• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
9
บทที ่
2
ภูมิหลังอาณาจักรพุกาม
 
ในสมัยที่พุกามเปนเมืองหลวงนั้น
 
พมามีความเจริญรุงเรืองสูงสุดยุคหนึ่ง
 
กษัตริยพุกามทรงสั่งสมพระราชอํานาจจนสามารถปกครองชาวพมาและกลุมชนตางๆ
 
ในลุมแมน้ ําอิระวดีมาตั ้งแตกลางคริสตศตวรรษที ่
9
ครั้นถึงกลางคริสตศตวรรษที่
11
พระเจาอนิรุทธทรงขยายพระราชอาณาเขตและสรางความรุงโรจนแกอาณาจักรพุกามอยางแทจริงเปนครั้งแรกในประวัติศาสตรพมา
 
แมวาพุกามจะเปนอาณาจักรแหงแรกของชาวพมาในลุมแมน้ ําอิระวดี
 
และตั้งอยูในเขตแหงแลงที่สุดของพมา
 
แตอาณาจักรพุกามกลับมีความเจริญรุงเรืองไมดอยไปกวาอาณาจักรโบราณอื ่นๆ
 
ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต
 
กษัตริยทุกพระองคของพุกามไดสืบตอความเจริญรุ งเรืองที่พระเจาอนิรุทธทรงสรางไวทั ้งดานการเมืองการปกครอง
 
เศรษฐกิจ
 
ศาสนา
 
ศิลปะ
 
วัฒนธรรม
 
แมวาอาณาจักรพุกามจะลมสลายไปในปลายคริสตศตวรรษที ่
13
เพราะไมสามารถตานทานการรุกรานของพวกมองโกล
 
ชาวพมายังคงจดจําความเจริญรุงเรืองของอาณาจักรพุกามไดเปนอยางดี
 
และยกยองใหอาณาจักรพุกามเปนตนแบบในการสรางอาณาจักรสมัยตอมา
 
อาณาจักรพุกาม
(Pagan)
 
พุกามมีคัมภีรนามวา
 
อริมัทนปุระ
(Arimaddanapura)
นามนี้แปลวาเมืองแหงความพินาศพายแพของศัตรู
 
จารึกที่เกาแกที่สุดที่กลาวถึงพุกามคือ
 
จารึกจามที่พบบริเวณแมน้ ําพันรัง
(Phanrang, Panduranga)
จารึกหลักโพนคร
(Po-Nagar)
ในป
 
ค
.
ศ
. 1050
ไดจารึกถึงการกัลปนาทาส จํานวน
50
คน
 
ซึ ่งมีชาวจาม
 
เขมร
 
จีน
 
พุกาม
 
และสยาม
1
 
ใหแกเทพกัลยา
(Kanya)
จารึกมอญที ่เกาแกที่สุดกลาวถึงพุกามในป
 
ค
.
ศ
. 1093
เขียนชื่อพุกามวา
 
โพกาน
(Pokan)
พุกาม
(Pukam)
และบางครั้งเขียน
 
ปูกาม
(Bugam)
2
 
จารึกมอญยังเรียกพุกามวา
 
ตตฺตเทส
(Tattadesa)
แปลวา
 
1
Than Tun, “History of Buddhism in Burma A.D.1000-1300,” Journal of BurmaResearch Society, 3.
2
G.H. Luce, Old Burma Early Pagan Vol.1 ( New York: J.J. Augustin Publisher,1969), 8.
 
 10
ดินแดนที ่แหงแลง
3
 
ในป
 
ค
.
ศ
. 1285
พระทิศาปราโมกขเดินทางไปเจริญสัมพันธไมตรีกับจีนเรียกพุกามวา
 
ตมฺพทวีป
(Tambadipa)
แปลวา
 
ดินแดนทองแดง
4
 
แมวาอาณาจักรพุกามจะเปนที ่รู  จักในหลายชื ่อ
 
หากชื ่อที ่เปนที ่รู  จักกันอยางแพรหลายคือ
 
พุกาม
 
ที ่ตั  ้งอาณาจักรพุกาม
 
พุกามตั้งอยูบริเวณตอนกลางของลุมแมน้ ําอิระวดี
(Upper Burma)
ศูนยกลางของอาณาจักรพุกามมีพื้นที ่
25
ตารางไมลบนฝงตะวันออกของแมน้ ําอิระวดี
 
