“... de naaste die niet voorij loopt maar verwijlt, die niet in slaap valt maar aan je zijde waakt...”

De mens die plotseling naast je loopt en willuisteren naar jouw verhaal; de arm om jeschouder, de hand die je vasthoudt of je hoofdsteunt, zodat dat ene hapje niet langer onbe-reikbaar voor je is. De redding is nabij: denaaste die niet voorbij loopt maar verwijlt; dieniet in slaap valt maar aan je zijde waakt; die je niet bekijkt maar ziet.

Hoe hoog kan de nood bij iemand zijn, mate-rieel of geestelijk? En is het dan niet vaak juist een mens die je weg kruist, die je ziet in je verdriet, in je eenzaamheid, die reddingbrengt. Nee, de redding betekent vaak niet dat de pijn verdwijnt, maar wel dat je het dragenkunt en niet gaat wanhopen.Niet wanhopen, maar hopen. Het is deonverwoestbare hoop ooit bevrijd te worden,die Natascha Kampusch, acht jaar gevangengehouden, overeind hield in die eenzameopsluiting. Eenzaamheid kan een groot lijdenzijn, zeker ook bij zieke en oude mensen. De

N i e u ws b r i e f #3 6

o kt o be r2 0 0 6 | # 3 6 | f rate r s c m m

Z   n-b   o   nw o r   n-i nb      n  K o m  n

w n  t

Je hoort vaak pessimistischegeluiden.Maar sterker is de hoop,die ondanks alles, door doetgaan.De hoop en het vertrouwenmet iets goeds bezig tezijn, die je op de weg vanbarmhartigheid doenvoortgaanNaast actuele zakenbesteden we aan de hoopspeciale aandacht.Spreekt het u aan? Wenodigen u uit om te latenhoren hoe de hoop in u leeft.

HOOPAls de nood het hoogst is...

Marius Buiting

Voorzitter estuur bvb

hoop op contact kan groot zijn. Je beseft vaak niet wat een enkel woord of gebaar dan kanbetekenen.Onlangs, op een bloedhete zomerdag, kwamen vijftig van de onzen samen vanuit hun zorg voor mensen die afhankelijk zijn van de zorgin verpleeghuizen, zorgcentra en thuishulp.Zorg om vervreemdende schaalvergroting,bureaucratie die niet steunt maar je reduceert tot een radertje en de dominantie van geld. Ineen dergelijke zorg is geen plaats voor ontroe-ring, geen tijd voor doodsangst en troost, voorzomaar een stukje dragen van het kruis van dieuitgeputte ander op jouw weg. Er is moed voornodig om dat toch te doen.Er is hoop: we verjagen de handelaren engeldwisselaars en bouwen een tempel van liefde,mededogen, omarming, met tijd voor nabijheid.Mensen in de zorg komen in beweging. Vandaardie bijeenkomst op die warme zomerdag. Bouw maar met ons mee, wij zijn al begonnen!

a c t i v i t e i t e N

ba r mha rti ge



Een bijeenkomst over barmhartigheidin de zorg op donderdag 5 juli: Wiekomt daar begin van de vakantiepe-riode nog naar toe? Wel, we warendie middag van 16.00 tot 19.00 uur inTilburg bijeen met een heel gemêleerdegroep van 48 deelnemers.

Waarom deze bijeenkomst? In het bestuur van de beweging willen we despiritualiteit van barmhartigheid graagdichter bij de verschillende gebieden van werk brengen.Waar te beginnen? Het speelt bij depolitie evenzeer als in het onderwijsen het bedrijfsleven. De keuze om met de zorg te beginnen is op praktischegronden genomen. Vanuit de zorgbereiken ons verzoeken om het hier-over te hebben. Niet zo vreemd, omdat het in alle vormen van zorg altijd gaat over de mens in zijn kwetsbaarheid.Marius Buiting, onze voorzitter, is zelf dagelijks met de kwaliteit van de zorgbezig. En dat geldt ook voor mij.De bedoeling was dicht bij huis teblijven. Daarom heb ik mijn eigenmotivering om me voor deze bijeen-komst in te zetten verteld. Ik benouderbegeleider op een afdelingKinderen en Jeugd bij een grote GGZ-instelling. Ik werk met ouders die zelf psychiatrische problemen hebbenen dat beïnvloedt in ernstige matede groei en ontwikkeling van hunkinderen. Barmhartigheid is de rodedraad van waaruit ik werk en ik benblij dit te mogen doen. Mijn probleemzit in de veranderingen in de gezond-heidszorg en ik merk dat ik daardooronbarmhartig begin te worden naarmijn collega’s. Ik word een roependein de woestijn, maar wat erger is, alsik niet oppas, verhardt mijn hart.Daarna heeft Marius verteld overbarmhartigheid en de Beweging van Barmhartigheid, want er warendeelnemers die daar niet van op dehoogte waren.

