Uit de fotoserie die Marieke Koopmans maakte voor de landelijke bijeenkomst op 13 november 2004

‘Wat er nu gaande is en smeult aan haat,discriminatie en vooral geweld in woorden daad, dat kan je moedeloos maken. Endoen denken: wat doet het er toe, hoe ik megedraag? Het doet er alles toe! Ieder van ons iseen onmisbare schakel in het heelal.

In de afschuwelijke situatie waarin Etty Hillesum leefde in de Tweede Wereldoorlogschreef ze: “Er is al zoveel haat in de werelden ik wil proberen daar geen gram haat aantoe te voegen.” En daarom schreef ze in haardagboek: “Als zo’n jonge SS-er voor me staat teschreeuwen en dreigt met een revolver, zal ik hem nog niet haten, maar zal ik me in barm-hartigheid afvragen: ‘Jongen toch, wat is ertoch met je gebeurd dat je zo bent geworden?’”Haar antwoord is liefde. “Mijn liefde wordt steeds wijder en wereldomvattender”, schrijft ze. Het antwoord op haat is liefhebben, isbarmhartige liefde.Zou het niet zo kunnen zijn, dat mensen die infundamentalisme of racisme verstrikt raken,niet genoeg gezien zijn en geaccepteerd endaarom niet geleerd hebben barmhartig tezijn voor zichzelf? De stap is dan niet groot meer om noch het eigen leven noch dat vananderen te respecteren. Een mensenleventelt dan niet meer. Mensen worden dan ook makkelijk instrumenten in de handen vanduistere machten die het licht in zichzelf enanderen haten en geweld prediken.’Met deze woorden heb ik de bijeenkomst van13 november 2004 geopend. En op die daghebben Anja Meulenbelt en Doekle Terpstraons laten ervaren, dat ieder van ons ertoedoet, in de momenten dat wij zwak en gewondzijn en in de momenten dat wij sterk enkrachtig zijn. Wij doen er toe als het gaat omhet visioen dichter bij te brengen, het visioen waarin de leeuw en het lam samen liggen.Een kind in de kribbe laat ons zien, dat de verlossing van de wereld komt van de kracht die zich in een weerloos kind openbaart.Kracht en tederheid samen, dat is Kerstmis,dat is barmhartigheid. Durven wij ons aan dat weerloze kind te spiegelen?

N I E U WS B R I E F

j a n ua ri 2 0 0 5 | #2 9 | f rate r s c m m

Z i e n-B e w o g e nW o r d e n-I nB e w e g i n g K o m e n

Woord van de redactie

De feestdagen zijn voorbijen het gewone leven is weerbegonnen. Wat blijft, dat ishet zoeken naar licht en liefde,naar barmhartigheid.Centraal staat in dezenieuwsbrief het verslag vande inspirerende landelijkedag van de Beweging vanBarmhartigheid.De moord op Theo van Goghen de nasleep daarvan heeftons niet onberoerd gelaten.Daarom een toepasselijkcitaat van Anne Frank. En ookde gedichten over ‘vrede’ en‘voor een liefdevol nieuwjaar’.Verder positieve berichten uitde samenleving, zoals bijvoor-beeld fragmenten uit een brief van de Indiase hartchirurgdr. Devi Shetty.We hopen dat dezeNieuwsbrief u inspireert omsamen verder te gaan op deweg van barmhartigheid.

Jij doet er toe en jij,en jij, en jij...

Wim Verschuren,

Voorzitter bestuur BvB

A C T I V I T E I T E N

ba r mha rti ge

eerste moment, gegrepen als zij isdoor onrecht aan mensen aangedaanen haar betrokkenheid bij het conflict tussen Israël en het Palestijnse volk.Al dat geweld, zei ze, is nooit teexcuseren, noch van de Palestijnen,noch van de Israeliërs. Maar realiseer je dat anderhalf miljoen Palestijnen wonen op een plek zo groot als Texel.Ze hebben weinig erkenning, voelenzich alleen staan en nemen dan het recht in eigen handen. Hoe toch deze voortdurende spiraal van gewelden onrecht te stoppen? Ten strijdetrekken tegen het fundamentalisme,schreeuwen om vrede, maar vooralluisteren naar mensen, opdat ze zicherkend voelen, weten dat óók zij ertoedoen. Daarna ging ze de ontstanesituatie in de voorafgaande wekenin Nederland ontstaan, niet uit de weg. En ze schuwde daarbij ook niet zichzelf kritische vragen te stellen.Oók aan ons legde zij twee vragen voor: Welke droom is de laatste wekenteniet gedaan en wat kan barmhartig-heid betekenen om verdere verhar-ding en polarisatie te voorkomen?Uit de soms heel emotionele reactiesbleek wel hoe zeer ieder geraakt was.Machteloosheid en verdriet sprakeneruit en ook dat we als tegenhanger van het mediakabaal met zoveelnegatieve berichten, méér van demenselijke zachte kant van de samen-leving moeten laten zien. En ook dat we moeten proberen zélf een goeden barmhartig mens te zijn. In het geloof ook, dat uiteindelijk de zachtekrachten zullen winnen. De improvi-satie van Jan Egberts op zijn accordeon was een afsluiting van de morgen, dieer precies bij paste.Na de lunch ging Doekle Terpstra alseen wervelwind van start. Bevlogen,bewogen, nog vol idealen hoe demaatschappij zou moeten zijn en zoumoeten handelen. Kritisch liet hijzich uit over de regering Balkenendedie zich teveel laat leiden door het huishoudboekje van Zalm, terwijl de visie op de samenleving van Jan PeterBalkenende onderuit is gehaald. Oversolidariteit en barmhartigheid, overde kwaliteit van de samenleving ginghet. Helder gaf hij aan waar de wegentussen hem en J.P Balkenende uiteenzijn gegaan. Nadruk op de verantwoordelijkheid van de burger wasDoekle Terpstra uit het hart gegrepen.Dat betekent dat de regering meermoet luisteren naar de mensen, en demensen meer aangesproken moeten worden op hun eigen verantwoor-delijkheid, het heft in eigen handennemen, maar óók dat zij aangesproken worden op het opnemen van verantwoordelijkheid voor ánderen, veelal dezwakkeren in de samenleving. Maar wat is gebeurd?

