Barmhartigheid: teder en krachtig

In antwoord op onze brief aan Burgemeester en Wethouders over de uitzetting van uitge-procedeerde asielzoekers schreef burgemeester Opstelten van Rotterdam: ‘Ik stel het op prijsu te berichten dat het dezerzijds de gewoonteis om de achtergronden van elk individueelgeval te onderzoeken. Dat is een arbeidsin-tensieve methode omdat elk dossier weer anders is. Door deze aanpak heeft de gemeenteRotterdam meer dan eens met succes clementieweten te bepleiten bij de minister van Justititie’.

Een aantal gemeenten hebben op onze brief gereageerd. Een druppel op een gloeiendeplaat, zo’n brief schrijven, zult u misschiendenken. Ik ben er van overtuigd dat het goedis dat we onze stem hebben laten horen. Tweepunten hebben ons met vreugde vervuld. Debijeenkomst op 8 mei met de zes workshopsover barmhartigheid. We waren met 130 deel-nemers bijeen. Het was een feest om samente zijn vanuit eenzelfde geest. En alle work-shops voldeden aan wat we ervan verwachtten.Inderdaad: het speelveld van de barmhartigheidis grenzeloos. Vergeving, aandachtig leven, verbeelding, vertellen, meer dan je functie zijnen bibliodrama: ze hebben alle met barmhar-tigheid te maken. De datum voor volgend jaaris al vastgesteld: zaterdag 21 mei 2005! Na vier zaterdagen bijeengeweest te zijn, hebbenin het weekend van 15 en 16 mei de leerroutein barmhartigheid afgesloten. Met 24 deel-nemers, Tonja Mos en mij als begeleiders en,tijdens het weekend, Hein Stufkens als gast-begeleider. Het is echt een leerroute geworden waarin verdieping en toerusting tot hunrecht zijn gekomen en waarin we veel beleefdhebben, ook aan elkaar. Het heeft mij zelf heelgoed gedaan en gestimuleerd om samen doorte gaan. En ook om de leerroute opnieuw aante bieden. En nu staat de vakantie voor de deur.Ik zie ernaar uit om even afstand te nemen. Endat zal bij u ook wel het geval zijn. Van harte wens ik u een heerlijke vakantietijd, een tijdook om barmhartig te zijn voor jezelf door jete verwennen en te laten verwennen. En als erom welke reden ook vakantie niet inzit, hoopik dat u toch een goede zomertijd zult hebben.

N I E U WS B R I E F

j uli 2 0 0 4 | #2 7 | f rate r s c m m

Z i e n-B e w o g e nW o r d e n-I nB e w e g i n g K o m e n

Woord van de redactie.Gérard Verstijnen

‘Sleur is de houtworm vanhet geluk’, schreef Jules deCorte eens.Wij zijn de geluk-kige redactie van een bladdat geen sleur kent, noch inde kolommen, noch in deaanvoer.Er is een grote participatievan onze lezers aan deNieuwsbrief, die ze blijkbaarervaren als hùn blad . Er isook een grote verscheiden-heid aan bijdragen. Zie ook# 27 weer. Met een oproeptot barmhartig omgaan metasielzoekers. Met een verslagover een workshop ‘Groterzijn dan je functie’.Goede en ontspannen vakan-tie toegewenst. Waar, hoe,met wie dan ook. Dat het‘vacare’ mag zijn: leeg, vrijonbezet zijn. Weg uit de sleur.Op naar geluk.

Verdieping, toerustingen in beweging komen

Wim Verschuren,

Voorzitter bestuur BvB

A C T I V I T E I T E N

ba r mha rti ge

kleintje een beetje af door te zeggendat ze straks wel zou luisteren als zetijd had. Vrijwel onmiddellijk merkteze wat haar botte reactie inhield en voelde dat het niet goed was geweest.Ze vroeg zich af wat ze gedaan zouhebben als het meisje haar zusje wasgeweest. Dan had ze wel geluisterd enhaar, onafhankelijk van het resultaat,de hemel in zou prijzen en zeggendat ze later vast heel beroemd zou worden. De volgende keer deed ze dat.Ze had door dit incidentje een denk-protocol in haar hoofd, waardoorde volgende keer onmiddellijk eenbelletje ging rinkelen: niet afschepen:aandacht hebben...

Het is een oefening in barmhartig-heid.

Barmhartigheid is groter zijn dan jefunctie. Niet alleen kijken wat je moet doen vanuit je taakomschrijving in je werk, maar die toetsen en als dat nodig is uitbreiden met jouw taakom-schrijving als medemens: wat als jouw klant, patiënt, leerling je broer of zuszou zijn? Hoe zou je willen dat deze wordt bejegend?Wat als je broer slecht nieuws moet ontvangen? Hoe wens je hem dat toe?Wat is in zo’n geval barmhartig? Met veel verhullend gepraat eromheen, of zo dat hij weet waar hij aan toe is, hoepijnlijk dan ook? Hoe doe je dat barm-hartig? Wat als je zus die om hulp vraagt op een verkeerd adres? Wil jedat de deur voor haar neus dicht klapt of dat iemand de moeite neemt het goede adres te geven? Hoe doe je dat barmhartig? De BvB heeft een brief geschreven aanalle burgemeesters en wethouders inbarmhartig te zijn in het toepassen van het uitzetbeleid. Een noodza-kelijk, maar toch dapper initiatief.Wat als deze bestuurders die brief zoserieus nemen dat ze aan jou, lid of sympathisant van de BvB vragen hoedat moet? Welke hulpmiddelen geven we dan? Hebben wij een denkpro-tocol? In deze workshop gaan we vanuit onze eigen ervaringen de dilemma’sna die we kennen t.a.v. barmhartig-heid. We gaan na welke gedachtenonze voeten hebben gekeerd in derichting van het gekerm.