zorg voor mensen

Laten we hopen dat..., hoop doet leven,hopeloos!, een hopeloos geval, hopentegen beter weten in, de hoop levendhouden, hoop in bange dagen...

Het is mij opgevallen, hoe vaak we het woord hoop of hopeloos in de mondnemen.Blijkbaar is er altijd iets wat in het verschiet ligt en nog niet binnen onsbereik is.Hoop drukt ook uit, dat het niet helemaal of helemaal niet in onzeeigen macht ligt om te verkrijgen waarop we hopen. Hoezeer kaniemand hopen op genezing en tegelijk ervaren het niet in handen te hebben.Vergeleken met liefde en geloof is er veel minder over geschreven. Dat vielmij op, toen ik voor meditatie-avondenin onze Eleousa-communiteit hoop alsthema had gekozen.Het is niet zo makkelijk te vatten waarhet bij hoop om gaat. Een eenvoudige vorm is de hoop iets concreets te verkrijgen: ‘Ik hoop voor het examente slagen’ of ‘ik hoop niet te worden vergeten, nu ik ziek ben’.Het beeld van Charles Péguy voor dehoop is me steeds bijgebleven en heeft me in moeilijke momenten geholpen.De hoop als een klein, teer meisjedat voorthuppelt tussen geloof enliefde, haar twee ernstige, volwassenzusters. Die hebben het kleine meisje‘hoop’ nodig om over sommige dodepunten heen te komen en onderwegniet te blijven steken. Hoop, klein enkwetsbaar, maar niet kapot te krijgen,altijd met iets van perspectief entoekomst. Het is meer dan optimisme.Zelf ervaar ik dat als de hoop en het vertrouwen, dat er altijd iets goeds kangebeuren, dat er altijd een hefboompjeDorine SweereEn toen was de grond bereid voor dedeelnemers om zelf aan de slag tegaan.Vragen als: Wat was je motivatie omin de zorg te gaan werken en wat isdie nu? Is er barmhartigheid in jeorganisatie voor jou, en je cliënten enhoe staat het met de barmhartigheid van jou?Het resultaat overtrof de verwach-tingen. Er werden ook heel wat suggesties naar voren gebracht. Uit de groep is een werkgroepje van acht personen geformeerd. En we zijn albijeen geweest en zijn een nieuwebijeenkomst aan het voorbereiden.De sfeer was er echt een van gelijk-gezinden, van bondgenoten, vanmensen die zorg voor mensen hebben. Je zult zeker nog meer van ons horen.En als je belangstelling hebt, neemdan contact op.is waarmee een mens (een hopeloosgeval of in een hopeloze situatie) toch weer tot leven kan komen.Václav Havel heeft mij met een nogdiepere laag van de hoop in contact gebracht:

Hopen zit in onze ziel, in het hart gegrift iets voor anker voorij de horizonHopen is zeker weten dat iets zinvol isongeacht de afloop

