Herstellen, vernieuwen, recreëren (foto: Ad de Kok)

Barmhartigheid is steedsweer en op velerlei wijzen:re-creëren, letterlijkvertaald, her-scheppen,herschapen worden. Met dekracht van de liefde verlich-ting brengen, verbinding herstellen, helpen opstaan,opnieuw tot leven brengen,wakker schudden.

Vrijwel eindeloos is het aantal mogelijkheden, omdat lijden, verdriet, kwaad,gekwetstheid, afgesloten-heid, zoveel gezichten heeft.De heilige Geest is bij uitstek de her-schepper, de Re-creator.Daarom is de pinksterhymneVeni Sancte Spiritus mijdierbaar. Ik bid dit gebedelke morgen. Daarin voel ik me verbonden met concretemensen, de wereld en met debron van barmhartigheid.––––––––––Kom, heilige geest en zend uit de hemeleen straal van uw licht.Kom, vader van de armen.Kom schenker van gaven.Kom, licht van de harten.Welwillendste trooster,innemende gast van de ziel, weldadige verkoeling.Bij het zware werk - rust.Bij gloed - koelte.Bij tranen - troost.O, gelukschenkend licht, verzadig het diepste van het hart van wie in u geloven.Zonder uw toeneigingis er niets in de mens,is niets ongedeerd.Was wat besmeurd is,besproei wat verdroogd is,

N I E U WS B R I E F #3 1

j uli 2 0 0 5 | # 3 1 | f rate r s c m m

Z i e n-B e w o g e nW o r d e n-I nB e w e g i n g K o m e n

Woord van de redactie

Vakantie vieren betekent uitde sleur van alledag komen.Genieten van de vrije tijd enerop uit trekken en nieuweindrukken opdoen. We denkenook aan mensen die geenvakantie kunnen houden.Gelukkig zijn er altijd weermensen die opstaan en zor-gen voor mensen. Zorg bij denachtzuster voor haar patiën-ten, ‘Nachtzusters zijn heldin-nen’ en ‘zorg’ bij een kleinkindvoor zijn opa in het verhaal ‘Opde levensreis.’ Barmhartigheiddie een Braziliaans presidentondervond bij het schrijven vaneen arme vrouw.Verder kunt u lezen over delandelijke workshopdag, metname over de workshop barm-hartigheid in dans. En vergeetniet aan de almanak aandachtte geven.We wensen iedereen een helemooie vakantietijd toe.

Re-creëren

Wim Verschuren,

Voorzitter bestuur BvB

genees wat gewond is.Buig wat verstijfd is,koester wat verkild is,leid wat ontspoord is.Geef aan uw gelovigendie op u vertrouwenuw zeven heilige gaven.Geef het loon van de deugd.Geef een uittocht tot behoud.Geef bestendige vreugde.–––––––––––Barmhartig zijn is re-creëren.Vakantie is re-creëren, je zelf vernieuwen.Barmhartig zijn voor je zelf,genieten, zo maar leven, nietsmoeten. Ik wens je een vakan-tietijd toe, waarin je weerhersteld, vernieuwd, ge-recre-eerd wordt. Een tijd ook waarin je de bestendige vreugde magervaren.

A C T I V I T E I T E N

ba r mha rti ge

heb ik dat niet gedaan, maar ben ik gaan nadenken en mediteren over wat barmhartigheid voor mijzelf betekent,hoe het in mijn leven gestalte krijgt en welke valkuilen ik daarin tegenkom.Van daaruit maakte ik het raamwerk voor de workshop, en besloot ik omde tegenstellingen: barmhartig zijn enniet barmhartig zijn te gebruiken.Als we barmhartig willen zijn, is het in eerste instantie van belang, dat we goed voor onszelf zorgen. Goedbij onszelf onze grenzen kennen enrespecteren, maar ook de grenzen vanhen met wie we werken.In de workshop nodigde ik de deelne-mers uit om te ervaren waar hun eigengrenzen liggen, hoe het is om echt contact te maken, maar ook om teervaren hoe het is om een hulpvraag tenegeren of te ver te gaan in contact. Ze waren afwisselend hulpvrager en hulp-gever, zodat ze ook vanuit de hulpvrager konden ervaren hoe het is alsiemand té ver met je meegaat/meelijdt en hoe het is als je krijgt wat je nodighebt om vervolgens weer zelfstandigdoor te kunnen gaan.Tijdens een dansworkshop is elke vorm van dansexpressie goed, erbestaat geen verkeerde manier vandansen. Het gaat er niet om of iemandmooi of soepel kan dansen, alsiemand vanuit eigen beleving danst ishet altijd goed.Communicatie tussen twee of meermensen bestaat voor een groot deeluit lichaamstaal, ook al zijn we onsdaar meestal niet van bewust. Tijdenseen dansworkshop bestaat de commu-nicatie uitsluitend uit lichaamstaal,ondersteund door de muziek.We hadden op 21 mei een fantastischedag met 170 deelnemers. Het lijkt ook dat de Beweging een verjonging aanhet doormaken is. Zes workshops voorzoveel mensen, dat kon eigenlijk niet.We zullen er voor zorgen volgend jaarhet aantal behoorlijk uit te breiden.De ontmoeting met elkaar, met oude vrienden en nieuwe mensen, was eenfeest. En het weer hielp ons ook, want na de middag is er zelfs op het grasgezeten. En waar het concreet over kangaan, waar je toe opgeroepen kunt worden, vertelde Aad en Mettie Kik.Zij zijn na de beelden van de Tsunamiin beweging gekomen en zijn gaanhelpen bij de traumaverwerking. Jongemensen hebben zij geleerd hoe dat tedoen. Het was hartverwarmend, niet alleen om wat zij hebben gedaan maarook om de spirit van waaruit ze naast mensen zijn gaan staan in Sri Lanka,Atjeh en Nias.Het is verleidelijk om op alle zes de workshops in te gaan: Barmhartigheiden meditatie, en moslims, in je werk,drempels op de weg van barmhartig-heid en barmhartigheid in beeld en vorm en in dans en beweging. Wehebben er voor gekozen om evenin de keuken te mogen kijken vanBarmhartigheid in dans en beweging.Maria Meinora, die deze workshopgaf, vertelt er over.

