perbankan islam

200-204Peningkatan Kepentingan Sistem Kewangan Islam205-215Teras Dasar pada Tahun 2003

206-208Rencana: Pengenalan kepada Mekanisme Kadar Boleh Ubah secara Islam209-211Rencana: Rangka Kerja Kadar Pulangan212-213Rencana: Garis Panduan Laporan Contoh danPenyata Kewangan bagi Bank Islam Berlesen(GP8-i)

215-221Prestasi Sistem Perbankan Islam

Sistem Kewangan Islam

200PENINGKATAN KEPENTINGAN SISTEMKEWANGAN ISLAM

Sistem kewangan Islam kini muncul sebagai satukomponen yang berdaya maju dan teguh dalamkeseluruhan sistem kewangan, melengkapi sistemkewangan konvensional. Pelan Induk SektorKewangan (PISK) menggariskan fokus strategik yang jelas bagi membangun dan memacu perkembangansistem perbankan Islam. Berlatarbelakangkan ekonomiyang kukuh dan asas makroekonomi yang teguh,sistem kewangan Islam terus berkembang pesat,menguasai 9.7% bahagian pasaran dari segi aset padatahun 2003, berbanding 6.9% pada tahun 2000.Deposit dan pembiayaan juga mencatat peningkatanketara dengan masing-masing merangkumi 10.4%(7.4% pada tahun 2000) dan 10.3% (5.3% padamemainkan peranan penting dalammenggembleng deposit dan menyalurkankemudahan pembiayaan bagi pertumbuhanekonomi. Sistem perbankan Islam kini terdiridaripada 33 institusi perbankan Islam iaitu duabank Islam dan 31 institusi perbankankonvensional (sembilan bank perdagangan,empat bank asing, tujuh syarikat kewangan,empat bank saudagar dan tujuh syarikat diskaun)yang menyediakan produk dan perkhidmatankewangan Islam di bawah Skim Perbankan Islam(SPI). Institusi perbankan Islam menyediakanrangkaian produk kewangan dan perkhidmatanIslam yang luas dan komprehensif, meliputiproduk deposit seperti deposit simpanan, depositsemasa dan deposit pelaburan serta produkpembiayaan seperti pembiayaan hartanah,

Sistem Kewangan Islam

Perkembangan pesat sistem perbankan Islam dalam negeri,disusuli kemajuan pesat perbankan dan kewangan Islam telahmenjadi semakin penting bagi memenuhi keperluan ekonomiyang kian berubah.

tahun 2000) daripada sistem perbankan.Perkembangan pesat sistem perbankan Islam dalamnegeri, disusuli kemajuan pesat perbankan dankewangan Islam telah menjadi semakin penting bagimemenuhi keperluan ekonomi yang kian berubah.Dalam suasana dwi-perbankan di Malaysia, sistemkewangan Islam beroperasi selari dengan sistemkewangan konvensional. Sistem kewangan Islam diMalaysia merangkumi sistem perbankan Islam, pasaranwang antara bank secara Islam, insurans Islam atautakaful, pasaran modal Islam serta institusi kewangankhusus yang menyediakan sumber pembiayaanalternatif. Hubungan saling berkait antara komponen-komponen utama ini mewujudkan persekitaran yangsesuai dan komprehensif bagi sistem kewangan Islammemainkan peranan yang berkesan dalammenggembleng sumber dan menyalurkan pembiayaankepada aktiviti ekonomi yang produktif. Struktur sistemkewangan Islam ini juga meningkatkan daya tahan danketeguhan sistem kewangan Islam dalam menghadapikejutan kewangan dan menyumbang ke arahkestabilan keseluruhan sistem kewangan Islam.•Sistem perbankan Islam yang menjadi tulangbelakang kepada sistem kewangan Islampembiayaan modal kerja, pembiayaan projek,pembiayaan loji dan mesin, pembiayaan sewabeli, pembiayaan pendidikan dan produkpembiayaan lain, termasuk produk pembiayaandagangan. Keupayaan institusi perbankan Islammenghasilkan dan menawarkan produk yangmempunyai ciri menarik dan inovatif, pada hargayang kompetitif dengan produk perbankankonvensional, berjaya menarik minat pelangganberagama Islam dan yang bukan beragama Islam.Ia memaparkan kapasiti sistem perbankan Islamsebagai perantara kewangan yang berkesan.Akses perkhidmatan perbankan Islam ke pelbagaisektor ekonomi juga dipertingkatkan menerusirangkaian agihan yang luas, merangkumi 152cawangan perbankan Islam sepenuhnya dan2,065 kaunter perbankan Islam (menawarkanproduk perbankan Islam), yang disokong olehsistem pembayaran yang cekap, selamat danberkesan.•Pasaran wang antara bank secara Islam yang aktifadalah satu lagi komponen penting dalam sistemkewangan Islam. Dalam mekanisme pelaburan

mudharabah

antara bank, institusi perbankanIslam dapat menjana dana bagi memenuhi

201

Sistem Kewangan Islam

Jadual 5.1Sistem Perbankan Islam: Data Utama

Pada akhir tahunPerubahantahunan(%)20022003

a

2003

a

Bilangan institusi3533-5.7

Bank perdagangan1413-7.1Syarikat kewangan97-22.2Bank saudagar3433.3Bank-bank Islam220.0Syarikat diskaun770.0