Hopen is zeker weten, dat het goedis wat je doet, dat je keuze zinvol is,ongeacht de uitkomst of het succes.Dat spreekt me aan. Ik gebruik graaghet beeld van het zaaien. Probeer goedzaad te zaaien, ook al weet je niet of het op zal schieten en je de oogst mee zult maken. Deze hoop, dezeonbaatzuchtige hoop, speelt een rolbij barmhartigheid. Je ziet de ander in

hoop op geloof in de liefde

Wim Verschuren

o v e r we g i N g e N

ba r mha rti ge



Het woord oordeel geeft eigenlijkal aan wat we moeten doen, als weergens over oordelen: We moeten eerst met ons oor horen, eerst waarnemen,voordat we tot een oordeel kunnenkomen, voordat we tot gevolgtrek-kingen kunnen komen over wat wehoren en zien.Vaak oordelen we zonder echt dewezenlijke gesteldheid der dingenonder onze aandacht te hebbengebracht. We zijn dan bevooroordeeld. Vaak zegt ons oordeel dan meer over onszelf dan over de zaken waarover we een oordeel uitspreken.

De Bijbel zegt in dit verband het volgende:“Oordeelt niet, opdat gij niet geoor-deeld wordt” (

Mat. 7:1

) En: “Met welk oordeel gij oordeelt, zult gij geoor-deeld worden”(

Mat. 7:2

)Wat ik denk, oordeel, veroordeel,komt dus als een boemerang naar mijterug: met mijn oordeel over de ander,beoordeel ik mezelf.Door mijn oordeel sluit ik de anderbuiten en sluit ik mezelf af. En zoontstaat er verdeeldheid. Oordelen doe je niet alleen over de ander, maar ook over jezelf.Het helpt wel om een oordeel direct door een goede gedachte te laten volgen.Maar er is meer, want in een boek las ik ineens die zin, die alles pas echt anders maakt: “Spreek iedere keer dat je over iemand oordeelt, een zegenover die persoon uit.”Dit vraagt een andere houding enkost oefening. En dan gebeurt er wat: waar ik eerst de ander buitensluit,ervaar ik dat de wisselwerking weer wat op gang komt. En waar ik eerst mezelf afsluit, merk ik dat ik weeropen wordt. Waar eerst de ander en ik verdeeld waren, daar werkt de Zegen voor ons beiden helend.De moeite waard om dat in praktijk tegaan brengen? Probeer het eens!

oefening

van oordeelnaar zegen

Edin van der HamHOOPKan ik herboren wordenmet een litteken in mijn hart,toch weer gelovendin de toekomst en - gehavend -toch gegroeid in mens-zijn?Marinus van den Bergzijn verdriet of tekort, laat je er doorraken en je komt in beweging, omdat jeervaart dat het goed en zinvol is, ook allijkt de situatie hopeloos te zijn.Drie woorden komen in dit verband als vanzelf naar boven.Vertrouwen. Dat is een stap verderdan hopen. Je hebt er vertrouwen in,dat wat je hoopt ook werkelijkheid wordt. Je toevertrouwen en trouw spelen hierin mee. In de relatie tot God met name spelen trouw en toever-trouwen een wezenlijke rol.Geduld. Hopen vraagt altijd geduld.Etty Hillesum tekent op in haardagboek: ‘Ik ben een beetje verdoofden hulpeloos, maar tegelijk probeer ik weer uit alle hoeken van mijn wezen wat geduld bijeen te schrapen, een heelnieuw soort geduld moet dat zijn vooreen heel nieuwe toestand, dat voel ik wel.’ Soms wordt je hoop zwaar opde proef gesteld en heb je veel geduldnodig. En van waar uit is dat anders opte brengen dan vanuit een onverwoest-bare hoop?Vrede. Als je dichtbij en veraf hoort over oorlog, onmin, twist, kan demoed je in de schoenen zinken en wordt de hoop op vrede wel een heelklein vlammetje. En toch zijn ermensen die met een onverwoestbarehoop zich hiervoor blijven inzetten.Vanuit die hoop, die, zoals Václav Havel zegt, in onze ziel is gegrift en voor anker ligt voorbij de horizon.‘Wat mij het liefste is, zegt God, is dehoop’ dicht Charles Péguy. LiseloreGerritse zingt: Geloof, hoop en liefde,maar de meeste van deze is de hoop’.De laatste zin van haar lied brengende grote bewegingen in ons hart weersamen:‘Hoop op geloof in de liefde.’