Een collage van ontmoetingenEr kunnen perioden in je leven zijn waarin je het even niet meer ziet zitten: je relatie lijkt stuk telopen, er zijn spanningen op het werk of de fut is er gewoon uit. Misschien word je in tijden vaneconomische crisis zelfs geconfronteerd met ontslag. Je ziet op tegen de ouderdom of je krijgt een ernstige ziekte aangezegd. Een dierbareoverlijdt en je weet gewoon even niet hoe het verder moet.En dan is daar die mens, zoals de vreemdelingin het verhaal van de Emmausgangers, die plotsnaast je blijkt te lopen. Je had hem of haar nogniet eens opgemerkt. Die mens die een stukje met je meeloopt, bereid tot luisteren en vol aandacht naar je verhaal. Die vragen stelt uit een bewogeninteresse. Die als het ware voor een tijdje met jouw zijn versmolten.Verwonderd door deze bereidheid er evenhelemaal voor jou te zijn, voel je de moeheiden de pijn wegebben en ontspringt, diep vanbinnen, weer dat sprankje lentehoop. Te pril nogen onbeholpen en ook nog krachteloos, maar inieder geval een teken van een nieuw begin. Dezemens zou je bij je willen houden en verlangendnodig je hem of haar uit voor een verkwikkendglas of een sterkende maaltijd. En dan in het delen van brood en wijn herken je, wat je eens isaangezegd. Dat er leven is na de dood. En preciesop dat moment blijkt die mens zijn pad zonder jou te vervolgen en verblijft tegelijkertijd alssterkende herinnering gesloten in je hart.

De diepe moeten in het hout gedrevenzullen langzaam ronder worden en verzachtenen aan de dorre stronk ontspruit een twijg vol eloftedie kan uitotten tot nieuwe levenskracht.

N i e u ws b r i e f #4 6

ap ri l2 0 0 9 | # 4 6 | f rate r s c m m

Z   n-b   o   nw o r   n-i nb      n  K o m  n

w n  

Kredietcrisis, economischecrisis en de vraag hoe komenwe daar samen uit.Leidt het tot bezinning enomkeer of wordenmaatregelen genomen dieuiteindelijk op de rug vangewone mensen neerkomenen de kloof tussen rijk en armvergroten? De vele mensen diewerkloos zijn gewordenbetalen nu al de tol.Wordt onze wereld door decrisis barmhartiger of juistniet? Waar laten we ons bij deoplossingen door leiden? Indeze nieuwsbrief bijdragendie de weg wijzen naar eenwereld waarin recht wordtgedaan aan ieder mens, naareen wereld van vrede.Nog een vleugje van het feestop 15 november: hierbobeneen collage van de ingezon-den foto’s over barmhartigheid.

Ontmoeting

Marius Buiting

Voorzitter estuur bvb

o v e r we g i N g e N

ba r mha rti ge

a charter of compassion

met de gulden regel als richtsnoer

Karen Armrng erd n Nederandbekend me: ‘Dr de naue r’,een nhuend reaa er haar jarenn he ker a jnge ru. Haar jge ude ‘Een gecheden anGd’, gaf haar eredbekendhed.Daarna erchenen n ne emude er ndermeer Mhammed,Jeruzaem, en he regeu fundamen-ame. Haar hee eure  eraadn he Nederand.

‘Een geschiedenis van God’ heeft megeraakt en geboeid en daarna heb ik veel van haar andere werk gelezen.Al vanaf het begin ontdekte ik eenrode draad in haar werk: compassion,barmhartigheid, compassie. Zo’ntwintig jaar heeft ze zich verdiept in jodendom, christendom en islam enook in oosterse tradities als confucia-nisme, taoïsme, hindoeïsme enboeddhisme en ontdekte zij, dat,ondanks vele vervormingen en gewel-dadigheid, barmhartigheid een wezenrol speelt in al deze spirituali-teiten.In haar toespraak in Groningen zegt ze:

De grote wijzen egrepen allemaal dat deveiligste manier om ons van ons egoïsme teontdoen was om voortdurend mededogen tekweken.In ons mededogen leren wij met de anderenmee te voelen, ons zelf te onttronen alsmiddelpunt van onze wereld en daar eenander te plaatsen.In alle grote religies vinden we dan ook het ideaal van mededogen. Het is de lakmoes-proef voor waarachtige spiritualiteit.