Barmhartigheid dansen

Toen ik de dag van barmhartigheid voorbereidde dacht ik meteen: ‘dat iseen mooi thema voor een danswork-shop.’ Aanvankelijk wilde ik tekstenals uitgangspunt nemen. Uiteindelijk

dansen op de beweging vanbarmhartigheid

Maria MeinoraHierdoor kunnen we tot een expressiekomen van gevoelens en ervaringen,die we niet eerder voor mogelijk hielden.Met je lichaam uitdrukking te gevenaan wat er in je leeft en daarnaast contact te maken met anderen zonder woorden, uitsluitend met lichaamstaalkan bevrijdend en ook bedreigend zijn.Voor veel deelnemers was het de eerstekeer dat ze iets met dans deden. Velenontdekten tijdens de workshop dat het veel gemakkelijker is om hulp te gevendan om hulp te vragen.Ook was er herkenning in het feit dat we vaak te hard voor een ander werken om hem/haar uit problemente helpen. Een hulpvrager gaf aan dat het voor haar wel genoeg was geweest,maar dat de hulpgever doorging met hulp geven en hoe vervelend ze dat gevonden had.Het uitdrukking geven aan echt contact, gevoelens van liefde vanuit het hart, gaf de deelnemers de moge-lijkheid om heel dicht met elkaar tedansen. Zo intiem ben je normaalgesproken niet met een vreemde.Een dansworkshop maakt dat op een veilige manier mogelijk. Dit riep bijsommigen ook veel emoties op, maardat kan en mag in zo’n workshop.De muziekkeuze was afhankelijk vanhet thema en omvatte o.a. percussie-muziek, klassieke muziek, modernedansmuziek en meditatieve muziek.Al met al was het ook voor mij eenboeiende ervaring, zowel de voorberei-ding om er helemaal in te gaan, als omde reacties van de deelnemers te zien.

O V E R WE G I N G E N

ba r mha rti ge

Altijd weer zijn er mensen, schijnbaar hele gewone mensen,die barmhartigheid handen en voeten geven. Zij dragen dewereld.Ze stellen zich niet de vraag of degene die zij redden vriendof vijand, bekende of vreemdeling is.Mededogen maakt dat onderscheid niet. Wie zijn diemensen? Wat beweegt hen? Daar zijn we naar op zoekgegaan.

In het boekje ‘Zorgen in de zomer’ lezen we het volgende:‘Ik zit al 35 jaar in de zorg’ zegt de afdelingszuster vanhet verpleeghuis, ‘en het wordt alleen maar zwaarder. De werkdruk neemt toe, want jonge meiden kiezen niet meer voor dit vak. Maar daarnaast is het ook zo onwezenlijk mooi. Zo dankbaar, dat vind je nergens. Het is een roeping.Ik denk vaak na of ik niet iets anders zou moeten doen,maar ik weet dat ik ongelukkiger zou worden. Ik ben eenzuster en blijf een zuster.’ Ze rolt een bibberend oud mensjeop de andere zij. Met een tederheid die te enorm is voor woorden. ‘Welterusten hoor’, fluistert ze. Nachtzusters zijnheldinnen! Wonderlijk. Het bibberende, oude mensje is te ziek om nogop te staan, maar die nachtzuster wordt, terwijl ze dat oudemensje op de andere zij draait, zelf aangegrepen. Zij weet barmhartigheid handen en voeten te geven. Het boekje ‘Zorgen in de zomer’ is geschreven door een jour-nalist die een paar weken in een verpleeghuis meeliep. Als hijdat niet had gedaan, wie zou die bescheiden nachtzuster danooit hebben gezien? Die vraag komt in mij op, of bescheiden-heid en zachtmoedigheid in onze hardhandige wereld overhet hoofd worden gezien. Maar is dat in het echt wel zo?In de sociale strijd rond het al of niet voortbestaan van de verzorgingsstaat viel hij op: de christelijke vakbondsmandie zijn tegenstanders niet onder de gordel wilde stoten,maar fier en vriendelijk tegelijk open stond voor woord en wederwoord. In het debat rondom de vermoorde cineast vielhij op: de minister van justitie, die geen moord en brandschreeuwde, maar in alle bescheidenheid zijn mening gaf en tegelijk open stond voor goede raad van anderen. In het populaire televisieprogramma viel zij op: de schrijfster enfilosofe die in alle rust wist uit te leggen hoe fanatici enfundamentalisten de gevangenen worden van hun eigenideaal, gekidnapt door hun eigen droom. Zij werden door velen gezien. De nachtzuster, slechts door een enkeling.Haar daadkracht is er niet minder om.Ze zal zelf niet zeggen dat ze het uit mededogen doet, daaris ze te bescheiden voor. Nachtzusters, heldinnen zijn het!Citaat uit

Cees Maas, Zorgen in de zomer.

ISBN 90 75703 96 1in werkboek voor weekendliturgie mei 2005 uitg.:

Gooi en Sticht

Rina van der Hulst

nachtzusters zijnheldinnen

Wetenschap en liefdadigheid, Picasso, Barcelona 1897