19. ST.
- 19. st. – građansko stoljeće uz kojeg se vezuje pojam MODERNOG- obilježava ga SUEGZISTENCIJA stilova = impresionizam označava početak povijesnihavangardi- 1. polovina 19. st. – vrijeme KLASICIZMA I ROMANTIZMA, u sred. Evropi – BIDERMAJER – umj. građanskog društva, bavi se svijetom građanstva- u Francuskoj i Engleskoj nema bidermajera – tu se stvara umjetnost vladajućih slojeva- 70-ih god. = HISTORICISTIČKI STILOVI – preuzimanje stilova ranijih epoha: neobarok,neorenesansa, neoklasicizam…- gradovi – nove zgrade se grade u ovim stilovima – Pariz, Milano, Zagreb- snažna izgradnja gradova posljedica je ukidanja kmetstva – ljudi sa sela postaju radnici- 2. polovina 19. st. – slikarstvo AKADEMSKOG REALIZMA/SALONSKO SLIKARSTVO – ukus društva sklonog narativnosti, postoji trend literature (Dostojevski, Zola, Tolstoj) kojase treba ilustrirati- ovo slikarstvo realizira potrebu za vizualizacijom opisa – čini 99% produkcije u slikarstvu- ideja FRANCUSKE REVOLUCIJE (14. srpanj 1789.) "Fraternité, égalité, liberté" – uvrijeme klasne podijeljenosti ističu mogućnost individualnog uspjeha = svi imaju jednaka prava na uspjeh- do franc. revolucije rokoko umjetnost je izraz ukusa vladajuće klase – dvorska umjetnost- koristi izvijene forme- umjetnost društva koje je svjesno svog propadanja- ljupke teme i forme – Watteau, Fragonard- glazba – Mozart- smjenjivanje radosti i melankolije, izvijenost osjećaja- u okolici Versaillesa za Mariu Antoinettu sagrađeno umjetno selo- "Ako nemaju kruha neka jedu kolače" – rastrošnost dvora izaziva nezadovoljstvo- romantizam (do 1848.) – posljednji jedinstveni stil- 19. st. vrijeme velikih IZUMA:1. ELEKTRIČNA ENERGIJA2. u fizici otkrića da je MATERIJA sastavljena od ČESTICA – ideje impresionizmaodgovaraju atomskoj fizici – svijet se sastoji od čestica, atoma3. FOTOGRAFIJA – patentirana 1839. – oslobodila slikarstvo potrebe da insistira nastvarnosti čime se ono počinje baviti vlastitim problemima4. izum PARNOG STROJA – razvoj u industriji- impresionizam – pokušaj PRIKAZIVANJA IMPRESIJE SVIJETA- iz toga se razvija SCIJENTISTIČKI IMPRESIONIZAM – znanstveni pristup umjetnosti- postimpresionizam – Paul Signac slika po teoriji o SUKLADNOSTI BOJA = simultanikontrasti boja- Hrvatska: do 1830. u Vojnoj krajini traju borbe- za 19. st. karakteristično je opismenjivanje najviših društvenih slojeva za potrebe različitihzanimanja – stvara se "osviještena masa" svjesna svojih sposobnosti- Pariz je uz London najveći grad- neposredni uzrok REVOLUCIJI – nezadovoljstvo masa načinom upravljanja državom irastrošnost dvora- vladajuća struktura je izdvojena od onih kojima vlada- pred revoluciju 3. stalež se odvaja; zgrada u Palais Royal1
- nakon uhićenja nekih članova 14. srpnja 1789. revolucionari napadaju zatvor – Bastilleu – događaj kojim započinje revolucija- revolucija imala snažnu kulturnu pozadinu – snažna revolucionarna svijest- stvara se PROGRAMATSKA UMJETNOST koja vodi prevratu (književnost – revolucionarni pamfleti)- gradski plemići se udružuju sa 3. staležom – u pariškim salonima stvaraju, oblikujusmjernice građanske politike, filozofije i umjetnosti- izdavanje francuske ENCIKLOPEDIJE u 22 knjige jedan je od projekata ovog novogdruštva = svi pojmovi se imenuju – nomenklatura- francusko slikarstvo pred revoluciju:* JACQUES LOUIS DAVID – stvara programatsku umjetnost koja predstavlja ideal novogdruštva, odraz je nove filozofije RACIONALIZMA- svoj ideal ta umjetnost nalazi u antičkom svijetu- kako je Grčka okupirana od Turaka i time "nepoznata" uzor je REPUBLIKANSKI RIM – sredinom 18. st. otkriveni Herkulanum i Pompeji (73. p. k. uništeni provalom Vezuva) – dajuuvid u način života Rimljana u doba Republike- započinje niz iskapanja u Rimu i sijelom Apeninskom poluotoku- David je predstavnik KLASICIZMA (to razdoblje Francuzi nazivanju