Dit inzicht en wat zij op haar reizenover de heel wereld in verband met haar lezingen zag en meemaakteaan onbarmhartigheid en geweld,aan fanatisme en liefdeloosheid, aanonoplosbare conflicten, heeft haarertoe gebracht om op te roepen tot het Handvest voor het Mededogen. Juist nu de wereld in brand staat en erzo’n intens verlangen naar vrede leeft onder de mensen waar ook ter wereld.Mededogen die zijn dynamiek vindt in de Gulden Regel: Doe nooit anderen aan wat je niet zou willendat ze jou aan zouden doen. Andersgezegd: Behandel mensen zó, als jezelf behandeld zou willen worden.Als je bijvoorbeeld ziek bent of angstig bent of miskend wordt.

En de gulden regel eist dat we dag aan dagin ons eigen hart kijken, nagaan wat onspijn doet; en dan onder alle omstandig-heden weigeren iemand anders deze pijntoe te rengen. Dat vraagt dat we voort-durend onze eigen ervaring met die vananderen verinden.

En dan de gulden regel niet alleenten opzichte van eigen familie, vrienden en volk, maar universeeltegenover ieder mens en elk levend wezen. Jezus ging hierin het verstedoor in de geest van de gulden regelte vragen zelfs je vijanden lief tehebben. Nee, het gaat hier niet omiets liefelijks en makkelijks. Maarzoals zij zegt: barmhartigheid, degulden regel beleven in de grote enkleine wereld, is wezenlijk voor ons voortbestaan.Onze uitdaging is hoe we de guldenregel mondiaal kunnen vertolken enzo werken aan een wereldgemeen-schap, waarin volken in harmonieen respect kunnen samenleven. Dit eist van ieder van ons een spiritueelproces. De spiritualiteit die we nodighebben, is die van ‘de ervaring vaneen zelfontledigend medeleven dat ons in staat stelt om het goddelijke enhet godgelijke in de ander te zien’.Een wereldwijze beweging vanbarmhartigheid: daartoe roept Karen Armstrong op. De eerstekeer in 2008 bij de uitreiking vanRoosevelt Freedom Award aan haarin Middelburg en eind oktober in deGrote kerk in Groningen. Vanuit het zelfde besef waaruit onze Beweging van Barmhartigheid is ontstaan: Wegroeien alleen maar toe naar een wereld waarin ieder gezien wordt en gezien wordt in zijn schamelheiden grootheid als barmhartige liefdemensen en volken, staten en bevol-kingsgroepen verenigt en vrededichterbij brengt. Geen makkelijke weg maar wel bevrijdend.Persoonlijk voel ik ons bevestigdop de weg die we met de bewe-ging in Nederland gaan. En het is de moeite waard er ons op tebezinnen hoe wij haar oproep meegestalte kunnen geven. En dat begint toch bij de bekering van onseigen hart. Die ons er toe brengt om het volgende zeer vroege boed-dhistische gebed waar KarenArmstong haar lezing mee besloot te bidden.

Laat alle schepselen gelukkig zijn! Zwak of sterk, van hoog, gemiddeld of laagaanzien.Klein of groot, zichtaar of onzichtaar,naij of veraf.Levend of nog ongeoren – mogen allenvolmaakt gelukkig zijn!Laat niemand tegen iemand liegen, of enig schepsel waar ook, minachten.Moge niemand, uit woede of haat, enigschepsel kwaad toewensen!Laat ons alle schepselen koesteren als eenmoeder haar enig kind.Moge onze liefheende gedachten dehele wereld vullen, oven, onder, wijden zijd. Zonder eperking; een grenzeloze goed-willigheid jegens de hele wereld,Oneperkt, vrij van haat en vijandschap.

Wim Verschuren

o v e r we g i N g e N

ba r mha rti ge

naar een (meer) solidairelevensstijl

Ans van KeulenSolidariteit. Een woord dat behoorlijk ‘uit’ is. Elke marketingdeskundige zal je adviseren het niet in een missionstatement op te nemen. Gooien wehiermee het kind met het badwater weg? Ik wil graag proberen er opnieuw invulling aan te geven. Ik leerde ooit:solidariteit is

ewustzijn van samenhorig-heid

(bij elkaar horen)