Zes workshops waren er op 8 mei:over meditatie, verhalen, bibliodrama,vergeving en verbeelding. De zesdeworkshop heette ‘Grensoverschrijding en barmhartigheid’ gegeven door Marja Wittenbols. Zij brengt hier zelf verslag van uit.

Komt een man bij de dokter: “Dokterheb ik echt kanker.” De dokter zet zijn bril af, kijkt hem streng aan enzegt:”Bemoei u met uw eigen zaken.”Dit is een mopje over de beroepsde-formatie van een arts. Dit is geenbarmhartige man. Zijn volgendepatiënt zal hij op een zelfde manierbehandelen.Maar er zijn meer situaties, dieminder hilarisch zijn en even hard. Ik las van een jonge vrouw die vooreen jaar ontwikkelingswerk gingdoen. Ze had een taak in het oppassenop kleine kinderen, zodat de moederszich konden scholen. Ze merkte dat zehet zo druk had met alles in de gatenhouden dat ze nauwelijks opmerktedat een kleutertje haar een liedje wilde voorzingen dat ze zojuist opschool geleerd had. Ze scheepte het

barmhartigheid isgroter zijn dan je functie

Marja Wittenbols

Tijdens de workshop waren weop zoek naar het belletje dat gaat rinkelen als je je voeten wel moet keren. Wat voel je dan, wat denk jedan wat zie je dan?

We merkten echter dat er bij veleninmiddels twee soorten belletjes zijn.Het een rinkelt bij het “horen van het gekerm” van een ander, het tweede waarschuwt als je onbarmhartigdreigt te worden voor jezelf als jeop te veel en te zware zaken ingaat, waardoor je zelf misschien overbelast raakt. Pratend en vertellend kwamen we er op uit dat je niet onderdoorgaat aan het te barmhartig zijn (dekwaliteit van je omgaan met mensen versterkt je juist), maar vooral aande hoeveelheid en de frequentie vande belletjes die je hoort rinkelen (dekwantiteit kan uitputten). We hebbensoms de behoefte om de grenzeloos-heid van barmhartigheid toch wat tebegrenzen.Dit onderscheid maakt het onsmisschien alerter op welk geluid wehoren: moeten je in dit geval barm-hartig zijn voor de andere, of tocheven voor jezelf. Alleen jij kan die vraag beantwoorden.Met het delen van de zinnetjes die onsbesluiten onze voeten te keren en niet voorbij te gaan aan het leed dat wezien, hopen we elkaar te versterken ente inspireren.We hebben voorbeelden gegeven waarin we barmhartigheid missen enals persoon voor het dilemma komente staan: zal ik ingrijpen of niet.– Wat gij wilt dat u geschiedt,onthoudt dat ook een ander niet.– Wat als het mijn kind zou zijn...?– Heb ik nu de mens voor ogen (of debelangen van de organisatie)?– Waar zijn we nu eigenlijk mee bezig?– ... en als het nou eens allemaal heelanders was...– Herkennen vanuit innerlijk verlangen.– Hoor mijn dankbaar gevoel van verwachting. Het is een stroom.– Ben ik arm-hartig. (heb ik hart voor de nood)?

WORKSHOP R

ESULTAAT

DE SAMARITAAN

Vrij naar Lucas 10: 25-37

Ik had voorbij kunnen lopen, want ik had nog wel wat ‘Anders’ te doen.Maar mijn voeten stopten,keerden mijn lichaamin de richting van het gekerm.Het raakte me tot in mijn ingewanden, wat ik zag:dat andere lichaam.Ik moest zich wel bukken.Ik moest mijn hand wel op dat voorhoofd leggenom te voelen....Wat? Ik was geen deskundigedus bracht ik het lichaam naar een plaats waar anderen er goed voor konden zorgen.Ik ging verder op mijn pad,nadat ik beloofd had terug te komenom te horen hoe het ging. Wie was dat lichaam op de weg?Was het God?Was het de mens?Of was ik het zelf geweest? Wie had mijn voeten gekeerd?Wie had mij doen bukken?Was het God?Was het de mens?Of was ik het zelf geweest?

A C T I V I T E I T E N

ba r mha rti ge

“Zonkracht is hij, licht in mensendat wij elkaar verblijden en doen leven...”

uit ‘wat in stilte bloeit’ Huub OosterhuisBeeld: Marga Breij

zonkracht

– Moeten is... Het mogelijke groeit...Het willen beweegt... Het vrije werkt...– ... zo gaat God met mij om...– Eerst de mens, dan de dingen,zaken regels etc...– Zaken gaan voor het meisje...– Het zijn de kleine dingen die het doen. (want grote dingen zijn zeld-zaam)– Handelen vanuit je gevoel, dient altijd een goed doel.– Dien een ander, wordt jezelf.– Gedeelde vreugd is dubbele vreugd,gedeelde smart is halve smart.– Er is niets verheffends aan jekleiner maken dan je bent. (NelsonMandela)– Ik ben maar een doorgeefluik.– If not you... who? If not now... when?– Het toeval valt je toe. Doe er wat mee.– Mijn beschermengel zegt me testoppen en actie te ondernemen.– Mijn tijd is onze tijd.– Leef van barmhartigheid, ombarmhartig te kunnen zijn.– Jij bent een deel van mij.– De derde die langs kwam was albarmhartig. (Dorothé Sölle)– Wíl ik dit of móét ik dit?– Waarom mag ik dit?– Is dit rechtvaardig?– Waarom ben ik rijk? Het is maartoevallig.– Dankbaar dat ik hierdoor kangroeien.– Ben ik de maker van mijn eigengeluk?– Is hier warmhartigheid nodig?– Wat als ik het was?– Wat als het mijn zusje was?