2... "cách t
ổ
ch
ứ
c xã h
ộ
i c
ủ
a giai c
ấ
p t
ư
s
ả
n d
ẫ
u có x
ấ
u xa
đế
n t
ậ
n
đ
âu c
ũ
ng v
ẫ
n t
ạ
o
đượ
c môitr
ườ
ng t
ự
do và dân ch
ủ
h
ơ
n, m
ở
ra nh
ữ
ng c
ơ
h
ộ
i m
ớ
i cho s
ự
phát tri
ể
n tài n
ă
ng c
ủ
a m
ọ
i cá nhânvà c
ủ
a c
ả
c
ộ
ng
đồ
ng".... "N
ă
m
đấ
t n
ướ
c m
ớ
i th
ố
ng nh
ấ
t vào Sàigòn
đượ
c g
ặ
p các nhà v
ă
n, nhà báo, các ngh
ệ
s
ỹ
c
ủ
ach
ế
độ
c
ũ
mà thèm; h
ọ
s
ố
ng tho
ả
i mái quá, nói n
ă
ng ho
ạ
t bát, c
ử
ch
ỉ
khoáng
đạ
t, nh
ư
ch
ư
a t
ừ
ng bi
ế
t s
ợ
ai. Còn mình thì
đủ
th
ứ
s
ợ
...".... "tôi c
ũ
ng
đượ
c gi
ả
i th
ưở
ng v
ă
n ch
ươ
ng cao nh
ấ
t c
ấ
p qu
ố
c gia, nh
ư
ng tôi bi
ế
t ch
ỉ
m
ươ
i n
ă
mn
ữ
a, th
ờ
i th
ế
đổ
i thay ch
ắ
c ch
ả
còn ai nh
ớ
đế
n mình n
ữ
a. Tôi là nhà v
ă
n c
ủ
a m
ộ
t th
ờ
i, th
ờ
i h
ế
t thìv
ă
n ph
ả
i ch
ế
t; tuy
ể
n t
ậ
p, toàn t
ậ
p thành gi
ấ
y l
ộ
n cho con cháu bán cân. Bu
ồ
n nh
ỉ
!".... "sau
Đ
i
ệ
n biên Ph
ủ
, m
ộ
t n
ử
a n
ướ
c
đượ
c
độ
c l
ậ
p nh
ư
ng lòng ng
ườ
i tan nát vì tài s
ả
n m
ộ
t
đờ
ich
ắ
t chiu c
ủ
a h
ọ
đ
ã b
ị
nhà n
ướ
c t
ị
ch thu ho
ặ
c tr
ư
ng thu khi
ế
n h
ọ
tr
ở
thành nh
ữ
ng ng
ườ
i vô s
ả
n b
ấ
t
đắ
c d
ĩ
. T
ầ
ng l
ớ
p trí th
ứ
c ch
ả
có tài s
ả
n gì ngoài cái
đầ
u
đượ
c t
ư
duy t
ự
do, thì cái
đầ
u c
ũ
ng b
ị
nhà n
ướ
c tr
ư
ng thu luôn, vì t
ừ
nay h
ọ
ch
ỉ
đượ
c ngh
ĩ
,
đượ
c vi
ế
t theo s
ự
ch
ỉ
d
ẫ
n c
ủ
a m
ộ
t h
ọ
cthuy
ế
t, c
ủ
a m
ộ
t
đườ
ng l
ố
i n
ế
u h
ọ
không mu
ố
n d
ẫ
m vào v
ế
t chân c
ủ
a nhóm Nhân v
ă
n Giai ph
ẩ
m".... "m
ộ
t dân t
ộ
c làm nên chi
ế
n th
ắ
ng
Đ
i
ệ
n Biên Ph
ủ
mà m
ặ
t ng
ườ
i dân nám
đ
en,
đ
i
đứ
ng lomrom nh
ư
m
ộ
t k
ẻ
b
ạ
i tr
ậ
n. Qu
ả
dân t
ộ
c Vi
ệ
t nam
đ
ã th
ắ
ng l
ớ
n trong chi
ế
n tranh gi
ả
i phóng nh
ư
ngl
ạ
i thua
đậ
m trong công cu
ộ
c xây d
ự
ng m
ộ
t xã h
ộ
i t
ự
do và dân ch
ủ
. Thoát ách nô l
ệ
c
ủ
a th
ự
cdân l
ạ
i t
ự
nguy
ệ
n tròng vào c
ổ
cái ách c
ủ
a m
ộ
t h
ọ
c thuy
ế
t
đ
ã m
ấ
t h
ế
t s
ứ
c s
ố
ng. Dân mình sao l
ạ
i ph
ả
i ch
ị
u m
ộ
t s
ố
ph
ậ
n nghi
ệ
t ngã
đế
n v
ậ
y!".... "các cu
ộ
c tr
ả
l
ờ
i ph
ỏ
ng v
ấ
n báo chí, di
ễ
n v
ă
n t
ạ
i các bu
ổ
i l
ễ
k
ỷ
ni
ệ
m, báo cáo c
ủ
a
đả
ng, c
ủ
achính ph
ủ
, c
ủ
a qu
ố
c h
ộ
i, t
ấ
t c
ả
đề
u dùng các t
ừ
r
ấ
t m
ơ
h
ồ
, ít cá tính và ít trách nhi
ệ
m nh
ấ
t. Vànói d
ố
i, nói d
ố