Het is al 13 november in 2004,bladeren zijn gevallen, zo’n 15 gradenbuiten, en toch schijnt de zon en valt er af en toe een buitje regen vooraf-gegaan door een schitterende regen-boog. Zo’n 200 mensen, ieder met vreugde en verdriet, kwamen bijeen opde landelijke dag van de Beweging vanBarmhartigheid. Deze keer ook ieder nog vol van en verward door de moordop Theo van Gogh en alles wat daaropvolgde. Ieder met de vraag hoe hieropvanuit barmhartigheid te antwoordenen met het verlangen om in onzewereld meer menselijkheid te brengen.

Anja Meulenbelt en Doekle Terpstragingen de vraag naar de relevantie van barmhartigheid in het conflict tussen regering en werknemers enin de verwarring en teleurstelling enagressie rond de moord op Theo vanGogh niet uit de weg.Stil werd het in de zaal toen we fraterGérard Verstijnen herdachten. Het gedicht boven zijn foto op de muurgeprojecteerd, zette je aan het denken:“Ik wilde (...) dat ‘k iets van het mach-tige leven begreep, dat geeft en dat neemt alle dagen”.Marieke Koopmans leidde met eenkorte powerpoint-presentatie het thema in: “Jij doet ertoe en jij en jij en jij... en jij... Jij doet er toe die ziek bent en jij doet er toe die de zieke verzorgt.Veel portretten van mensen zagen we.In die foto’s zat bewogenheid voormensen, zat gevoel. En de muziek maakte dat het heel stil en nog boei-ender was.Anja Meulenbelt boeide vanaf het

zonder barmhartigheidgeen menselijke wereld

Wim MaarseAnnemieke Wiercx

Impressie zesde landelijke bijeenkomst van de Beweging van Barmhartigheid

Anja Meulenbelt in gesprek met Wim VerschurenDoekle Terpstra luistert naar zijn fans

wijsonderweg wijsin het donker wijsbij tegenwind wijsheidzorg voor elkaargeloof in anderenopen voor de wereld vertrouwen op jezelf veel wijsheiden goede moedin 2005bestuur en redactie BvB

A C T I V I T E I T E N

ba r mha rti ge

Verantwoordelijkheid is bij dezeregering verworden tot zelfredzaam-heid. Maar we kunnen ons niet altijdredden in álle situaties. Daarvoorzijn adequate sociale voorzieningennodig. Ook deze voorzieningen en wetten moeten rekening houden met de kwetsbaarheid van élke burger. Endus bezield worden door barmhar-tigheid. Om deze reden heeft hij het conflict met de regering zo hoog oplaten lopen. ”Barmhartigheid probeert haar werkente verankeren in het hart. Want wemogen de bron – het hartelijke enspontane – niet kwijtraken. Ook zoekt ze steun naar buiten toe: de duurzaam-heid van de ordeningen en instituties,opdat ze geen eendagsvlieg blijft”.Beide aspecten van barmhartigheid,– op de uitnodiging voor deze dagals tekst opgenomen – kwamen bijAnja Meulenbelt en Doekle Terpstraaan de orde. Twee bewogen mensen,bewogen mét mensen, want jij doet ertoe en jij en jij, bewogen ook met derichting die onze samenleving gaat,en op de bres dat ook in onze wetge- ving en instituties de zorg voor het kwetsbare in ieder mens gewaarborgd wordt. Twee bewogen mensen die inbewéging komen en met alle kracht,ieder op eigen wijze, zich inzetten voor een wereld, waarin niet de macht van de sterkste, maar de macht van debarmhartige liefde heerst.Als slot van de dag kwamen driemensen, gegrepen door barmhartig-heid , elk vijf minuten aan het woord.Ineke Koops die hulp vroeg bij de bege-leiding van vluchtelingen in Zevenaar.Harrie de Graauw die mensen opriepkranten op berichten die met barmhar-tigheid te maken hebben na te lezen endeze te verzamelen als positief nieuws.En Greet Kamphuis van de stichting‘Why We Care’ die vertelde over het leven in de gevangenissen in Thailanden de mensen vroeg om met gevan-genen te corresponderen. Zelf bezoekt ze hen twee keer per jaar.Met de prachtige accordeonmuziek en het lied: ‘Zie mij mensen’ kwamCAMINOLeven is op weg zijn,bergen beklimmen, waden doorrivieren,bloemen plukken bij maanlicht,dwalen door eenzaamheden en woes-tijnen,een kaars branden tegen de storm,oplopen met anderen of hen dragen,brood delen en vieren in de nacht.Leven is pelgrimeren,een tijdlang werken aan de weg,een brug bouwen over het water,rovers en duivels verjagen, waken en bidden met zieken,doden begraven bij de kapel.Maar ooit raken de pelgrims thuis: vreemdelingen vestigen zich niet.Wanneer zij eindelijk aankomen, weten zij wat ze vermoedden:de weg is het doel. Jan de Jonghuit het tijdschrift:

De Jacobsstaf

Ook in de pauze werden intensief ‘barmhartige’ gesprekken gevoerd

deze inspirerende dag ten einde enging iedereen zijn weg ‘camino’, zoalshet gedicht op de kaart die iedereenmeekreeg.