang mga pulo sa Kadagatang IndyanugKadagatang Pasipiko.Ang mga nasod nga anaa mahimutang niini mao kining mosunod:
Ang maritimong Habagatang-Sidlakang Asya mao ang mga nasod saMalaysia,  Brunei,Pilipinas,Singapur ugIndonesia(ang ubang mga pulo sa nasod sa

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->