neoklasicizmom jer jeza njih prvi klasicizam oznaka za umjetnost baroka u vrijeme Louisa XIV – Lorrain, Poussin,uzori u antici – umjetnost pred samu revoluciju 1770-ihizraz revolucionarnih ideja u Francuskoj, kasnije se širi na Evropu- Republikanski Rim – borba protiv tirana, žrtva za republiku* rokoko označava kraj feudalnog društva, ideje o građanskim slobodama koje traži trećistalež svoj odraz pronalaze u vremenu Rimske Republike- karakterističan ANTIKLERIKALNI stav građanstva: crkvena dobra se žele nacionalizirati – takav stav proizlazi iz filozofije racionalizma/POZITIVIZMA (sve se može spoznati umom) – umjetnici se udaljavaju od religioznih tema* KLASICIZAM JE VID ROMANTIZMA – klasicistički romantizam: predstavlja bijeg odstvarnosti u vrijeme antike- u Engleskoj rani povratak gotici + Shakespeareu- za romantizam karakterističan i bijeg u prirodu (šuma) – Njemačka – slike Arktika – carstvoleda- u romantizmu osjećaji nadvladavaju razum- klasicizam kao povratak jednostavnosti antike je zapravo rana faza romantizma- vrste klasicizma:1. ARHEOLOŠKI KLASICIZAM – vezan uz arheološka otkrića (Pompeji)- teoretičar -Winckelmann piše o jednostavnosti i veličini klasične umj.2. REVOLUCIONARNI KLASICIZAM – u Franc. (J. L. David) umjetnost se koristiu političke svrhe- tradicija klasicizma prisutna već u franc. baroku (za Louisa XIV)3. ROKOKO KLASICIZAM – vanjština rokoko građanina je klasicistička- u unutrašnjosti se razvija raskošni rokoko ukras (18. st. – Rusija, Njemačka)
- moderna umjetnost započinje francuskom revolucijom!
2
KLASICIZAM (1760.-1830.)
- lat. classicus – uzoran; odličan- stilsko razdoblje u lik. umjetnostima Evrope- negdje traje i do sredine 19. st.- nastaje prevladavanjem i negiranjem uznemirenih FORMI ROKOKOA te programatskimtraženjem MIRNOĆE, HARMONIČNOSTI OZBILJNOSTI IZRAZA u duhu klasične antike- teoretske osnove za oživljavanje klasičnih ideala proizašle su iz duhovnog pokretaPROSVJETITELJSTVA- za razvoj klasicizma bitna je:1. likovna orijentacija umjetničkih kolonija u Rimu od 17. st. nadalje2. paladijevska arhitektura 17. i 18. st. u Engleskoj u kojoj se barok javio mjestimično- početkom 18. st.. intenzivan je pokret NEOPALADIJANIZAM u Engleskoj (R. B.Burlington) i Veneciji (Scipione Maffei)- pretklasicizam prisutan u radovima austrijanca, baroknog kipara R. Donnera (17./18. st.) čijiučenik A. F. Oeser taj izraz prenosi u Dresden čime su pokrenute ideje JohannaWinckelmanna i njem. klasicizma- Francuska: u vrijeme baroka prisutna sklonost klasici (N. Poussin, arhitektura Louisa XIV.)- sred. 18. st., pred revoluciju, otvorene su okolnosti za razvoj klasicizma- arheološka iskapanja (Herkulanum, Pompeji) pojačala su interes za antiku, te se otkrivenespoznaje postavljaju u teoretski kontekst: Italija – G. B. Piranesi, Francuska – Ph. Caylus, J.L. David, Ch. de Quincy, Njemačka – J. Winckelmann, Engleska – J. Stuart, N. Revett- ARHITEKTURA: antički ideali – jasnoća, monumentalnost, strogost raščlanjivanja – realiziraju se točnom primjenom mjera za arhitekt. dijelove i njihove međusobne odnoseupotrebom stupova, profilacija te ornamenata antike- SLIKARSTVO: antičke teme, precizan, crtež, plastičnost likova, jasna kompozicija,suzdržane boje- SKULPTURA: mirnoća stava, jednostavnost obrisa i modelacije- VRTNA ARHITEKTURA: pejzažni engleski park dominira Evropom- klasicizam zamire u sukobu sa romantizmomJanson: moderno doba započinje s dvije revolucije:1. industrijskom – izum parnog stroja2. političkom – borba za demokraciju: Amerika (amer. građanski rat 1861.-1865.), Francuska- nema kontinuiteta stilova već kontinuitet pokreta i antipokreta3
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Umjetnost 19. stoljeća
Umjetnost 19. stoljeća (Skripta)
17.8K
Reads
118
Readcasts
99
Embed Views
Recommended
More From This User
Notes
Load more