ซึ่งเปนบริเวณที่แมน้ ําฉินวิน
(Chinwin)
แมน้ ําสาขาสายสําคัญของแมน้ ําอิระวดีไหลมาบรรจบรวมกับแมน้ ําอิระวดี
 
ศูนยกลางอาณาจักรพุกามตั ้งอยู ในภูมิประเทศที ่แหงแลงกึ ่งทะเลทราย
(Dry Zone)
ปริมาณน้ ําฝนที่ตกในแตละปนอยที่สุดของพมา
 
ดังนั้นบริเวณนี้เปนเขตแหงแลงที่สุดของพมา
 
จากสภาพภูมิประเทศที่แหงแลงทําใหพืชที่เจริญเติบโตในบริเวณนี้ตองทนตอความแหงแลง
 
ศูนยกลางของอาณาจักรพุกามไมสามารถเพาะปลูกขาวได
 
ยกเวนบริเวณริมฝงแมน้ ําและเกาะกลางแมน้ ําอิระวดีเทานั้น
5
 
การที่กษัตริยพุกามทรงเลือกพุกามซึ่งเปนบริเวณที่แหงแลงที่สุดเปนศูนยกลางของอาณาจักร
 
เปนการแสดงใหเห็นถึงความสําคัญของบริเวณแหงนี้
 
เนื่องจากพุกามตั้งอยูระหวางพื้นที่การเกษตรที่สําคัญคือ
 
กย็อกเซ
(Kyaukse)
และมินบู
(Minbu)
กย็อกเซเปนเขตทําการเกษตรกรรมขนาดใหญที่สุดของพุกาม
 
ตั ้งอยู ทางตอนเหนือของพุกาม
100
ไมล
 
และมินบูตั ้งอยู ทางใตพุกาม
80
ไมล
 
แมกย็อกเซและมินบูจะตั ้งอยูในเขตแหงแลงแตหากมีระบบชลประทานที ่ดีจึงสามารถทําการเพาะปลูกไดตลอดทั ้งป
 
และยังเปนแหลงผลิตขาวที ่สําคัญของพุกาม
 
กย็อกเซและมินบูมีความสําคัญตอเศรษฐกิจของพุกาม
 
กษัตริยพุกามทุกพระองคทรงทรงควบคุมดินแดนทั ้งสองแหงอยางใกลชิด
 
และทรงสรางและปรับปรุงระบบการชลประทานในสองดินแดนตลอดสมัยพุกาม
 
ที ่ตั ้งของอาณาจักรพุกามมีความสําคัญในการควบคุมแมน้ ําอิระวดี
 
ที่ตั ้งของอาณาจักรพุกามอยูตรงกลางของแมน้ ําอิระวดี
 
และเปนบริเวณที่แมน้ ําฉินวินไหลมารวมกับแมน้ ําอิระวดี
 
พุกามจึงสามารถควบคุมการเดินเรือในแมน้ ําอิระวดีและแมน้ ําฉินวิน
 
ที ่ตั้งของอาณาจักรพุกามมีความสําคัญในการควบคุมพื้นที่การเกษตรและการเดินเรือภายในแมน้ ําอิระวดี
 
หางจากศูนยกลางพุกามไปทางตะวันออกเฉียงใตมีภูเขาที่มีความสําคัญคือเขาโปปา
(Popa)
มียอดเขาสูง
 5000
ฟุต
 
เขาโปปาเปนภูเขาไฟที ่ดับแลวยอดเขามีลักษณะเปนที ่ราบกวาง
 
ชาวพมา
 
3
Ibid., 4.
4
Ibid.
5
Ibid.
 
 11 
ภาพที ่
1
แผนที ่ดินแดนพมาในสมัยอาณาจักรพุกาม
(
คริสตศตวรรษที ่
11-12)
ที ่มา
: G.H. Luce, Old Burma Early Pagan Vol. 1(New York: J.J. Augustin Press,19),2.
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...