en de

ereidheidde consequenties daarvan te dragen

. Dat zijn toch eigenlijk prachtige woorden!Die woorden ook daadwerkelijk levendmaken, is andere koek.Als we ‘je om een ander bekommeren’tot een spectrum maken, liggen mede-lijden en liefdadigheid aan de ene kant van het spectrum en solidariteit aan deandere kant. Liefdadigheid heeft met emoties te maken: we zien een lijdendeander, worden geraakt en komen inactie. Dat is goed, want daar begint het allemaal mee, daar worden de‘werken van barmhartigheid’ geboren.Het zwaartepunt ligt bij de ander diegeholpen moet worden.Bij solidariteit verschuift dit zwaar-tepunt in onze eigen richting. Mijnervaring is dat dit eigenlijk vanzelf gaat, wanneer je de kwetsbare hulp-behoevende mens in je leven toelaat: van helper word je langzaam maarzeker de geholpene, hoe tegenstrijdigdat ook mag lijken. In het contact met de kwetsbare ander ontdek jij jouw gaven en talenten, maar óók jouw beperkingen en zwakheden. Je leert tezorgen, liefdevolle aandacht te geven,maar ontdekt misschien ook dat je weinig geduld hebt, of dat je het moei-lijk vindt om daadwerkelijk te luisterennaar die ander. Dat jouw liefde vaak selectief of beperkt is. Of dat hetgeen je van waarde achtte in het leven, hele-maal niet zo waardevol bleek te zijn inhet licht van die ander.Wanneer je die kwetsbare ander inde ogen kijkt, wanneer je die dieperleert kennen, ga je ontdekken dat wijmensenkinderen allemaal één zijn, elk met zijn of haar zichtbare of minderzichtbare handicap, elk met een eigen-aardigheid, elk met zijn eigen levensba-gage. Dan realiseer je je dat wij mensen(arm/rijk, sterk/zwak, blank/zwart) bijelkaar horen en dat we het lief en leedsamen mogen delen en dragen. Zokunnen we groeien naar elkaar. Aandeze andere kant van het spectrum wordt de kwetsbare ander van eenprobleem dat verholpen moet wordentot een gift.Bij een solidaire levensstijl hoort eenbepaalde grondhouding, die je moet ontwikkelen en je eigen maken. Inmijn ervaring is dit een langzaamgroeiproces, vaak moeizaam enzelfconfronterend. Besef van gelijk- waardigheid, een open, luisterendeen zelfonderzoekende houding, eenflinke dosis bescheidenheid en geduldhoren daarbij. Maar met dit alles zijn wij niet allemaal zo rijkelijk bedeeld!Een corrigerende gemeenschap om je heen, waarbinnen spiritualiteit eenbelangrijke plek inneemt, kan dan bijhet aanleren van zo’n grondhoudingeen belangrijke steun in de rug zijn.Een meer solidaire levenstijl is in wezen‘een weg naar beneden gaan’, omlaagde ladder af. Van helper tot het inzicht komen dat jij zelf ook op één of anderemanier hulpbehoevend bent. Geen wonder dat ‘solidariteit’ niet meer ‘in’is. De reclame en vele andere bood-schappen vertellen ons dat de curve vanhet leven voortdurend omhoog behoort te gaan, misschien wat schoksgewijsmaar toch zeker opwaarts. De bereid-heid om dan tóch te willen afdalenis misschien wel de eerste conse-quentie van deze andere levensstijl. Deeenzijdige behoefte om goed te doenlangzaam weten om te zetten in het onderzoeken van jouw eigen hart omdan uiteindelijk die kwetsbare ander teomarmen als jouw broeder of zuster, waarmee je samen op weg bent.Toen ik bij een diaconaal centrum inKenia werkte, kwam op een middagde pleegmoeder van Cecilia naar mijtoe. Cecilia, een door ons centrumopgevangen straatmeisje, was doorons in dit pleeggezin geplaatst omdat haar ouders waren overleden aanaids. Ik veronderstelde dat deze pleeg-moeder om hulp kwam vragen voor het levensonderhoud van Cecilia, want het pleeggezin had het niet breed. Maar tot mijn grote verbazing kwam de pleeg-moeder niet om hulp, maar kwam zijons bedanken voor het geschenk vanCecilia aan haar gezin.Ze had gezien dat de aanwezigheid van Cecilia een heel positief effect had gehad op haar eigen kinderen. Zehadden dit totaal andere meisje lief-devol opgenomen in hun midden enze waren meer bereid te delen wat zehadden. Toen het meisje net in huis was, had de pleegmoeder haar dochtermoeten vragen wat van haar jurken af testaan aan Cecilia en het had de moederdiep ontroerd te zien dat haar dochter2 van haar lievelingsjurken uit de kast had gehaald om die aan Cecilia tegeven. Dat was een kant die de moedernog niet eerder had gezien in haardochter. Het voormalige straatmeisjebracht het beste in de andere kinderennaar boven.Cecilia en haar pleegmoeder