Jumlah aset (RM juta)68,07082,19620.8

Bank perdagangan29,10936,82426.5Syarikat kewangan12,62317,87541.6Bank saudagar1,4301,71620.0Bank-bank Islam20,16020,9553.9Syarikat diskaun4,7484,8261.6

Jumlah deposit (RM juta)53,30660,21213.0

Bank perdagangan23,47626,51913.0Syarikat kewangan9,09410,96520.6Bank saudagar68485224.6Bank-bank Islam16,42117,5847.1Syarikat diskaun3,6314,29218.2

Jumlah pembiayaan (RM juta)36,71848,61532.4

Bank perdagangan16,70622,32433.6Syarikat kewangan10,05015,74656.7Bank saudagar804781-2.9Bank-bank Islam9,1589,7646.6Syarikat diskaunt.b.t.b.t.b.

Nisbah pembiayaan-deposit (%)

68.980.711.8

Bank perdagangan71.284.213.0Syarikat kewangan110.5143.633.1Bank saudagar117.591.7-25.8Bank-bank Islam55.855.5-0.3Syarikat diskaunt.b.t.b.t.b.

Bilangan cawangan13815210.1

Bank perdagangan81362.5Syarikat kewangan27250.0Bank-bank Islam1281323.1

Bilangan kaunter2,0652,0650.0

Bank perdagangan1,3351,4105.6Syarikat kewangan730646-11.5Bank saudagar

–

9

–

t.b. Tidak berkenaan.

a

Awalan

keperluan pendanaan jangka pendekberdasarkan konsep perkongsian untung. Sejakdilancarkan pada tahun 1994, jumlah pelaburan

mudharabah

antara bank mencatat peningkatandaripada hanya RM0.5 bilion pada tahun 1994kepada RM283.8 bilion pada tahun 2003.Dengan adanya pelbagai instrumen kewanganIslam jangka pendek dan jangka panjang sepertiTerbitan Pelaburan Kerajaan (TPK), Nota BolehNiaga Bank Negara Malaysia (BNNN) dan sekuritihutang swasta secara Islam, serta disokongdagangan aktif instrumen-instrumen ini,memudahkan institusi perbankan Islammemenuhi keperluan pelaburan dan mudah tunaimereka. TPK dan BNNN adalah antara instrumenyang digunakan oleh Bank Negara Malaysia bagimenguruskan mudah tunai sistem perbankanIslam. Kecekapan pasaran wang secara Islamterus dipertingkatkan melalui Sistem PemindahanElektronik Masa Nyata Bagi Dana dan Sekuriti(RENTAS) dan Sistem Tender AutomatikSepenuhnya (FAST)

.

RENTAS memudahkanpemindahan dana bernilai besar antara bank dansekuriti tanpa skrip, sementara FAST pulamemudahkan proses tender bagi sekuriti Islam,termasuklah sekuriti kerajaan, nota dagangandan sekuriti hutang swasta.

•

Dalam pasaran modal Islam, dana dijana bagimembiayai projek pembangunan daninfrastruktur jangka panjang melalui terbitansekuriti hutang swasta secara Islam. Pasaranmodal Islam mengurangkan pergantungan padasistem perbankan Islam bagi pembiayaan jangkapanjang dan membantu institusi perbankan Islammenangani sebahagian daripada risiko yangtimbul dari ketakpadanan aset dan liabiliti.Pasaran modal Islam memainkan perananpenting bagi mengurangkan elemen yang dapatmenggugat kestabilan sistem kewangan, danpada masa yang sama meningkatkan keteguhandan daya tahan sistem kewangan Islam demikestabilan sistem kewangan. Penerbitan pelbagaiinstrumen kewangan Islam meliputi notadagangan jangka pendek, nota jangka sederhanadan bon Islam jangka panjang membantuinstitusi perbankan Islam memenuhi keperluanpelaburan dan mudah tunai mereka. Strukturkewangan instrumen Islam yang pelbagai turutmemberi fleksibiliti kepada pengeluar bon dalammenguruskan keperluan kewangan mereka yangberbeza-beza. Keupayaan instrumen kewanganIslam menarik pelabur yang lebih ramai meliputipelabur institusi konvensional dan Islam,membolehkan penjanaan dana pada kos yanglebih kompetitif. Di samping itu, penglibatan aktifinstitusi perbankan Islam dalam pemula urusniaga, pengunderaitan dan khidmat nasihatkorporat menambahkan kedalaman pasaranmodal Islam dan seterusnya meningkatkankeberkesanan dan kecekapan keseluruhan sistemkewangan Islam.Penarafan kredit yang diberikan oleh agensipenarafan kredit luar seperti

Rating Agency Malaysia

(RAM) dan

Malaysian RatingCorporation Berhad

(MARC) memudahkanpenentuan harga dan meningkatkan kecekapan