i hi
ể
n nhiên, không c
ầ
n che
đậ
y... Nói d
ố
i lem l
ẻ
m, nói d
ố
i l
ỳ
l
ợ
m, nói không bi
ế
tx
ấ
u h
ổ
, không bi
ế
t run s
ợ
. Ng
ườ
i nói nói trong cái tr
ố
ng không, ng
ườ
i nghe tuy có m
ặ
t
đấ
ynh
ư
ng c
ũ
ng ch
ỉ
nghe có nh
ữ
ng ti
ế
ng vang c
ủ
a cái tr
ố
ng không. Nói
để
giao ti
ế
p
đ
ã tr
ở
thành nói
để
không giao ti
ế
p gì h
ế
t; nói
để
mà nói ...".Ban tuyên giáo, b
ộ
thông tin truy
ề
n thông, b
ộ
công an ráo ri
ế
t ng
ă
n ch
ặ
n s
ự
ph
ổ
bi
ế
n bài tùy búttâm huy
ế
t này. L
ầ
n này h
ọ
khôn ngoan h
ơ
n. Không có thông tri, ch
ỉ
th
ị
. L
ặ
ng l
ẽ
báo
độ
ng vàl
ặ
ng l
ẽ
thu h
ồ
i, thiêu h
ủ
y. Làm
ồ
n ào ch
ỉ
t
ổ
qu
ả
ng cáo không công. Nh
ư
ng b
ạ
n bè c
ủ
a Nguy
ễ
nKh
ả
i nh
ậ
n rõ giá tr
ị
c
ủ
a b
ả
n "di chúc v
ă
n h
ọ
c
độ
c
đ
áo" này, và in ra nhi
ề
u b
ả
n g
ử
i kh
ắ
p các t
ỉ
nhthành, các phân h
ộ
i v
ă
n h
ọ
c nghê thu
ậ
t, cho c
ả
m
ỗ
i
ủ
y viên trung
ươ
ng và u
ỷ
viên b
ộ
chính tr
ị
. N
ế
u còn s
ố
ng,
ắ
t m
ộ
t t
ổ
công an s
ẽ
đượ
c thi
ế
t l
ậ
p tr
ướ
c nhà anh Kh
ả
i và ch
ị
B
ắ
c, và anh ch
ị
s
ẽ
đượ
c m
ờ
i lên làm vi
ệ
c t
ạ
i ph
ườ
ng và qu
ậ
n 4 Sài gòn
để
đượ
c "ch
ă
m sóc chu
đ
áo". Vì bài tùy búttâm huy
ế
t này qu
ả
th
ậ
t có l
ử
a, ng
ọ
n l
ử
a nhân sinh
ấ
m áp tình ng
ườ
i, soi sáng s
ự
th
ậ
t
đế
n t
ừ
ngngóc ngách c
ủ
a cu
ộ
c s
ố
ng xã h
ộ
i và cá th
ể
.Có th
ể
coi bài tùy bút này là tác ph
ẩ
m ki
ệ
t xu
ấ
t nh
ấ
t c
ủ
a Nguy
ễ
n Kh
ả
i và theo tôi c
ũ
ng là m
ộ
t tác ph
ẩ
m có giá tr
ị
nh
ấ
t c
ủ
a n
ề
n v
ă
n h
ọ
c
đươ
ng
đạ
i, theo ngh
ĩ
a cô
đọ
ng, chân th
ự
c, ph
ả
n ánh th
ự
c t
ế
,h
ướ
ng d
ẫ
n, ch
ỉ
đườ
ng, hi
ệ
u tri
ệ
u cho n
ề
n v
ă
n h
ọ
c c
ủ
a th
ờ
i
đạ
i m
ớ
i
đ
ang hình thành.G
ầ
n
đ
ây có vài bài vi
ế
t
ở
trong n
ướ
c nh
ậ
n xét, lu
ậ
n bàn,
đ
ánh giá v
ề
bài tùy bút này. Anh D
ươ
ngT
ườ
ng t
ừ
ng là nhà v
ă
n, d
ị
ch gi
ả
uyên thâm, b
ạ
n thân c
ủ
a Nguy
ễ
n Kh
ả
i,
ư
u ái nh
ắ
c
đế
n "ti
ế
ng hótc
ủ
a con Thiên Nga", - th
ố
t lên l
ờ
i tâm huy
ế
t chân th
ự
c tr
ướ
c khi t
ắ
t th
ở
, và ch
ỉ
ra r
ấ
t xác
đ
ángr
ằ
ng ''
đ
ã t
ừ
ng có m
ộ
t Nguy
ễ
n Kh
ả
i khôn khéo gi
ả
d
ố
i và m
ộ
t Nguy
ễ
n Kh
ả
i thành th
ậ
t tr
ắ
ngtr
ợ
n; 2 con ng
ườ
i
ấ
y tranh cãi nhau và không bao gi
ờ
ngã ng
ũ
.
Đ
ã có m
ộ
t Nguy
ễ
n Kh
ảỉ
hèn nhát
Leave a Comment