a c t i v i t e i t e N
ba r mha rti ge
Nederland pakt in het jaar 2006uitbundig uit met de herdenking vande 400ste geboortedag van Rembrandt van Rijn (1606-1669), onze grootsteschilder uit de 17e eeuw.U bent dit jaar welkom op tientallententoonstellingen, bij een film entwee musicals, er komen nieuweboeken en zelfs muziekstukken over Rembrandt uit.
Geboeid lees ik hierover in een week-endbijlage van Tubantia, en het prach-tige themanummer van het maandbladM van de NRC. De schilder Rembrandt was een uniek talent, hij had het inzijn vingers om dat wat zijn ogenzagen, ook heel direct en treffend ineen tekening, een ets of schilderij weerte geven. Hij was een kunstenaar diede realiteit weergaf, ‘hij poetste niksop’. En het zijn met name mensendie hij weergaf zoals ze waren. ‘Hijis misschien wel dé schilder van het menselijk tekort’, zo lees ik. Armoede van mensen, hun ouderdom, hun ijdel-heid en vrekkigheid, hun emoties,Rembrandt brengt dat in beeld als geenander. Hij laat de onvolmaaktheid en desterfelijkheid van gewone en ongewonemensen zien, van armen en rijken, vankinderen en oude mensen. Hij laat ook zien wat er in al die mensen omgaat,dat ze nadenken, vrolijk, verdrietig of angstig zijn. Ook in zijn vele bijbelsetaferelen zien we telkens weer gewonemensen met al hun lief en leed, hun verlangens, hun verwondering, hunspijt, hun ontferming. U hebt vast weleens een afbeelding van ‘De terugkeer van de verloren zoon’ gezien: hoe debarmhartige vader met liefde en zorgzijn handen legt op de rug van zijnteruggekeerde en nu voor hem neer-knielende zoon. Hier wordt niet uitge- vlakt wat er in de afgelopen tijd alle-maal gebeurd is, maar de vader houdt nog steeds van zijn zoon en is bereidhem weer te ontvangen en een nieuwekans te geven.Zo zijn veel tekeningen, etsen en schil-derijen van Rembrandt vervuld vanHans van der Hulst
rembrandt, ‘schilder van het menselijk tekort’
mededogen en barmhartigheid. En vanfascinatie voor mensen, hoe ze ook zijn:blijven kijken en luisteren naar mensen.Proberen je in te leven in wat ze door-maken. Mensen heel ernstig nemen enaanvaarden, in hun aardsheid, in hundromen en verlangens. Soms ook met een knipoog, een glimlach: lieve mens, je mag er zijn zoals je bent, maar kijk ook eens naar jezelf in de spiegel, en vergeet niet om af en toe ook eens telachen om jezelf … In de spiegel kijkenheeft Rembrandt zelf trouwens ook heel veel gedaan: er zijn wel 85 zelfpor-tretten van hem bekend.Dit alles samen vind ik een prachtigehouding voor wie bijvoorbeeld inde zorg, het onderwijs of het pasto-raat werkt. Een belangrijk deel vanonze tijd luisteren en kijken wij naarmensen, verdiepen ons in hun lief en leed, proberen hen hulp en zorgte geven en een eindje met hen meeop te lopen, te troosten, te verhel-deren, vreugde en verdriet, geloof ensoms wanhoop te delen en uitzicht te geven. Als je dat probeert te doenmet de houding van Rembrandt, blijf je heel realistisch, maar ook open enbarmhartig voor mensen. Zo kun jemisschien ook het dichtste bij mensenkomen. Je zou misschien zelfs kunnenzeggen: Rembrandt is niet alleen eenschilder van vele bijbelse voorstel-lingen, maar hij getuigt ook van diegoede bijbelse geest van Jezus volmededogen en bewogenheid om het lot en het tekort van mensen. Ik vind dit Rembrandt-jaar een uitno-diging aan ons allen om in dit jaarte proberen wat méér zo te kijken enaandachtig, zorgzaam en betrokken bijonze medemensen te zijn, hoe en waar we ze ook ontmoeten. Het kan onsmilder, verdraagzamer en barmhar-tiger maken.Beelden uit:
Remrandt: De Meester & zijn Werkplaats | Tekeningen & Etsen
;Rijksmuseum Amsterdam-WaandersUitgevers, Zwolle, 1991.
Add a Comment